Uzasadnienie
Zaskarżoną w tej sprawie decyzją została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki rozbudowanego tarasu. Organ odwoławczy dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustalił, co następuje:
Bezsporny jest w sprawie fakt wybudowania przedmiotowego tarasu bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r., co powoduje, że w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. ma w sprawie zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, czy samowolnie zrealizowany obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Do akt sprawy zostały złożone dwie opinie. Z obu tych opinii wynika, iż realizacja tarasu umożliwia całkowity wgląd z tego tarasu do pokoju dziennego i loggii sąsiedniego segmentu, co zakłóca intymność mieszkańcom tego segmentu. Organ wydający zaskarżoną decyzję uznał za wiarygodne opinie rzeczoznawców. Stwierdził, że potwierdzają one wraz z dowodem z przeprowadzonych oględzin zły stan techniczny tarasu, który został zrealizowany samowolnie i bez zgody sąsiada, co powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia oraz dla substancji samego budynku. Taras zarówno w dzień jak i w nocy umożliwia całkowity wgląd do pokoju dziennego z bliskiej odległości.
Ponadto brak izolacji przeciwwilgociowej i brak obróbek blacharskich powodują zawilgocenie urządzeń wspólnych dla obu budynków oraz zalewanie wodami opadowymi sąsiedniej nieruchomości. Stan taki organ ocenił jako niedopuszczalny z punktu widzenia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich /art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r./.
Wydając zaskarżoną decyzję organ miał ponadto na uwadze, iż inwestor pomimo wezwania go do przestawienia dokumentacji inwentaryzacyjnej oraz oceny stanu technicznego elementów konstrukcyjnych, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, nie uzupełnił w wymaganym zakresie materiału dowodowego.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zakwestionował przyjęcie w niej, że zaistniała przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. a w szczególności zarzucił wydanie decyzji na podstawie opinii "prywatnych".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga jest zasadna.
Sąd stwierdził, że w aktach sprawy poza opiniami rzeczoznawców wykonanymi na zlecenie właściciela segmentu sąsiadującego z segmentem należącym do strony skarżącej znajduje się szereg zdjęć fotograficznych, które mają obrazować stan faktyczny sprawy, a w szczególności wykazać, że samowolne przedłużenie przez inwestora loggii na parterze, powodujące utworzenie tarasu nad wjazdem do garażu, spowodowało "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia", to jest użytkowników sąsiedniego segmentu.
Otóż, w ocenie orzekającego w sprawie składu Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy bynajmniej nie uzasadnia poglądu, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Już samo usytuowanie obiektu należącego do inwestora oraz pozostającego z nim w sporze sąsiada w zabudowie szeregowej, z sąsiadującymi ze sobą loggiami powoduje, że nie może być mowy o zachowaniu pełnej intymności użytkowników tych segmentów. Przedłużenie loggii przez inwestora nieco zmieniło stan zabudowy na jego działce, ale właśnie ze względu na zwartą, szeregową zabudowę, nie można uznać, że spowodowało "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych" sąsiedniej nieruchomości. Sprawę, jako ściśle związaną z korzystaniem z dwóch sąsiadujących ze sobą nieruchomości, a więc z zakresu prawa sąsiedzkiego, należy oceniać w świetle przepisu art. 140 Kpa, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Przez "niedopuszczalne pogorszenie" dla nieruchomości sąsiedniej należy przy tym rozumieć zaistnienie takiego stanu, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem /ustawą/ ewentualnie nie da się pogodzić z zasadami współżycia społecznego. Taka sytuacja jednak w sprawie niniejszej nie miała miejsca.
Zgromadzony materiał dowodowy pozwala w ocenie Sądu na stwierdzenie, iż nawet bez wybudowania przedmiotowego tarasu, inwestor miałby wystarczającą możliwość wglądu ze swojej nieruchomości do nieruchomości sąsiedniej.
Pozostałe podniesione przez organ orzekający okoliczności, takie jak pewne braki techniczne przedmiotowego tarasu /brak obróbek blacharskich, brak izolacji przeciwwilgociowej/, jeżeli realnie występują i mają wpływ na użytkowanie obiektu oraz na sąsiednią nieruchomość, nie powinny być oceniane jako zaistnienie podstawy do orzeczenia o rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., lecz organ powinien rozważyć, czy konieczne jest wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Także brak uzupełnienia przez inwestora żądanego od niego materiału dowodowego w prowadzonym przez organ administracji publicznej postępowaniu w przedmiocie rozbiórki nie może uzasadniać wydania takiego nakazu. Stosownie do art. 77 par. 1 Kpa ciężar przeprowadzenia postępowania dowodowego /zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego/ spoczywa bowiem na organie administracji publicznej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja została wydana przy błędnym założeniu, iż zaistniała materialnoprawna podstawa do nakazania rozbiórki /art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r./, orzekł o uchyleniu decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Komentarz Alicji Plucińskiej-Filipowicz.
Wyrok w opisanej powyżej sprawie ma znaczenie w zakresie rozstrzygania spraw przez organy nadzoru budowlanego, do których stosuje się Prawo budowlane z 1974 roku. Może on także być pomocny na przyszłość, w związku z tym, iż wkrótce wejdą w życie zmienione przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. przewidujące możliwość legalizacji samowoli budowlanych w związku z istotnym złagodzeniem restrykcji zawartych w art. 48 tego Prawa.