Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 13 czerwca 1986 r., IV SA 167/86

Teza

Nakaz wycofania urządzenia energetycznego /instalacji/ z eksploatacji /art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej Dz.U. nr 21 poz. 96/ może być wydany tylko przy uwzględnieniu rzeczywistej możliwości zastąpienia jednego urządzenia innym - oszczędniejszym, w realnym terminie, przy uwzględnieniu między innymi maksymalnej staranności jednostki zobowiązanej.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Regionalnego Związku Spółdzielni Inwalidów w G. na decyzje Ministra Gospodarki Materiałowej i Paliwowej z dnia 18 grudnia 1985 r. w przedmiocie zdemontowania eksploatowanego ogrzewania elektrycznego i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Ministra Gospodarki Materiałowej i Paliwowej kwotę złotych tysiąc sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

Minister Gospodarki Materiałowej i Paliwowej decyzją nr DC-22/4326/1560/85 z dnia 18 grudnia 1985 r., wydaną na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej /Dz.U. nr 21 poz. 96/, utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektoratu Gospodarki Energetycznej w G. z dnia 8 października 1985 r., nakazującą Rejonowemu Związkowi Spółdzielni Inwalidów w G. zdemontowanie eksploatowanego ogrzewania elektrycznego w Ośrodku Rehabilitacyjno-Wypoczynkowym w J.G. i podłączenie tego Ośrodka do rozbudowanej kotłowni sąsiedniego Ośrodka "H" w terminie do dnia 30 maja 1986 r. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podano, że stosowanie energii elektrycznej do ogrzewania pomieszczenia bez uzyskania zgody właściwego organu gospodarki energetycznej na takie rozwiązanie techniczne jest naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej, przy czym jest techniczna możliwość rozbudowy lokalnej kotłowni Ośrodka "H" i podłączenie do niej obiektów Ośrodka Rehabilitacyjno-Wypoczynkowego przed sezonem ogrzewczym 1986/87.

W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Regionalny Związek Spółdzielni Inwalidów w G. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organom naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej /Dz.U. nr 21 poz. 96/ oraz naruszenie art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa przez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, konkludując, że strona skarżąca ma możliwości skorzystania z innego, tańszego źródła energii.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzut, że strona skarżąca nie uzyskała zgody Okręgowego Inspektoratu Gospodarki Energetycznej w G. na zastosowanie energii elektrycznej do ogrzewania pomieszczeń w prowadzonym przez nią Ośrodku jest całkowicie chybiony. Z akt sprawy bowiem wynika, że ogrzewanie elektryczne tego Ośrodka zostało wykonane w 1977 r. zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, a eksploatacja tych urządzeń odbywa się na podstawie umowy z dnia 27 września 1977 r. o dostawę energii zawartej z Zakładem Energetycznym w G. Jeżeli zaś chodzi o art. 31 ust. 1 cytowanej ustawy, to uprawnienie do orzekania o wycofaniu urządzeń i instalacji energetycznych z eksploatacji w określonym terminie nie oznacza, że decyzje w tego rodzaju sprawach mogą być wydawane w sposób dowolny. Uznanie w konkretnym wypadku poziomu zużycia lub strat paliw i energii za nieuzasadnione technicznie i ekonomicznie w stopniu powodującym trwałe wycofanie danego urządzenia z eksploatacji połączone być musi z możliwością zastąpienia wycofywanego urządzenia inny, oszczędniejszym urządzeniem energetycznym.

Nie chodzi przy tym tylko o możliwość teoretyczną, lecz o możliwość rzeczywistą, wynikającą z konkretnej sprawy. Termin wycofania danego urządzenia także nie może być określony dowolnie, lecz musi być terminem realnym, ustalonym na podstawie rzetelnej analizy okoliczności danej sprawy. Do okoliczności tych należy oczywiście także kwestia maksymalnej staranności zainteresowanej jednostki gospodarki uspołecznionej w dążeniu do jak najoszczędniejszego zużywania energii, zgodnie z obowiązkami wynikającymi z przepisów cytowanej ustawy.

W niniejszej sprawie decyzje organów gospodarki energetycznej obydwu instancji bazowały na przyjętym przez nie założeniu, że w terminie do dnia 30 maja 1986 r. lub przed sezonem ogrzewczym 1986/87 strona skarżąca będzie mogła podłączyć swój ośrodek do kotłowni ośrodka "H". Tymczasem od początku sprawy jest bezsporne, że podłączenie ośrodka strony skarżącej do tej kotłowni jest uzależnione od jej uprzedniej rozbudowy i modernizacji. Niezbędne zatem było ustalenie, czy i kiedy realna będzie możliwość rozbudowy tej kotłowni w zakresie umożliwiającym ogrzewanie również ośrodka strony skarżącej.

Zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez zebrania pełnego materiału informacyjno-opiniującego i bez właściwego zanalizowania tego zagadnienia w aspekcie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymagań ochrony środowiska przy uwzględnieniu specyfiki tego terenu, objętego obszarem Nadmorskiego Parku Krajobrazowego zaliczonego do obszarów specjalnie chronionych, oraz wymagań powietrznej obrony wybrzeża. Zaskarżona decyzja oparta została jedynie na ogólnym dopuszczeniu możliwości budowy lub rozbudowy lokalnych kotłowni na tym terenie z punktu widzenia ochrony powietrza, bez konkretyzacji, czy rozbudowa kotłowni "H" na potrzeby ośrodka strony skarżącej, odpowiadająca warunkom wynikającym z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkom wysokościowym związanym z powietrza obroną wybrzeża oraz warunkom przyrodniczym, wynikającym z bliskości klifu i konieczności szczególnej ochrony tamtejszego krajobrazu, spełniać będzie jednocześnie warunki norm stężenia zanieczyszczeń wprowadzonych do powietrza atmosferycznego. Ponadto termin demontażu urządzeń ogrzewania elektrycznego, związanego z podłączeniem ośrodka do sąsiedniej kotłowni, został określony bez uwzględnienia okoliczności określających niezbędny czas przygotowania i realizacji ewentualnej inwestycji, obejmującej konieczną rozbudowę tej kotłowni. Poza tym zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzenie o możliwości skorzystania z tańszego niż elektryczność nośnika energii nie zostało poparte dowodem, że ośrodek strony skarżącej może zostać w konkretnym terminie przystosowany do korzystania z innego niż elektryczność lub konwencjonalna kotłownia źródła ogrzewania.

Z przedłożonych przez stronę skarżącą materiałów wynika, że rozbudowa kotłowni ośrodka "H" w J.G. w stopniu umożliwiającym ogrzewanie również ośrodka strony skarżącej wymagałaby - ze względu na wymagania ochrony atmosfery przed zanieczyszczeniem - budowy komina o wysokości 60-70 m. Budowa natomiast takiego komina jest technicznie nieuzasadniona i została negatywnie zaopiniowana przez wojewódzki organ nadzoru budowlanego i wojskowy organ budowlany.

Zaskarżona decyzja zatem została wydana bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, to jest z naruszeniem zwłaszcza przepisów art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Powoduje to konieczność jej uchylenia.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa oraz art. 208 Kpa jak w sentencji wyroku.