Wyrok WSA w Warszawie z 24 marca 2004 r., IV SA 19/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 24 marca 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Ministra Kultury na rzecz M. P. 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia T. Kobylecka (spr.), Sędziowie W. Mazur, W. Zielińska - Baran
A. Foks-Skopińska protokolant

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. Minister Kultury po rozpatrzeniu zażalenia M. P. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 40 ust. 4 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 98 z 1999 r., poz. 1150 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2002 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie silosu zbożowego [...] na działce nr [...] w P. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że sprawa budowy silosu jest rozpatrywana po raz kolejny przez organ II instancji, który po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że postanowienie z dnia 18 września 2002 r. jest prawidłowe pod względem formalno-prawnym, a merytoryczne rozstrzygniecie nie budzi wątpliwości. Organ ten stwierdził, że przedmiotowa działka podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie ustaleń przyjętych w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1990 r., ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] marca 1991 r. Obszar, na którym położona jest przedmiotowa działka oznaczony jest symbolem [...] - "istniejąca zabudowa zagrodowa do utrzymania". Ponadto planowana inwestycja ma być zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła p.n. [...] oraz cmentarza, obiektów wpisanych do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...] kwietnia 1966 r. Powołane w uzasadnieniu organu odwoławczego ustalenia dla tego terenu w planie, które stanowią w tym kontekście podstawę do działania organów konserwatorskich brzmią: "obiekty należy zabezpieczyć przed wszelką ingerencją mającą zmienić ich historyczny charakter. Nową zabudowę należy tak usytuować, aby odkryć i uwypuklić walory architektoniczne, estetyczne historycznych obiektów". Organ uznał, że w świetle tak jednoznacznych ustaleń planu, realizacja silosów zbożowych na tym terenie jest "niezrozumiała i niewskazana". Ochronie konserwatorskiej podlega również sposób zagospodarowania przestrzeni zabytkowej. Niewłaściwe jest wprowadzanie nowych, obcych elementów w krajobrazie kulturowym wsi P., ponieważ spowoduje to rozbicie historycznej przestrzeni bezpośredniego otoczenia zabytków, tzn. kościoła [...] i cmentarza.

Mając to na uwadze organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja jest sprzeczna z zasadami ochrony dóbr kultury i nie może być zaakceptowana przez organy ochrony zabytków. Przez zapewnienie warunków trwałego zachowania zabytków należy rozumieć utrzymanie właściwej ekspozycji przestrzennej i nie wprowadzanie w organizację otoczenia nowych kubatur.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł M.P. zarzucając, że brak jest w planie zapisu, że przedmiotowa działka nr [...] podlega ochronie konserwatorskiej, nie jest również wymieniona w pkt Ochrona Dóbr Kultury. Ponadto zwrócił uwagę na nieprawidłowe oznaczenie w uzasadnieniu decyzji nr działki.

Minister Kultury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że w uzasadnieniu postanowienia omyłkowo wpisano nr działki [...], zamiast [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania.

Stosownie do brzmienia przepisu art. 40 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla obszarów objętych ochroną konserwatorską, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienie takie, dokonywane w trybie art. 106 kpa w formie odrębnego rozstrzygnięcia ma na celu przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w aspekcie wymogów ochrony zabytków znajdujących się na tym obszarze.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ orzekał na podstawie zapisów przyjętych w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1990 r., ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]. Zgodnie z tym planem obszar, na którym położona jest działka Nr [...] oznaczony jest symbolem [...] - "istniejąca zabudowa zagrodowa do utrzymania". Organ wywodzi także, że z ustaleń planu wynika, iż przedmiotowa działka podlega ochronie konserwatorskiej, ponadto planowana inwestycja ma być zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła p.n. [...] oraz cmentarza, obiektów wpisanych do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...] kwietnia 1966 r., zaś ustalenia dla tego terenu w planie, które stanowią w tym kontekście podstawę do działania organów konserwatorskich brzmią: "obiekty należy zabezpieczyć przed wszelką ingerencją mającą zmienić ich historyczny charakter. Nową zabudowę należy tak usytuować, aby odkryć i uwypuklić walory architektoniczne, estetyczne historycznych obiektów". Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu planu, który był podstawą do orzekania zapisu w takim brzmieniu nie ma, brak jest także ustaleń, z których wynikałoby, że "przedmiotowa działka podlega ochronie konserwatorskiej", co słusznie podnosi skarżący. Nie może budzić wątpliwości, że organ współdziałający, w tym konserwator zabytków, uzgadniając planowaną inwestycję jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jego stanowisko nie może być oderwane od tych ustaleń. W ocenie Sądu organ wydając postanowienie nie przeprowadził wnikliwie postępowania dowodowego. W aktach sprawy brak jest również powoływanej w uzasadnieniu decyzji świadczącej o wpisaniu kościoła oraz cmentarza do rejestru zabytków, co dodatkowo uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia, tym bardziej czyniąc zasadnymi zarzuty skarżącego niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W tej sytuacji uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynika sprawy, co powoduje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie wypowiadając się merytorycznie w sprawie uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.