Uzasadnienie
Jan A., pełniąc funkcję Naczelnika Miasta i Gminy w S., był użytkownikiem abonamentu służbowej stacji telefonicznej, zainstalowanej w jego mieszkaniu w S. na wniosek abonenta - Urzędu Miasta i Gminy w S. Gdy Jan A. przeprowadził się do W., dotychczas użytkowana przez niego stacja telefoniczna została przeniesiona do Urzędu Miasta i Gminy w S. Jednocześnie Urząd ten zwrócił się do Urzędu Telekomunikacyjnego w W. o zainstalowanie w mieszkaniu Jana A. w W. nowej służbowej stacji telefonicznej. Zamówienie to zostało zrealizowane i Jan A. otrzymał stację telefoniczną.
W związku z ustaniem pracy Jana A. w Urzędzie Miasta i Gminy w S., Urząd ten wystąpił o przekazanie służbowej stacji telefonicznej w W. na rzecz Jana A. - jej dotychczasowego użytkownika. Urząd Telekomunikacyjny w W., po powzięciu wiadomości o rozwiązaniu stosunku pracy Jana A. z Urzędem Miasta i Gminy w S., zdjął aparat końcowy w mieszkaniu Jana A., nie informując go pisemnie o przyczynie takiego działania.
Wobec tego Jan A. wystąpił z pismem z dnia 22 lutego 1987 r. do Dyrektora Okręgu Poczty i Telekomunikacji w W., podnosząc, że służbową stację telefoniczną użytkował łącznie przez ponad 3 lata, ma więc prawo do uzyskania na swoją rzecz abonamentu telefonicznego. Poinformował również w tym piśmie, że złożył podanie o przyznanie telefonu w związku z podjęciem pracy w jednej ze spółdzielni.
Dyrektor Okręgu Poczty i Telekomunikacji w W. pismem z dnia 29 kwietnia 1987 r. powiadomił Jana A., że abonament telefoniczny nie może być mu przekazany, ponieważ stację telefoniczną użytkował on przez okres krótszy niż 3 lata.
Pismo to Jan A. potraktował jako decyzję administracyjną i odwołał się od niej do Ministra Łączności, wnosząc o jej uchylenie oraz twierdząc, że łączny czas użytkowania przez niego służbowej stacji telefonicznej podczas pełnienia funkcji Naczelnika Miasta i Gminy w S. wynosił 4 lata i około 5 miesięcy. Zgodnie z przepisem par. 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 23 czerwca 1986 r. w sprawie ordynacji telekomunikacyjnej /Dz.U. nr 27 poz. 135/ przysługuje mu więc prawo do przejęcia ostatnio użytkowanej stacji.
Pismem z dnia 16 lipca 1987 r. Ministerstwo Łączności poinformowało Jana A., że uważa stanowisko Dyrektora Okręgu Poczty i Telekomunikacji w W. za prawidłowe.
Uznając to pismo za decyzję administracyjną wydaną w trybie odwoławczym, Jan A. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wezwanie do udzielenia odpowiedzi na skargę Ministerstwo Transportu, Żeglugi i Łączności w piśmie z dnia 3 lutego 1988 r. stwierdziło, że stanowisko zajęte w sprawie przez byłe Ministerstwo Łączności uznaje za zasadne. W piśmie tym wniesiono o odrzucenie skargi, uznając prawidłowość dotychczasowych działań organów niższego stopnia. Podkreślono ponadto, że służbowa stacja telefoniczna w S., z której Jan A. zrezygnował, gdy zmieniał miejsce zamieszkania, została - na wniosek Urzędu Miasta i Gminy w S. przeniesiona do siedziby tego Urzędu i nadal jest użytkowana przez dotychczasowego abonenta. W mieszkaniu Jana A. natomiast została zainstalowana nowa służbowa stacja telefoniczna w wyniku zawarcia nowej umowy abonamentu telefonicznego pomiędzy Polską Pocztą Telegraf i Telefon a Urzędem Miasta i Gminy w S. Wszelkie okoliczności faktyczne i skutki prawne można łączyć z tym nowym abonamentem od chwili jego przyznania, to jest od dnia 3 kwietnia 1985 r. Przekazanie stacji telefonicznej osobie, która nie spełnia warunków ordynacji i nie piastuje już stanowiska, które uzasadniało korzystanie z telefonu służbowego, oznaczałoby - przy braku możliwości pełnego zaspokojenia potrzeb telefonicznych - naruszenie zasady przyznawania telefonów w kolejności zgłoszeń i pokrzywdzenie innych osób oczekujących na przyznanie abonamentu. Ponadto stronami umowy o usługę w