Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z 21 lutego 2000 r. na podstawie art. 105 par. 1 Kpa umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku warsztatowego z parkingiem na działce nr ew. 82/1 położonej przy ul. Z. 19 w P. W jej uzasadnieniu wskazano na to, że inwestor Ryszard Sz. otrzymał decyzję Burmistrza Gminy P. z 29 października 1990 r. zezwalającą na budowę, na terenie nieruchomości przy ul. Z. 19 w P., budynku warsztatowego - montaż monitorów. Inwestor 13 maja 1999 r. zawiadomił Urząd Gminy P. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania warsztatu. W ustawowym terminie Burmistrz nie zgłosił sprzeciwu a zatem inwestor mógł przystąpić do użytkowania obiektu.
Na skutek odwołania Janiny B. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 26 lutego 2001 r. na podstawie art. 138 par. 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził co następuje:
Inwestor Ryszard Sz. uzyskał w dniu 29.10.1990 r. pozwolenie na budowę budynku warsztatowego - montaż monitorów. Jak wynika z załączonej dokumentacji technicznej był to budynek jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 48,2 m2, pow. użytkowej 40,0 m2, kubaturze 185,0 m3. Natomiast z inwentaryzacji, złożonej przez inwestora Ryszarda Sz. po zakończeniu robót budowlanych wynika, że zrealizowano obiekt o pow. zabudowy -134,0 m2, pow. użytkowej - 289,0 m2, pow. całkowitej - 375,0 m2 i kubaturze - 1.126,0 m3.
Zatem zrealizowany obiekt w oczywisty sposób odbiega od wydanego pozwolenia na budowę. Nie została wyjaśniona w żaden sposób sprawa istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę i popełnionej samowoli budowlanej.
Po złożeniu przez inwestora Ryszarda Sz. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego IV SA 911/01, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ decyzją z 28 maja 2001 r. uchylił własną decyzję (...) z 26 lutego 2001 r. i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która nie nakładała na niego obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W związku z tym, że inwestor przed wszczęciem postępowania przez organ nadzoru budowlanego, zawiadomił o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, przedstawiając wymagane dokumenty, a Burmistrz Gminy P. nie wniósł sprzeciwu to inwestor uzyskał możliwość użytkowania spornego obiektu.
W tej sytuacji postępowanie w ramach nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Janina B. wniosła o uchylenie tej decyzji wskazując, że postępowanie w sprawie rozbudowy przedmiotowego obiektu zostało wszczęte przed zgłoszeniem zakończenia budowy, co najwyraźniej wynika z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 18 lutego 1999 r. oraz protokołu wizji lokalnej z 3 marca 1999 r. Pismo skarżącej w sprawie samowoli budowlanej z 26 stycznia 1999 r. zostało przekazane organowi nadzoru budowlanego 3 lutego 1999 r.
W odpowiedzi na skargę (...) Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, że prowadzenie postępowania w ramach nadzoru budowlanego nie wpływa na skuteczność przyjęcia zgłoszenia zakończenia robót. Skuteczność zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania uwarunkowana jest milczeniem organu architektoniczne -budowlanego przez okres 14 dni. Jeżeli organ w tym terminie nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji to obiekt uzyskał status legalnie użytkowanego a więc nie stanowi już samowoli.
Skuteczne dokonanie zgłoszenia powoduje niedopuszczalność prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Treści art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ nie można rozpatrywać w oderwaniu od przepisów rozdziału 5 tej ustawy dotyczących budowy i oddawania do użytku obiektów budowlanych.
Analiza tych przepisów wskazuje, że zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 prawa budowlanego dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę, o takim rozumieniu tego przepisu przesądza treść art. 57 ustawy, w którym wyraźnie wymaga się oświadczenia o zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. Oznacza to, że zgłoszenie nie może dotyczyć samowoli budowlanej. W ust. 2 tego przepisu wyraźnie nakazano dołączenie kopii rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami w razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę.
Ustawodawca ograniczył więc odstępstwa od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę tylko do odstępstw nieistotnych. Zatem nie ma podstaw do składania zawiadomienia o zakończeniu budowy w przypadku istotnych odstępstw, czy to od zatwierdzonego projektu, czy też warunków pozwolenia na budowę.
Oznacza to, że prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nie odstępującymi w sposób istotny od tych dokumentów.
Jak wynika z akt sprawy inwestor Ryszard Sz. uzyskał w dniu 29.10.1990 r. pozwolenie na budowę budynku warsztatowego - montaż monitorów według projektu indywidualnego. Zgodnie z tą dokumentacją miał to być obiekt jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 48,2 m2, pow. użytkowej 40,0 m2 i kubaturze 185,0 m3.
W zawiadomieniu o zakończeniu budowy z 13 maja 1999 r. oraz dołączonej inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wynika, że zrealizowano obiekt wielokondygnacyjny o pow. zabudowy - 134,0 m2, pow. użytkowej - 289,0 m2 i kubaturze - 1.126,0 m3!
Zatem proste zestawienie danych wskazuje jednoznacznie na niezgodność z projektem i warunkami pozwolenia na budowę.
Nietrafne jest stanowisko inwestora, że skoro w pozwoleniu na budowę nie określono wielkości obiektu, to wybudowany obiekt jest zgodny z tym pozwoleniem. Dokumentacja techniczna, a w szczególności projekt budowlany jest integralną częścią decyzji. Zatem jeżeli zatwierdzono projekt budynku jednokondygnacyjnego o pow. zabudowy 48.2 m2, pow. użytkowej 40,0 m2 i kubaturze 185,0 m3, to tylko taki obiekt objęty był pozwoleniem na budowę z 29.10.1990 r. Późniejsza rozbudowa i nadbudowa wymagała nowego pozwolenia na budowę bądź zatwierdzenia nowego projektu budowlanego. Z akt sprawy nie wynika aby takie pozwolenie zostało wydane lub nowy projekt został przez właściwy organ zatwierdzony. Jak wynika z pisma Burmistrza Gminy P. z 18 lutego 1999 r. inwestor nie uzyskał pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.