Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 12 kwietnia 2000 r., IV SA 192/98

Sprawa

sprawy ze skargi Wytwórni Koncentratów Paszowych "O." S.C. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 18 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie opłat za korzystanie ze środowiska - skargę oddala.

Teza

Przy ustalaniu limitu stężeń zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza uwzględniany jest aktualny i przewidywany stan zanieczyszczenia powierza na danym obszarze. Dopuszczalna wielkość zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza atmosferycznego określona w decyzji o dopuszczalnej emisji nie może powodować przekroczenia stężenia substancji szkodliwych na danym obszarze. Stąd też przystąpienie przez jednostki organizacyjne do prowadzenia działalności gospodarczej w związku z którą występuje emisja zanieczyszczeń do powietrza bez uprzedniego uzyskania decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń stanowi naruszenie prawa /delikt administracyjny/, za które ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ przewiduje określoną sankcję prawną w postaci podwyższonej opłaty o 100 procent /art. 86b ust 7 tej ustawy/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia 18 grudnia 1997 r. utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu Wytwórni Koncentratów Paszowych "O." w B.-S. decyzję Wojewody O. ustalająca opłatę za gospodarcze korzystanie ze środowiska za 1996 r. ze zwyżką 100 procentowa.

W skardze na tę decyzję Wytwórnia Koncentratów Paszowych wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej podwyższenia opłat o 100 procent. Skarżąca twierdzi, że występowała dostatecznie wcześnie o opracowanie operatu oddziaływania na środowisko oraz o wydanie decyzji dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza i nie może ponosić skutków opieszałości organów administracji w wydaniu tej decyzji. Zarzuca nadto, że podwyższenie opat jest szczególnie krzywdzące, ponieważ wytwórnia działa w istocie na rzecz ochrony środowiska /prowadzi utylizację rzeźniczych odpadów poubojowych oraz zwierząt padłych i pochodzących z uboju sanitarnego/.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 86, 86a i 86b ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ oraz par. 1 i par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian /Dz.U. nr 133 poz. 538 ze zm./. Zgodnie z art. 86 cyt. ustawy za gospodarcze korzystanie ze środowiska, w tym - za wprowadzanie zanieczyszczeń do powietrza - pobiera się opłaty. Przepis art. 30 cyt. ustawy nakłada na jednostki organizacyjne prowadzące działalność gospodarczą obowiązek uzyskania decyzji o dopuszczalnej emisji substancji i zanieczyszczeń do powietrza.

Przepis ten stanowi, że organ administracji ustala w drodze decyzji rodzaje i ilość substancji zanieczyszczających powietrze atmosferyczne, dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza przez "zakłady" prowadzące działalność gospodarczą.

Przy ustalaniu limitu stężeń zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza uwzględniany jest aktualny i przewidywany stan zanieczyszczenia powierza na danym obszarze. Dopuszczalna wielkość zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza atmosferycznego określona w decyzji o dopuszczalnej emisji nie może powodować przekroczenia stężenia substancji na danym obszarze. Stąd też przystąpienie przez jednostki organizacyjne do prowadzenia działalności gospodarczej w związku z którą występuje emisja zanieczyszczeń do powietrza bez uprzedniego uzyskania decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń stanowi naruszenie prawa /delikt administracyjny/ za które cyt. ustawa przewiduje określoną sankcję prawną w postaci podwyższonej opłaty o 100 procent /art. 86b ust 7/.

W sprawie niniejszej nie jest sporne, że w okresie za jaki naliczono opłatę /1996 r./ skarżący nie posiadał decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach nie potwierdza zarzutu skarżącego, że nieposiadanie przez niego om. decyzji było wynikiem opieszałego działania organu, do którego skarżący wystąpił ze stosownym wnioskiem.

Z akt wynika, że wniosek o wydanie decyzji o dopuszczalnej emisji złożony został 14 maja 1996 r., a więc w połowie roku, za który obliczano opłatę, przy czym wniosek ten, nie spełnia wymogów określonych w par. 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 12 lutego 1990 r. w sprawie ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami /Dz.U. nr 15 poz. 92/. Właściwe dokumenty niezbędne do wydania decyzji przedłożone zostały przez skarżącego dopiero 23 września 1996 r. i wniosek ten został rozpatrzony przez Wojewodę Opolskiego. Strona uzyskała decyzję o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń w dniu 22 stycznia 1997 r.

W tych okolicznościach uznać należy, że skarżący, który przystąpił do prowadzenia działalności gospodarczej powodującej zanieczyszczanie powietrza - bez uprzedniego uzyskania wymaganej prawem decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń a wniosek o wydanie tej decyzji zawierający wymagane przez prawo dokumenty złożył dopiero w ostatnich dniach września 1996 r. nie może skutecznie bronić się zarzutem, że emisja przez jego zakład zanieczyszczeń do powietrza w 1996 r. - bez tej decyzji wynikała w skutek okoliczności zawinionych przez organ administracji. W związku z eksponowanym w skardze zarzutem, że działalność prowadzona przez skarżącego jest działalnością proekologiczną, którą należałoby nagrodzić a nie dodatkowo karać należy przytoczyć od wielu lat utrwalany i powtarzany w kolejnych rozstrzygnięciach Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd /który podziela także skład orzekający w sprawie niniejszej/, że wszelka produkcja, nawet najniezbędniejsze dla gospodarki narodowej nie może być alternatywą dla środowiska naturalnego i na gruncie obowiązującego prawa musi ona zawsze uwzględniać potrzeby ochrony środowiska jako dobra nadrzędnego i ogólnonarodowego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w jakimkolwiek stopniu naruszają prawo - działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.