postaci abonamentu telefonicznego są Przedsiębiorstwo Polska Poczta, Telegraf i Telefon oraz Urząd Miasta i Gminy w S., a nie osoba użytkująca konkretną stację telefoniczną. Jednostką uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania dotyczącego odmowy dalszego wykonywania usługi /art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności - Dz.U. nr 54 poz. 175 ze zm./ może być tylko Urząd Miasta i Gminy w S., który nie zakwestionował likwidacji stacji telefonicznej w mieszkaniu Jana A. w W. Dlatego wszystkie wystąpienia Jana A., dotyczące tej sprawy, były traktowane jako skargi w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i w takim trybie załatwiane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wnioskiem z dnia 20 stycznia 1987 r. Urząd Miasta i Gminy w S. wystąpił do Rejonowego Urzędu Telekomunikacji w W. o przekazanie służbowego abonamentu telefonicznego w mieszkaniu Jana A. w W. na rzecz skarżącego. Wniosek ten stanowi, zgodnie z art. 63 par. 1 Kpa, podanie wymagane do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia obowiązku przekazania abonamentu telefonicznego w myśl par. 12 ust. 1 pkt 2 ordynacji telekomunikacyjnej.
Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy o łączności /Dz.U. nr 54 poz. 275/, spory co do obowiązku świadczenia przez Przedsiębiorstwo Polska Poczta, Telegraf i Telefon usług o charakterze powszechnym są rozstrzygane przez właściwy organ tego przedsiębiorstwa w drodze decyzji administracyjnych. Do takich sporów należy rozstrzygnięcie wniosku w sprawie stwierdzenia obowiązku przekazania abonamentu telefonicznego na rzecz innej osoby, przy spełnieniu warunków określonych w par. 12 ordynacji telekomunikacyjnej.
O powszechnym charakterze tych usług świadczy treść art. 44 pkt 1 lit. "b" ustawy o łączności, podkreślenia natomiast wymaga, że nałożony na urząd w par. 12 ordynacji telekomunikacyjnej obowiązek przekazania abonamentu odpowiada z drugiej strony uprawnieniu do domagania się spełnienia tego obowiązku. Tak więc w sprawie o przekazanie abonamentu telefonicznego na zasadzie par. 12 ust. 1 pkt 2 ordynacji telekomunikacyjnej skarżącemu, jako osobie mającej interes prawny w stwierdzeniu obowiązku przekazania tego abonamentu w myśl art. 28 Kpa przysługują prawa strony.
Dyrektor Rejonowego Urzędu Telekomunikacji w W. był obowiązany wydać decyzję administracyjną po przeprowadzeniu postępowania z udziałem stron, to jest Urzędu Miasta i Gminy w S. oraz skarżącego. Dyrektor Rejonowego Urzędu Telekomunikacyjnego bowiem jest organem właściwym do wydania decyzji w I instancji, zgodnie z przepisem par. 41 ust. 5 pkt 8 statutu państwowej jednostki organizacyjnej Polska Poczta, Telegraf i Telefon, nadanym zarządzeniem nr 12 Ministra Łączności z dnia 28 lutego 1986 r. /Dz. Łączności nr 3 poz. 14/. Decyzja taka nie została wydana, natomiast zlecono zdjęcie aparatu telefonicznego w mieszkaniu skarżącego. Adnotacji dokonanej na wniosku o treści "proszę zdjąć" nie można traktować jako decyzji administracji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż decyzję administracyjną wydaną w I instancji stanowi pismo Dyrektora Okręgu Poczty i Telekomunikacji w W. z dnia 29 kwietnia 1987 r., który w myśl par. 35 ust. 6 pkt 10 tego statutu jest właściwy do wydawania decyzji w II instancji. Decyzja ta zatem została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc zawiera wadę uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa. W tej sytuacji należy również stwierdzić nieważność par. 1 pkt 1 Kpa W tej sytuacji należy również stwierdzić nieważność decyzji z dnia 16 lipca 1987 nr TLC-056/274/5/87, wydanej w imieniu Ministra Łączności, utrzymującej w mocy powyższą decyzję Dyrektora Okręgu Poczty i Telekomunikacji w W. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 207 par. 3 Kpa.