Uzasadnienie
Zasadą jest, że władający nieruchomością ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłatę ustala się przy udzielaniu zezwolenia. Jednak jeżeli mają one być przesadzone w inne miejsce, wówczas organ gminy odracza termin uiszczenia opłaty na dwa lata. Jeśli po upływie tego okresu drzewa lub krzewy zachowały żywotność lub też uschły na skutek siły wyższej albo klęski suszy, należność z tytułu ustalonej opłaty podlega umorzeniu przez organ gminy /art. 47f ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody/.
Ocena zachowania żywotności drzewa w zasadzie więc nie może być dokonana przed upływem dwóch lat od jego przesadzenia. W toku jej dokonywania nie wyklucza się przeprowadzenia postępowania dowodowego, aby wykazać, czy wystąpiły inne czynniki nie pozostające w związku z tą czynnością. Oceny nie powinno się także dokonywać po upływie okresu znacznie przekraczającego dwa lata od przeniesienia rośliny.
W opisanej sprawie kontroli dokonano po czterech latach od przesadzenia drzewa.
Sąd stanął na stanowisku, że wszystkie podmioty mają obowiązek dbać o stan środowiska naturalnego. Jednak nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy po upływie znacznego czasu od przesadzenia drzewa, bez wyjaśnienia, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy przesadzeniem go i niezachowaniem jego żywotności, obowiązkiem poniesienia opłaty obciąża się stronę, która dokonała tej czynności.
Jak wynika z przebiegu postępowania administracyjnego, nie ma konieczności uwzględnienia nie tylko przepisów prawa materialnego /w niniejszej sprawie ustawowego upoważnienia organu do orzeczenia o pobraniu opłaty, która została odroczona, w razie niezachowania żywotności drzewa/, ale także szczegółowego wyjaśnienia /poprzez dopuszczenie odpowiednich dowodów- np. opinii biegłego/ związku przyczynowego pomiędzy przesadzeniem rośliny a jej obumarciem. Ponadto badanie stanu drzewa zostało przeprowadzone po upływie nadmiernie długiego okresu od tego, który został określony przez ustawodawcę /dwa lata od przesadzenia/.
Wyrok powinien być przestrogą dla organów przed nadmiernym odwlekaniem kontroli wymaganych do zastosowania cytowanego przepisu ustawy o ochronie przyrody. Może się także odnosić do sytuacji występujących w prawie administracyjnym, innych niż opłata za drzewa.