Uzasadnienie
Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] marca 2003r., po rozpatrzeniu zażalenia P. F. oraz Wodociągów B. Sp. z o. o. w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r., umarzając jednocześnie postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia podano, że organ pierwszej instancji wznowił postępowanie po otrzymaniu od Prezydenta Miasta B. powiadomienia o wznowieniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a następnie na skutek przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa uchylił własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2000r.w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na modernizacji części biologicznej miejskiej oczyszczalni ścieków w B.. Przepis art. 147 kpa jednoznacznie stanowi, iż wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje na żądanie strony, a to oznacza, że organ nie ma może z tej przyczyny wznowić postępowania z urzędu.
Z uwagi na to, iż akta spraw>' nie zawierały wniosku P. F. o wznowienie postępowania w sprawie uzgodnienia omawianej inwestycji, to należało postępowanie umorzyć ze względu na wady przedmiotowego postanowienia mieszczące się w podstawach do stwierdzenia nieważności, bowiem zostało wydane wbrew obowiązującym przepisom. W odniesieniu do zarzutu Wodociągów B. Sp. z o.o. że P. F. nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, organ drugiej instancji podniósł, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami postępowania są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich działek, a to oznacza,że P. F. jako właściciel sąsiedniej działki jest stroną omawianego postępowania.
W skardze na to postanowienie P. F. podniósł zarzut naruszenia norm postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 145, art. 147 oraz art.7, art. 9 art. 10, art. 12, art. 13, art.35, art. 36 kpa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie wydania orzeczenia w terminach zgodnych z kpa. W skardze podniesiono, że rozpoznanie zażalenia trwało ponad rok, a organ nie informował go przedłużeniu terminu załatwienia sprawy oraz przyczynach zwłoki. Skarżący podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem, że postępowanie przed Wojewodą [...] w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest autonomicznym, odrębnym i samodzielnym postępowaniem, na które nie ma wpływu stan faktyczny i prawny sprawy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, toczącej się przed Prezydentem Miasta B.. Postępowanie uzgodnieniowe jest postępowaniem wpadkowym w postępowaniu prowadzonym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wobec tego wniosek skarżącego z dnia 8 października 200 lr. złożony Prezydentowi B. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. będzie także dotyczył kwestii wpadkowych przewidzianych prawem w tymże postępowaniu. W skardze zostało podniesione, że twierdzenia Ministra Środowiska o braku wniosku skarżącego w przedmiocie wznowienia postępowania są nieuprawnione. Skarżący występował pismami z dnia 19 i 28 listopada 200lr. do Wojewody [...], w których podnosił,że nie został zapewniony mu udział w postępowaniach administracyjnych dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, Wojewoda wnioski te przekazał według właściwości do Prezydenta [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Legalność aktu administracyjnego wymaga jego zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie aktu administracyjnego z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju naruszeń. O ile chodzi o uchybienie przez organ orzekający zasadzie określonej w art. 10 § 1 kpa skutki są tu jednoznaczne. Przeprowadzenie postępowania w sprawie bez niezawinionego przez stronę udziału w postępowaniu daje bezwarunkową podstawę do wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje bowiem niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść aktu administracyjnego, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić.
Stosownie do treści art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowaniu. Oznacza to, że obowiązek ten spoczywa nie tylko na organie prowadzącym postępowanie główne, ale także na organie współdziałającym w tzw. postępowaniu wpadkowym. Pozbawienie strony przez organ administracji publicznej możliwości realizacji zasady czynnego udziału w postępowaniu traktowane jest jako działanie bezprawne, sprzeczne z zasadą praworządności, określoną w art. 6 kpa.
Wypada zauważyć, że zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.139) wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadkach określonych w tym przepisie wymaga obligatoryjnego współdziałania dwóch różnych organów, organu głównego wydającego tę decyzję z organem współdziałającym, którego zadaniem jest zaopiniować w trybie art. 106 § 5 kpa warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonych w projekcie tej decyzji. Organ decydujący o ostatecznym kształcie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, po wszczęciu postępowania występuje do organu współdziałającego o zajęcie stanowiska w sprawie. Wystąpienie to inicjuje wszczęcie postępowania wpadkowego przed organem współdziałającym. Postępowanie to nie ma samodzielnego bytu prawnego w tym znaczeniu, że jest ściśle związane z postępowaniem wszczętym przez organ prowadzący postępowanie główne.
Postępowanie wpadkowe jest jednak postępowaniem autonomicznym w stosunku do postępowania głównego w tym znaczeniu, że organ współdziałający prowadząc to postępowanie obowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa procesowego, w tym stosownie do treści art. 10 kpa -zapewnić stronie czynny udział w tym postępowaniu. W razie uchybienia temu obowiązkowi, na wniosek strony, która nie brała udziału w tym postępowaniu obowiązany jest wznowić postępowanie w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W świetle powyższego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem organu współdziałającego może nastąpić dopiero po złożeniu wniosku przez stronę do tegoż organu o wznowienie postępowania uzgodnieniowego z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Z akt rozpatrywanej sprawy niewątpliwie wynika, że skarżący w piśmie z dnia 19 listopada 2001 roku skierowanym do Wojewody [...] wskazywał na okoliczność nie zapewnienia mu udziału w postępowaniu uzgadniającym projekt decyzji Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na modernizacji miejskiej oczyszczalni ścieków, pod względem ochrony środowiska, wnosząc przy tym o zajęcie się tą sprawą. Jednocześnie poinformował o wznowieniu postępowania przez Prezydenta Miasta [...] zakończonego decyzją ustalającą warunki zajaudowy i zagospodarowania terenu.
W ocenie Sądu, poczynione ustalenia faktyczne wskazują na zasadność zarzutów skargi o nietrafności stanowiska organu odwoławczego co przyjęcia, że skarżący nie występował do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art.145 § 1 pkt 4 kpa, zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r.
Reasumując ocenić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów procesowych i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Stosownie do art. 152 cyt. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.