Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 marca 2001 r., IV SA 215/99

Rozpoznanie

w dniu 21 marca 2001 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Andrzeja P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 11 stycznia 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia, iż majątek ziemski podpada pod działania przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej - oddala skargę.

Teza

Unormowania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1994 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /Dz.U. 1945 nr 3 poz. 13 ze zm./ ograniczyły kognicję organów administracji publicznej wyłącznie do orzekania o zaistnieniu bądź nie zaistnieniu przesłanek z art. 2 ust. 1 lit. "e" tego dekretu a więc w kwestii czy z uwagi na obszar majątku ziemskiego podlegał on czy też nie podlegał działaniu dekretu. Do właściwości organu administracji publicznej nie zależy zatem badanie innych żądań byłych właścicieli o charakterze cywilnym a w tym np. czy przysługuje im roszczenie o odszkodowanie, czy niektóre z tych nieruchomości nie były związane z majątkiem ziemskim.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w W.

Uzasadnienie

Decyzją Wojewody Ł. z dnia 2 października 1996 r., na podstawie art. 2 ust, 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /Dz.U. 1945 nr 3 poz. 13 ze zm./ stwierdzono, iż: "majątek ziemski K. /była gmina D./, stanowiący własność Władysława P. podpada pod działanie przepisów tego dekretu". W uzasadnieniu decyzji powołano się na treść protokołu sporządzonego w dniu 10 lutego 1945 r. o przejęciu na cele reformy rolnej majątku "K." o pow. 630 ha. Wprawdzie z zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w B. wynika, że obszar majątku wynosił 539 ha, jednakże skoro obszar tego majątku przekraczał ustalone w dekrecie normatywy /przejęciu podlegały bowiem majątki bądź to powyżej 50 ha użytków rolnych bądź powyżej 100 ha powierzchni ogólnej/ to uzasadnione jest stwierdzenie, zawarte w osnowie decyzji, iż majątek K. podlegał przejęciu na cele reformy rolnej.

Decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 11 stycznia 1999 r., po rozpatrzeniu odwołania Andrzeja P. /syna byłego właściciela/, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił poczynione przez Wojewodę Ł. ustalenia faktyczne a także argumentację prawną a w konsekwencji uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej skarżący Andrzej P. wnosił o: "cofnięcie zaskarżonej decyzji ostatecznej (...) i zawieszenie lub wstrzymanie biegu przedmiotowej sprawy do czasu ukazania się odpowiednich aktów prawnych dotyczących reprywatyzacji". Na rozprawie w dniu 21 marca 2001 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymując skargę domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z mocy art. 156 par. 1 pkt. 1 Kpa względnie jej uchylenia na podstawie art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga podlega oddaleniu gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno materialnego jak i procesowego.

Skarżący w istocie nie podważa jakichkolwiek ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji a w tym najistotniejszego ustalenia a mianowicie, iż powierzchnia majątku ziemskiego, stanowiącego własność Władysława P., przejętego na cele reformy rolnej, znacznie przekraczała powierzchnię 100 ha. To ustalenie przesądza o legalności /zgodności z prawem/ zaskarżonej decyzji bez potrzeby prowadzenia dalszych rozważań.

Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że przejęcie nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej, następowało z mocy samego dekretu, a wpis do księgi wieczystej dokonywany był wyłącznie na podstawie stosownego zaświadczenia /por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r. (...).

Co więcej unormowania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /Dz.U. 1945 nr 3 poz. 13 ze zm./ ograniczyły kognicję organów administracji publicznej wyłącznie do orzekania o zaistnieniu bądź nie zaistnieniu przesłanek z art. 2 ust. 1 lit. "e" tego dekretu a więc w kwestii czy z uwagi na obszar majątku ziemskiego podlegał on czy też nie podlegał działaniu dekretu. Do właściwości organów administracji publicznej nie należy zatem badanie innych żądań byłych właścicieli o charakterze cywilnym a w tym np. czy przysługuje im roszczenie o odszkodowanie, czy niektóre z tych nieruchomości nie były związane z majątkiem ziemskim itp.

Skoro tak to w świetle poczynionych i nie kwestionowanych ustaleń /dotyczących powierzchni majątku ziemskiego/ - zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dalsze więc zarzuty skarżącego, podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji /negujące w istocie to rozstrzygnięcie/ a następnie podtrzymanie tych zarzutów w skardze do sądu nie mogły, w tych warunkach, podważyć legalności rozstrzygnięcia objętego zaskarżoną decyzją. Oceny tej nie zmieniają wywody, podnoszone przez skarżącego a w tym czy skarżącemu przysługują inne roszczenia /np. o odszkodowanie, o wyłączenie z przejęcia niektórych obiektów czy części nieruchomości nie związanych z majątkiem ziemskim/ gdyż rozstrzyganie o tych kwestiach nie należy do organów administracji publicznej.

Wreszcie chybione są zarzuty oraz przytoczona przez skarżącego argumentacja zmierzająca do wykazania zasadności /względnie celowości/ uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia aktów prawnych o reprywatyzacji. Nie powinno ulegać wątpliwości, iż zarówno organy administracji publicznej jak i sąd administracyjny obowiązane są do podejmowania rozstrzygnięć na podstawie aktualnego stanu prawnego, obowiązującego w dacie wydania orzeczenia. Stan prawny, jaki zostanie ukształtowany aktami reprywatyzacyjnymi, będzie przedmiotem rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie tych aktów, co czyni zbędnym prowadzenie w tym zakresie dalszych rozważań.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, należało na podstawie art. 27 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 po. 368 ze zm./ orzec jak w sentencji.