Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., po rozpatrzeniu wniosku E. N. - następcy prawnego J. N., jednego ze wspólników Młyna Elektrycznego – N., P. P. i J. N. w K. w woj. [...] "umorzyt postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie". W uzasadnieniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że obiekt młyński był własnością J. N.. Organ orzekający podniósł, że w aktach sprawy znajduje się kopia umowy spółki jawnej zawartej dnia [...] lipca 1945 r. pomiędzy P. P., R. P. i J. N., celem prowadzenia i eksploatowania młyna w koloni K. gm. M., woj. [...]. W pkt 2 umowy określono wkłady poszczególnych wspólników. J. N wniósł "do spółki na jej własność dwa motory elektryczne o mocy ogólnej około 30 koni mechanicznych sam, drugi wspólnie z P. dla poruszania młyna; jeden skład kamieni razowych z urządzeniem i jedną parę walcy 600-800 mm w dobrym stanie z całkowitym urządzeniem do przemiału i na wspólny koszt z P. R. wykończy t doprowadzi do użytku wewnętrzny stan młyna, to jest wykona tynkowanie ścian, ułożenie podłóg itp. potrzebne roboty, wszystko to musi być wykonane do [...] listopada 1945 roku i młyn całkowicie uruchomiony, w przeciwnym razie N. traci na rzecz spółki poniesione koszty, spółka ulegnie rozwiązaniu, on zaś będzie mógł zabrać tylko wniesione do spółki maszyny i otrzymać połowę wartości wkładu kamieni razowych z urządzeniem".
W kolejnych punktach umowy określono: udziały wspólników w spółce, ich udziały w zyskach i stratach oraz rozliczeń między wspólnikami w wypadku likwidacji spółki. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że ocena umowy cywilnoprawnej nie należy do organów administracji, zaś postępowanie dotyczące rozliczeń związanych z wkładami wspólników, ich udziału w zyskach i stratach spółki nie należy do postępowania administracyjnego. Powyższe uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył E. N. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2003 r., po rozpatrzeniu tego wniosku umorzył "postępowanie z art. 127§3 k.p.a. w przedmiotowej sprawie". W uzasadnieniu organ orzekający stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany jego decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r., następnie powtórzył wywody zawarte w uzasadnieniu tej decyzji. W konkluzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż w opisanej sytuacji postępowanie z art. 127§3 k.p.a. należało umorzyć.
Skargę na powyższą decyzję wniósł E. N., domagając się stwierdzenia jej nieważności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 105§l k.p.a. i art. 127§3 k.p.a.
Udział w postępowaniu sądowym zgłosił Prokurator Okręgowy w W., który domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. Prokurator podniósł, że w toku postępowania administracyjnego nie określono przedmiotu postępowania, a ponadto, że nie było podstaw do umorzenia postępownia z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim trafny jest zarzut dotyczący nie określenia przedmiotu postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. nie określił wniosku jaki został rozpatrzony, ani przez wskazanie daty jego złożenia ani też przez określenie czego on dotyczył. W związku z tym nie sposób ustalić jakie postępowanie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał za bezprzedmiotowe. Organ orzekający posługuje się ogólnym określeniem "postępowanie administracyjne w mniejszej sprawie". Obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 k.p.a. jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ nie wykonał tego obowiązku, gdyż nie podjął czynności zmierzających do określenia przedmiotu postępowania.
W związku z tym stwierdzenie, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe nastąpiło co najmniej przedwcześnie. Zauważyć należy, że przy braku określenia przedmiotu postępowania brak jest przesłanek do oceny, iż stało się ono bezprzedmiotowe. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący składał wiele pism, adresowanych do różnych organów zawierających różne wnioski. Rzeczą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi będzie zatem ustalenie, który z wniosków wszczął postępowanie administracyjne, a następnie przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie tego wniosku. Na obecnym etapie postępowania można jedynie przypuszczać, że wniosek skarżącego dotyczył przyznania mu odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a. Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż dotknięta jest ona wadą określoną w art. 156§1 pkt 2 k.p.a. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania "z art. 127§3 k.p.a." została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 138§1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 127§3 k.p.a. Należy zauważyć, że ustawodawca nie określił wyraźnie przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego (prowadzonego na podstawie art. 127§3 k.p.a.). W literaturze przyjmuje się, że umorzenie postępowania odwoławczego jest uzasadnione wówczas, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe. Przykładem bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego może być cofnięcie odwołania przez stronę lub wniesienie odwołania przez podmiot nie mający przymiotu strony. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Należy zwrócić uwagę, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umarzając postępowanie wszczęte wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał jakiegokolwiek powodu, który uzasadniałby takie rozstrzygnięcie. Bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego (jak również prowadzonego na podstawie art. 127§3 k.p.a.) stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż pozbawia stronę możliwości obrony jej interesów w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1985 r. II S.A. 1585/84, OSPiKA 1987, z. 2, poz. 85).
Mając powyższe na uwadze Sąd. na podstawie art, 145§1 pkt 1 lit. c oraz art. 145§1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi