Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. po rozpatrzeniu sprawy budowy ogrodzenia działek nr ew. [...], [...], [...] w miejscowości O. nakazał S. L. rozbiórkę ogrodzenia działek nr ew. [...], [...], [...] w całości.
W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że S. L. rozpoczął budowę przedmiotowego ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia robót, naruszając tym samym art. 28, w związku z art. 29 ust.. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość 2,50 m, zatem budowa obiektu o takiej wysokości podlega obowiązkowi zgłoszenia. Oznacza to, iż budowa ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia skutkuje rozpoznaniem sprawy w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, tzn. zobowiązuje bezwzględnie organ nadzoru budowlanego do orzeczenia o rozbiórce tegoż ogrodzenia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. L. wnosząc o uchylenie decyzji i rozpoznanie sprawy z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Skarżący podnosił, że organ pierwszej instancji w trakcie prowadzenia postępowania nie wziął pod uwagę zawiadomienia o zamiarze rozpoczęcia ogrodzenia działek, w związku z czym stwierdził naruszenie art. 28 w związku z art. 29 ust.1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący ponadto zarzucił organowi pierwszej instancji błędne uznanie ogrodzenia, jako urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Do odwołania skarżący dołączył kopię zgłoszenia do Urzędu Gminy w M. z prezentatą wpływu z dnia [...] listopada 2001 r. z informacją, że na podstawie szkicu tyczenia wykonanego przez geodetę wykonuje od strony ulicy [...] ogrodzenie nietrwałe z elementów betonowych samorozbieralnych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe ogrodzenie jako obiekt budowlany – budowlę (art. 3 pkt 1 b) i prawidłowo przeprowadził postępowanie dokonując analizy art. 48 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuję, że inwestor rozpoczął realizację ogrodzenia bez skutecznego zgłoszenia. Załączone zgłoszenie z dnia [...] listopada 2001 r. nie może być uwzględnione ponieważ z protokołu oględzin wynika, że w tym dniu roboty były rozpoczęte.
Konsekwencją ustalenia, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej i zrealizował ogrodzenie bez uprzedniego uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę bądź skutecznego zgłoszenia było nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia przez organ pierwszej instancji.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł S. L. wnosząc o uchylenie decyzji. Podniósł, że dokonywana przez niego budowa ogrodzenia zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego wymaga nie pozwolenia na budowę, tylko zgłoszenia budowy, co zostało przez niego dokonane pismem w dniu [...] listopada 2001 r. Ponadto w wyniku dokonanej w tym samym dniu inspekcji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. stwierdzono, że realizacja budowy ogrodzenia jest prowadzona prawidłowo. Skarżący podnosił, że nie otrzymał nakazu wstrzymania budowy, a dopiero w dniu [...] maja 2002 r. otrzymał nakaz dokonania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia, co w jego odczuciu stanowiło naruszenie prawa i naraziło go na ogromne koszty związane z dokonaniem rozbiórki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Z mocy art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2003 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma więc obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Organ jest w szczególności zobowiązany dokonywać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa.
Podkreślić także trzeba, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ ten jest tak samo, jak organ I instancji związany przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. Ma również możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjny.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., uzasadniając decyzję z dnia [...] maja 2002 r. nakazującą S. L. rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia w całości, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że inwestor rozpoczął realizację ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia, naruszając tym samym art. 28 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. organ ustalił bowiem, że przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość 2,50m i jest obiektem budowlanym – budowlą. Ogrodzone działki nie są zabudowane, ogrodzenie nie jest wiec funkcjonalnie związane z jakimkolwiek obiektem budowlanym. Te ustalenia organu I instancji skutkowały zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego do całości obiektu i zostały przyjęte przez organ II instancji.
Zarówno organ I instancji, jak i II instancji nie odnosi się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności, że inwestor w dniu [...] listopada 2001 r. dokonał zgłoszenia w Urzędzie Gminy w M. budowy ogrodzenia na podstawie szkicu tyczenia, wykonanego przez geodetę i ogrodzenia nietrwałego z elementów betonowych samorozbieralnych.
W protokole z dnia [...] listopada 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził jedynie, że obecnie prowadzone są roboty ogrodzeniowe, na które brak zgłoszenia. W protokole tym nie ma mowy o wysokości ogrodzenia, a ta właśnie okoliczność była zasadniczą przesłanką rozstrzygnięcia zarówno przez organ I instancji, jak i II instancji.
Po rozpatrzeniu zgłoszenia inwestora, Wójt Gminy w M. uznając, że roboty ogrodzeniowe dotyczą działek od strony terenu publicznego (ul. [...]), nałożył postanowieniem z dnia [...].11.2001 r. na S. L. obowiązek złożenia szeregu dokumentów w ramach uzupełniania zgłoszenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia.
Jak wyżej wskazano, organy nadzoru budowlanego nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji do kwestii zgłoszenia dokonanego przez inwestora. Konieczne natomiast było rozważeniem, czy roboty budowlane w dniu [...] listopada 2001 r. były rozpoczęte, ewentualnie w jakim zakresie zostały wykonane, jaka była w tym dniu wysokość ogrodzenia. W przypadku zaś uznania, że dokonane zgłoszenie było nieskuteczne to, czy zasadne jest nakazanie rozbiórki ogrodzenia ponad wysokość 2,20m, czy też nakazanie rozbiórki ogrodzenia w całości. Organy obu instancji nie wzięły też pod uwagę okoliczności, że właściwy organ nałożył w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełnienia miał prawo wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.
Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły też, czy budowa ogrodzenia od strony terenu publicznego (ul. [...]), jak to stwierdził w/w postanowieniu Wójt Gminy M., dotyczy budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej w rozumieniu stosownych przepisów.
Biorąc pod uwagę powyższe, skoro nie jest możliwa prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w wyroku.