Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 16 lipca 2002 r., IV SA 2230/00

Sprawa

sprawy ze skargi Mieszkańców Bloku ul. D. w P., Anna K., Janina P., Stanisława P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z nadbudową pawilonów - stwierdza nieważność decyzji.

Teza

Stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji /a jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa/ wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

NSA stwierdził nieważność postanowienia Wojewody M. w przedmiocie pozwolenia na nadbudowę pawilonów. Skargę na powyższe postanowienie złożyli mieszkańcy bloku zlokalizowanego w pobliżu planowanej inwestycji oraz Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej.

Odwołania /złożone po terminie/ od decyzji pierwszoinstancyjnej złożyli oboje skarżący, przy czym mieszkańcy bloku podnieśli, iż zostali pominięci w toczącym się postępowaniu, zaś Zarząd Spółdzielni wniósł je dynie o dopuszczenie do toczącego się postępowania i uznanie wystąpienia mieszkańców jako stanowiska Zarządu. Wojewoda M. przywrócił termin do złożenia odwołania, gdyż -jego zdaniem -"przemawiały za tym względy społeczne." W uzasadnieniu wyroku skład orzekający wskazał, że, co do zasady, sąd nie może orzekać na niekorzyść skarżącego, z wyjątkiem art. 51 in fine ustawy o NSA. Rozstrzygnięcie na niekorzyść jest możliwe, gdy zostanie stwierdzone naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Sąd podkreślił w omawianej sprawie, że stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji /a jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa/ wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.

Sąd podkreślił, że co prawda w orzecznictwie pojawiały się stanowiska odmienne, których on jednak nie podziela /np. w sprawie IV SA 1758/97 /nie publ./ NSA wskazał, że skoro strona, która nie brała udziału w postępowaniu l-instancyjnym może złożyć odwołanie od wydanej w jego toku decyzji, to również istnieje możliwość złożenia przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania/.

NSA wskazał także, że przywrócenie przez Wojewodę terminu dla Zarządu Spółdzielni jest co najmniej niezrozumiałe, gdyż podmiot ten takiego wniosku w odwołaniu nie zawarł, zaś instytucja przywrócenia terminu stosowana jest jedynie na wniosek, nigdy zaś z urzędu. Skład orzekający podkreślił również, że procedurze administracyjnej nie jest znana taka przesłanka procesowa jak "względy społeczne".