Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu administracyjnego uchwałą z dnia [...] marca 2003 r. Rada Miejska w P. odrzuciła zarzut M. i J. M. dotyczący ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. odnośnie ich działki nr [...].
W złożonym zarzucie M. i J. M. nie wyrażali zgody na proponowany podział ich nieruchomości na działki budowlane i pomniejszenie należącego do nich gruntu na cele ulicy lokalnej ([...]).
W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podniesiono, że według ustaleń dotychczas obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., działka wnoszących zarzut przeznaczona jest pod tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego ([...]) i ulicę lokalną obsługującą zabudowę jednorodzinną ([...]).
W projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem nieuciążliwych usług bez możliwości wtórnego podziału działek ([...]) i ulicę lokalną ([...]).
Według Rady Miejskiej w P., celem przyjętych w planie rozwiązań było wprowadzenie ładu w chaotyczną zabudowę oraz zapewnienie dostępności komunikacyjnej do działek budowlanych.
Projektowana ulica lokalna ([...]) wiąże cały układ komunikacyjny osiedla i nie ma możliwości jej innego poprowadzenia. W szczególności rezygnacja z niej pozbawi północną część osiedla dostępu do drogi publicznej. Przesunięcie natomiast ulicy na południe stwarzałoby konieczność wyburzenia istniejących budynków mieszkalnych. Wyznaczenie ulicy jest prostopadłe w stosunku do granic działek położonych od ulicy [...] do granic administracyjnych miasta i obejmuje "wszystkie bez wyjątku działki w liczbie 55" znajdujące się w tym obszarze.
Co prawda usytuowanie drogi na działce wnoszących zarzut narusza ich interes prawny, jest jednak zgodne z obiektywnym porządkiem prawnym, a w szczególności mieści w uprawnieniach gminy (wynikających z art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipa 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tj. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.).
Budowa ulicy jest bowiem inwestycja o charakterze celu publicznego, o znaczeniu lokalnym.
W złożonej skardze M. i J. M. podnieśli, iż byli skłonni oddać na drogę część ich działki ale nie o tak dużej powierzchni (25% całej działki). Ich pisemne zastrzeżenie i wystąpienia nie zostały uwzględnione. Nie otrzymali również odpowiedzi na propozycję przydzielenia im działki zamiennej. Skarżący zwrócili też uwagę, iż miasto nie skorzystało przy, że nabywaniu przez nich w 1988 r. z prawa pierwokupu. Nie otrzymali też pozwolenia na budowę. Okoliczne natomiast działki mimo braku dostępu do drogi publicznej zostały zabudowane. '
Zdaniem skarżących również proponowany w projekcie planu podział przedmiotowej nieruchomości narusza ich interes prawny.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta w P. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. W trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik organu wyjaśnił, iż ulica [...] będzie miała charakter drogi gminnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do zarzutu skarżących odnośnie podziału ich nieruchomości, a oddaleniu w pozostałej części (co do przeznaczenia fragmentu działki skarżących na cele realizacji ulicy [...]), z niżej podanych względów.
Co prawda złożona w sprawie skarga - w zakresie zakwestionowanego przez skarżących podziału ich nieruchomości - nie zawiera uzasadnienia i nie konkretyzuje zarzutów naruszenia prawa przez ustalenie projektu planu (skarżący podnoszą tylko, że zaproponowany podział narusza ich interes prawny) - ale rozpatrując niniejsza skargę, Sąd dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem, dostrzegł przesłanki braku legalności zaskarżonej uchwały z urzędu - do czego upoważnia uregulowanie art. 3 34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) co w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Z przedstawionego rysunku projektu planu wynika, że dokonano w nim podziału terenu na konkretne działki o ściśle wyznaczonych granicach. Tego rodzaju oznaczenie dotyka też działki skarżących dzieląc ją na trzy mniejsze części.
W ocenie Sądu, wskazane ustalenia wykraczają poza upoważnienie ustawowe (por. wyrok NSA z dnia 19 Iutego2003 r. sygn. akt IV SA 2932/02 -niepublikowany).
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) -zwana dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, plan może jedynie zawierać "zasady i warunki podziału terenu na działki budowlane", nie zaś wyznaczać granice działek i przesądzać o liniach podziału dotychczas funkcjonujących nieruchomości.
Kompetencja do ustalania "zasad i warunków" podziału terenu na działki budowlane obejmuje uprawnienie rady gminy do wprowadzania ogólnych standardów w zakresie dokonywania podziału danego terenu na działki budowlane i nie może być utożsamiana z dokonywaniem podziału dotychczas istniejących nieruchomości na działki o ściśle wyznaczonych już i przesądzonych w projekcie planu granicach. Orzekanie o podziale nieruchomości należy przecież do innych organów.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że z ustalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie upoważnia rady gminy do zamieszczania w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustaleń prowadzących do wyłączenia możliwości podziału działek budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1311/98 ONSA 2000/4/158).
Wprowadzenie zatem na obszarze lokalizacji działki skarżących "zakazu wtórnego podziału działek" jest również sprzeczne z uprawnieniami przysługującymi radzie gminy z mocy omawianego przepisu.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane argumenty konieczne było uznanie, że złożona skarga w części dotyczącej podziału nieruchomości skarżących jest zasadna, prowadząc do stwierdzenia nieważności w omawianym zakresie zaskarżonej uchwały, zgodnie z art. 147 § 1 powołanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest natomiast zasadna i jako taka podlega oddaleniu w myśl art. 151 wskazanego aktu prawnego w pozostałym zakresie (co do wyznaczenia na fragmencie działki skarżących przebiegu ulicy [...]).
Rada Miejska w P. słusznie podkreśliła, że to ustalenie planu narusza interes prawny skarżących (co umożliwiło zakwalifikowanie ich wystąpienia jako zarzutu). Naruszenie interesu prawnego w konkretnym przypadku mieści się jednak w granicach obiektywnego porządku prawnego, a w szczególności - we wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały upoważnieniu ustawowym odnośnie dopuszczalnego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podzielając argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały dodać należy jedynie, iż skoro w projekcie planu wyznaczono ulicę, która w przyszłości będzie miała charakter drogi gminnej, to wyznaczenie linii rozgraniczających tej ulicy mieściło się w ramach art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej uchwały co do odrzucenia w omawianej obecnie części, jest wyczerpujące i odpowiada wymogom art. art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Poza zasadnością przedstawionych wywodów prawnych zwrócić należy uwagę, że organ podejmujący zaskarżoną uchwałę w sposób szczegółowy i przekonujący, wskazał na racjonalność przeprowadzenia trasy ulicy [...] w sposób ujęty w projekcie planu. Oczywiście podkreślić należy, że same ustalenia planu nie oznaczają odjęcia skarżącym prawa własności ich działki (co może nastąpić jedynie za słusznym odszkodowaniem).
Zupełnie odrębną sprawą jest też konieczność zrekompensowania właścicielowi nieruchomości, w razie uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, konsekwencji niemożliwości lub ograniczenia korzystania z nieruchomości lub jej części w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.