Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 7 października 1999 r., IV SA 1575/97

Sprawa

sprawy ze skargi Witolda B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie zezwolenia na. wycięcie drzewa oraz wymierzenie kary pieniężnej za zniszczone drzewa - oddala skargę.

Teza

Osoba występująca do organów administracji z wnioskami lub skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego a nie własnego - chronionego przepisami prawa materialnego, nie może uzyskać żadnej decyzji administracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej też żadne środki odwoławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń organów administracji dotyczących innych osób.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest nieuzasadniona.

Stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. definiujące pojęcie strony postępowania administracyjnego, znajduje pełne oparcie w treści art. 28 Kpa, a także w doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stosownie do tych zasad, postępowanie administracyjne, zarówno I instancyjne jak i odwoławcze, może zostać wszczęte przez podmiot występujący we własnym interesie prawnym, opartym na konkretnym przepisie prawa materialnego.

Do wszczęcia postępowania na rzecz innych osób uprawnione są organizacje społeczne, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, ewentualnie jeszcze inne podmioty określone w ustawach szczególnych. Postępowanie administracyjne, wszczęte przez osobę mającą, przymiot strony, bądź przez podmiot działa jacy na prawach stronny, w sprawach dotyczących innych osób, winno się zakończyć wydaniem przez właściwy organ administracji publicznej aktu administracyjnego /decyzji, postanowienia/, rozstrzygającego sprawę. Od takiego aktu, rozstrzygającego sprawę indywidualną, przysługują stronie tego postępowania odpowiednie środki odwoławcze. Wynika z tego, iż osoba występująca do organów administracji z wnioskami lub skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego a nie własnego - chronionego przepisami prawa materialnego, nie może uzyskać żadnej decyzji administracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej też żadne środki odwoławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń organów administracji dotyczących innych osób.

Osoby występujące do organów administracji nie we własnym interesie lecz w interesie dobra publicznego, mogą wykorzystywać w tym celu instytucję skarg i wniosków /Dział VIII Kpa/.

Postępowanie skargowe toczy się wówczas, jako samodzielne tylko w takich przypadkach, gdy skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, a przedmiotem skargi, nie są sprawy załatwiane przez wydanie decyzji administracyjnej.

O ile zaś chodzi o powołany przez skarżącego art. 242 Kpa jako, jego zdaniem, przesłanka prawna obligująca organ odwoławczy do rozpatrzenia jego odwołania od decyzji organu I instancji, to z treści tego przepisu nie sposób wyprowadzić takiego wniosku, gdy się zważy, iż przedmiotem wniosku z art. 241 mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony, własności społecznej, lepszego zaspokojenia potrzeb ludzi. Cechą wniosku jest dążność do zmian na przyszłość w organizacji lub w stanie prawnym w zakresie działalności organów administracji. Dlatego zarówno skargi, określone w art. 221, jak i wnioski, o których mowa w art. 241 Kpa, nie mogą mieć bezpośrednie j skuteczności procesowej w odniesieniu do decyzji administracyjnych.

Co najwyżej mogą stanowić dla organów uprawnionych do działania w trybie nadzorczym, sygnalizację o ewentualnych nieprawidłowościach, popełnionych przez organy orzekające w sprawach indywidualnych.

Z tych przyczyn oraz z mocy art. 27 ust. 1 ustawy o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.