Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Z. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpatrzenie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy organem Gminy Miasto Z., a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Z., albowiem żaden ze wskazanych organów nie uznaje się za właściwy rzeczowo do rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej wycieku gnojówki ze zbiornika do przechowywania obornika.
Wnioskodawca w załączeniu przedstawił prowadzoną korespondencję między organami pozostającymi w sporze co do swej właściwości.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł o oddalenie skargi, wskazanie jako właściwego w sprawie wycieku gnojówki ze zbiornika do przechowywania obornika Urzędu Miasta Z. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcie sprawy w zakresie zanieczyszczenia gruntu przez wypływającą gnojówkę z obornika winno nastąpić w oparciu o przepis art. 49 ust. 2 lub art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230/, wobec czego Urząd Miasta jest właściwy w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istota i rodzaje właściwości organów oraz uprawnienia organów do rozstrzygania sporów o właściwość /w układzie podmiotowym/ należą do prawnych instytucji postępowania administracyjnego i są unormowane w art. 19-23 Kpa.
Do sporu o właściwość dochodzi, gdy jednocześnie co najmniej dwa organy przyjmują lub wyłączają własne kompetencje do załatwienia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Jest to więc procesowa przeszkoda, uniemożliwiająca zajęcie się sprawą indywidualną na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie zwyczajnym lub szczególnym bądź w postępowaniu odwoławczym.
Na podstawie art. 22 par. 2 Kpa nie można występować do sądu administracyjnego o udzielenie odpowiedzi na pytania łączące się ze sposobem rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty lub wyborem jednej z prawnych form działania administracji albo z wykładnią prawa.
O sporze kompetencyjnym możemy mówić w sytuacji, kiedy istnieje rozbieżność poglądów co do zakresu kompetencji poszczególnych organów w odniesieniu do konkretnej /tej samej/ sprawy administracyjnej. Muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki. W pierwszej kolejności jednak musi istnieć consensus między organami, co do sprawy administracyjnej, czyli stan faktyczny i stan prawny sprawy nie może budzić wątpliwości. W przeciwnym bowiem razie, kiedy nie ma zgody między organami, co do stanu faktycznego i prawnego, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, jeśli dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwu różnych spraw. Jest to pozorny spór kompetencyjny, gdyż nie ma rozbieżności poglądów w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy administracyjnej. I dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk, co do istoty sprawy /jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie tej samej kwalifikacji sprawy/, nie można mówić o sporze kompetencyjnym.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Burmistrz Miasta Z. przekazując w oparciu o art. 65 Kpa sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pismach z dnia 18.09.2001 r. i z dnia 26.10.2001 r. stwierdził, iż przekazuje sprawę wypływającej na sąsiednią posesję gnojówki ze zbiornika na obornik, bowiem zarówno obornik, jak i gnojówka są naturalnym nawozem i jako takie winny być przechowywane w odpowiednich urządzeniach. Regulują to szczegółowo przepisy prawa budowlanego, a w szczególności rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie /Dz.U. nr 132 poz. 877/.
Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w kierowanych do wnioskodawcy pismach z dnia 20. 09.2001 r. i z dnia 19.11. 2001 r. stanął na stanowisku, że zanieczyszczenie środowiska wypływającymi ściekami należy do kompetencji Burmistrza Miasta i rozstrzygnięcie sprawy winno nastąpić w ocenie tego organu w oparciu o art. 50 ust. 2 ustawy Prawo wodne, bowiem w oparciu o ten przepis Burmistrz może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie do stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, a gdy jest to gospodarczo nieuzasadnione - nałoży obowiązek zapłaty odszkodowania, jeżeli zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na nieruchomość sąsiednią albo gospodarkę wodną.
Treść powyższych pism, jak też treść wniosku skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego i odpowiedzi na tenże wniosek, sprowadza się w istocie do tego, że Sąd po ustaleniu przedmiotu sprawy ma rozstrzygnąć, który z organów jest właściwym do wydania w sprawie orzeczenia.
W zależności od rozstrzygnięcia przedstawionego wyżej problemu, a więc prawidłowego zakwalifikowania wniosku w sprawie "co do rozstrzygnięcia dotyczącego wycieku gnojówki" dalsze konsekwencje w zakresie właściwości organów są jasne i wynikają wprost z przepisów aktów prawnych wskazywanych zarówno przez wnioskodawcę, jak i uczestnika postępowania w prowadzonej między tymi organami korespondencji. Zauważyć przy tym wypada, że nie wyklucza się prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych w oparciu zarówno o przepisu z zakresu ochrony środowiska, jak i z zakresu prawa budowlanego. Nie należy jednak do Sądu rozstrzygnięcie kwestii co jest przedmiotem sprawy, a do tego w istocie sprowadza się wniosek wszczynający postępowanie niniejsze przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Rozstrzygnięcie w kwestii prawidłowego zakwalifikowania przedmiotu wniosku nie jest sporem kompetencyjnym, a wobec tego nie jest to problematyka należąca do sfery sporu o właściwość.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.