Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r., nr [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. J., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn.zm) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r. poz.1126 z późn.zm) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października, znak: [...] nakazującą R. i J. J. rozbiórkę budynku garażowego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w [...], gmina [...].
W toku przeprowadzonej analizy materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, iż na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej w [...], gmina [...] należącej do R. i J. J. dokonano czynności kontrolnych w wyniku których stwierdzono, iż budynek garażowy został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji technicznej i pozwolenia na budowę wydanego przez Wójta Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1998r., znak: [...]. Ponadto ustalono również, że zmienione zostały wymiary budynku, który został poszerzony o 0,5m i wydłużony o 7m wykonano otwór okienny w północnowschodniej ścianie budynku o wymiarach 0,90 x l,20m czego nie przewidywał projekt, oraz zwiększona został ilość wywietrzników na dachu.
Organ II instancji w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazał również, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2002r., nr [...], znak: [...] nakazał inwestorom na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wykonanie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej i inwentaryzacji urbanistyczno budowlanej w/w obiektu zawierającej opinię o jego stanie, w terminie 60 dni licząc od dnia w którym decyzja nakładająca obowiązek stanie się ostateczna.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił opinię organu I instancji, iż wobec niewykonania przez inwestorów nałożonych obowiązków pomimo upływu zakreślonego 60 dniowego terminu, należało nakazać rozbiórkę spornej inwestycji na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z dyspozycją powołanego przepisu w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 właściwy organ nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.
Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. skargę złożył J. J. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu jest niewspółmierna do popełnionego wykroczenia. W opinii strony skarżącej przedmiotowe "odstępstwo budowlane" nie narusza interesów osób trzecich, ponadto narazi skarżącego na "ogromne straty finansowe i moralne".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z póxn. zm)
Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na błędne rozstrzygniecie organów administracji. Sąd nie jest związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, to oznacza, że władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca.
Podstawę materialnoprawnę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego dyspozycją przypadku stwierdzenia zaistniałych okoliczności, organ uprawniony jest do wydania w zależności od charakteru i stanu zaawansowania robót budowlanych, określonych decyzji: nakazującej zaniechanie dalszych robót, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, jeżeli nie ma możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem; albo decyzji określającej czynności jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, określając jednocześnie termin wykonania tych czynności.
W powołaniu na art. 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestorów do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej i inwentaryzacji urbanistyczno-budowlanej zawierającej w szczególności opinię o stanie technicznym budynku.
W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosowały przepis Prawa budowlanego nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, czym w sposób rażący naruszyły art. 51 ust 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. Należy podkreślić, iż w powołanym artykule mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów, nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu
Decyzja wydana na jego podstawie nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy przedłożenia określonej dokumentacji, ekspertyz i ocen, ale musi wskazywać przede wszystkim konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz sposób ich dokonania. Prawidłowa wykładnia art. 51 ust 1 pkt.2 Prawa budowlanego powoduje, że nie można zaakceptować poglądu obu organów, że rozstrzygniecie organu nadzoru kontrolowane w niniejszym postępowaniu, było zgodne z literą prawa i odpowiadało zamysłowi ustawodawcy.
Podkreślić należy, iż obowiązek dostarczenia określonej dokumentacji ekspertyz i ocen winien być nałożony na podstawie art. 81 c Prawa budowlanego. Przywołany przepis zawiera uprawnienie organu administracji architektoniczno-budowlanej i organu nadzoru budowlanego do żądania od uczestników procesu budowlanego informacji i udostępnienia dokumentów związanych m.in. z prowadzeniem robót budowlanych, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania. Zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organy administracji architektoniczno budowlanej i nadzoru budowlanego mogą nałożyć na uczestników procesu budowlanego w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia na ich koszt w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Ponadto wskazać należy, iż nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów powinno nastąpić w drodze postanowienia, a nie w drodze decyzji. Forma decyzji zarezerwowana jest bowiem do rozstrzygania sprawy co do jej istoty. Postanowienie zaś nie rozstrzyga o istocie sprawy lecz dotyczy poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania. W świetle rozpatrywanej sprawy, nie ma wątpliwości, iż nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów nie jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty.
Przeprowadzonego postępowania w sprawie nakazu rozbiórki inwestycji nie można uznać za prawidłowe. Decyzje zapadłe w toku orzekania dotknięte są wada kwalifikowaną stanowiącą podstawę do stwierdzenia nieważności w oparciu o przepisy art. 156 kpa. Jedną z przesłanek enumeratywnie wymienionych w § 1 pkt. 2 powołanego artykułu jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy (zob. wyrok NSA, II SA 1726/00, LEX nr 51233).
Ujawnione naruszenia przepisów prawa powodują konieczność stwierdzenia nieważności zarówno decyzji II i I instancji oraz poprzedzającej je decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002r., nr [...], z mocy art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).