Wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2004 r., IV SA 1602/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 22 października 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi L. O. na decyzję Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę członków [...] Okręgowej Izby Architektów I. stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały, II. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla
Piotr Zawadzki protokolant

Uzasadnienie

W dniu 10 grudnia 2002 r. L. O. złożył do [...] Okręgowej Izby Architektów w [...] wniosek o wpisanie na listę członków tej Izby. W załączeniu wnioskodawca złożył kopie uprawnień budowlanych z 1961 r. do sporządzania projektów architektonicznych i konstrukcyjnych obiektów budowlanych o prostej architekturze.

Uchwałą [...] Okręgowej Izby Architektów w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówiono dokonania wpisu. Izba umotywowała uchwałę niespełnieniem przez wnioskodawcę wymagań określonych art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5 poz. 42 z późn. zm.). Uchwałę doręczono zainteresowanemu w dniu [...] grudnia 2002 r.

Od uchwały tej L. O. odwołał się w dniu 30 stycznia 2003 r. Krajowa Rada Izby Architektów uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. po merytorycznym rozpoznaniu odwołania utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

1. O. złożył na uchwałę Krajowej Rady Izby Architektów skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, podobnie jak w odwołaniu niejednoznaczności uregulowania ustawowego, swój długoletni staż i doświadczenie zawodowe.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko zajęte w zaskarżonej uchwale, W toku rozprawy pełnomocnik Krajowej Rady przyznał, że nie prowadzono badania formalnego dotyczącego terminów wniesienia odwołania, wolą zaś Rady było rozpoznanie merytoryczne wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Wniesiona skarga jest o tyle zasadna, ze skutkuje uchyleniem zaskarżonej uchwały jednak z innych przyczyn niż wymienione.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stwierdzić przede wszystkim należy, iż Krajowa Rada Izby Architektów przeoczyła, że odwołanie L.O., złożone zostało po upływie 30 dniowego terminu określonego w art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Z zestawienia daty doręczenia uchwały (24 grudnia 2002 r.) oraz daty przyjęcia przez organ odwołania (30 stycznia 2003 r.), a nawet z daty sporządzenia odwołania (24 stycznia 2003 r.) wynika, że odwołanie sporządzono i złożono z przekroczeniem 30 dniowego terminu. Strona wraz z opóźnionym środkiem odwoławczym nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w oparciu o art. 58 k.p.a. na podstawie art. 11 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się bowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy może zaś merytorycznie rozpoznać sprawę dopiero wówczas, gdy przeprowadzi formalne badanie prawidłowości wpływu środka odwoławczego i stwierdzi, że środek wpłynął w zakreślonym przez prawo terminie. W innym przypadku organ odwoławczy winien na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzić jedynie uchybienie terminu oraz niedopuszczalność odwołania. Takie rozstrzygnięcie formalne przesądza o tym, że staje się ostateczne orzeczenie I instancji, a jego ewentualne wzruszenie może nastąpić w drodze procedur o charakterze nadzorczym. W żadnym zaś razie organ II instancji rozpoznając środek odwoławczy złożony z uchybieniem terminu, wobec którego niemożliwe było przeprowadzenie procedury przywrócenia tego terminu ze względu na brak stosownego wniosku, nie jest uprawniony do merytorycznego rozpoznania odwołania, gdyż w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania odwoławczego.

Należy dodać, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu, charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on bowiem w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skoro w niniejszej sprawie nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, to Krajowa Rada nie uzyskała właściwości do rozpoznania merytorycznego sprawy w trybie odwoławczym. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na podstawie art. 58 par. 1 k.p.a. skutkuje – w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. – rażącym naruszeniem powołanego w uchwale art. 138 par 1 k.p.a. w zw. Z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Ten ostatni przepis uprawniał bowiem Krajową Radę do rozpoznania odwołania wniesionego w terminie 30 dni, odwołanie zaś wniesione po terminie Rada rozpoznała na podstawie art. 138 k.p.a. Podzielić tez należy stanowisko wyrażone w uchwale NSA z dnia 12 października 1998r. sygn. akt POS 11/98, ONSA 1994/1/4, że sytuacja taka oznacza "niedopopuszczalna weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 par. 1 k.p.a. (cyt. B. Adamiak, J. Borkowski, s. 576; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r. sygn. akt I SA 1843/94, ONSA 1996, z. 4, poz. 191; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1986 r. sygn. IV SA 620/86, G.P. 1098, nr 21, s.8)."

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę na zaskarżoną uchwałę, stwierdził jej nieważność w całości, na podstawie art. 145 par 1 pkt 2 uchwały z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. Zm.)