Wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2004 r., IV SA 2018/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi K. i F. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej obowiązku wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd (spr.), Izabela Ostrowska
Piotr Zawadzki protokolant

Uzasadnienie

Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak: [...]z dnia [...]czerwca 2001 r., na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy K. K. dotyczącej budynku garażu usytuowanego na działce gruntu nr [...] położonej przy [...] w [...], nałożył na K. K. obowiązek wykonania do dnia [...] października 2001 r. następujących czynności: wykonania i przedłożenia w tutejszym Inspektoracie powykonawczej inwentaryzacji budowlanej ww. budynku wraz z opinią techniczną potwierdzającą prawidłowość wykonania robót zgodnie z obowiązującymi normami i warunkami techniczno-budowlanymi oraz wykonanie ewentualnych przeróbek wg zaleceń uprzednio wykonanego i przedłożonego projektu technicznego, w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu [...] maja 2001 r. ustalono, że na działce nr [...] w [...] wybudowany i użytkowany jest garaż o konstrukcji murowej o wymiarach 5,40m na 2,25m, usytuowany na granicy z działką gruntu nr [...]. Z protokołu pokontrolnego wynika, że F. K. – mąż właścicielki działki nr [...] wybudował obiekt w 1972 r. bez pozwolenia na budowę, natomiast w miesiącu kwietniu i maju 2001 r. został przeprowadzony samowolnie remont tego obiektu, polegający na nieznacznym podwyższeniu budynku oraz wymianie więźby dachowej i pokrycia dachu również bez wymaganego pozwolenia. Według oceny organu, fakt samowolnego wykonania obiektu garażu, jak i zakres wykonywanych obecnie robót remontowych bez wymaganego pozwolenia, daje podstawę do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania nakazanych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowym wypadku konieczne będzie również uzyskanie pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją znak: [...] z dnia [...] marca 2003 r., działając na wniosek B. M., na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakładającą na K. K. obowiązek dokonania określonych w tej decyzjo czynności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2001 r. nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, obligującymi do stwierdzenia nieważności. W ocenie organu, w świetle ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. nie można nakazać rozbiórki obiektu, w stosunku do którego nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ust.

1. W takim przypadku, w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru winien nakazać wykonanie określonych czynności na podstawie art., 40. W ocenie organu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego i przeprowadził postępowanie zgodnie z powyższym trybem.

Od decyzji tej skargę złożyła B. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2003 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]czerwca 2001 r..

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. została wydana w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. W ocenie organu nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10 1994 r. Prawo budowlane, bowiem zgodnie z ustaleniami Uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1997 r. działka nr [...], na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt, znajduje się w obszarze z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę jednorodzinną wraz z urządzeniami towarzyszącymi, o wysokości maksymalnej 8m do najwyższego gzymsu i 13 m do kalenicy.

W opinii organu w przedmiotowej sprawie zastosowany powinien zostać art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Decyzja organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego narusza art. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. tj. wymóg zachowania odpowiednich warunków użytkowych oraz ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wydanie decyzji, która "legalizuje" samowolę budowlaną, naruszając w sposób istotny zasady określone w Rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, sprzeciwia się w szczególności art. 5 ust1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę wnieśli K. i F. K.. W ocenie skarżących niedopatrzeniem było nieuzyskanie przez nich pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu. Podnoszą ponadto, że obecna sytuacja jest spowodowana również zaniedbaniami ze strony sąsiadów pp. M., którzy przed dokonaniem rozbudowy i nadbudowy nie przeprowadzili wytyczenia działki i granicy rozdzielenia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Z mocy art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami powszechnymi sprawy, w których skargi wniesione zostały przed dniem 1 stycznia 2003 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, którego zakres precyzyjnie określa art. 156 § 1 kpa.

Organ nadzoru budowlanego wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której jednakże nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w weryfikowanej decyzji, lecz bada, czy nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa.

Stwierdzić należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny, zmierzający do eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Przedmiotem tego postępowania jest badanie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest którąkolwiek z przesłanek nieważnościowych, taksatywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.

Postępowanie prowadzone w trybie nadzoru nie może skutkować wzruszeniem decyzji ostatecznej w oparciu o nieprawidłowości czy wady nie mające charakteru wad kwalifikowanych.

Z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2000 r., Lex nr 51249).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ostateczna Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakładającej na inwestora obowiązek dopełnienia następujących czynności: wykonania i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] powykonawczej inwentaryzacji budowlanej garażu, usytuowanego na działce nr [...] przy [...] w [...] wraz z opinią techniczną potwierdzającą prawidłowość wykonania robót zgodnie z obowiązującymi normami i warunkami techniczno-budowlanymi, a także wykonanie ew. przeróbek wg zaleceń uprzednio wykonanego i przedłożonego projektu technicznego.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zdaniem organu odwoławczego w/w decyzja została wydana w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. Jednakże ani w osnowie decyzji, ani w uzasadnieniu organ odwoławczy nie wskazał przesłanek z art. 156 § 1 kpa, które skutkowałyby stwierdzenie nieważności. Należy przypuszczać, że organ zastosował przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jednakże nie przeprowadził analizy art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., będącego podstawą materialno-prawną decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w aspekcie przesłanek z art. 156 kpa.

Zaskarżona decyzja zapadła więc z naruszeniem art. 107 kpa. Osnowa decyzji winna bowiem wskazywać szczegółowo podstawę prawną stwierdzenia nieważności, poprzez wskazanie konkretnych przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Natomiast uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, po przeprowadzeniu analizy stosowanych przepisów. W szczególności w odniesieniu do art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskazania wymaga, czy organ uznaje decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. za wydaną bez właściwej podstawy prawnej, czy z rażącym naruszeniem prawa.

Rozpatrując sprawę ponownie organ II instancji powinien przeprowadzić postępowanie o stwierdzenie nieważności poddając analizie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2001 r., co do prawidłowości zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w aspekcie przesłanek z art. 156 § 1 kpa.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).