Uzasadnienie
Sygn. akt 7/IV SA 226303
Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) września 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał M i W W rozbiórkę wybudowanego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. (...) w miejscowości S S, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu podał, że w wyniku kontroli na przedmiotowej działce z udziałem inwestorów ustalono, iż budowę budynku rozpoczęto w sierpniu (...)., a zakończono w listopadzie (...) Jak oświadczyli inwestorzy nie posiadali oni pozwolenia na budowę.
Prawo budowlane w art. 28 stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego organ nadzoru budowlanego był obligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Decyzją z dnia (...) maja 2003 r. nr (...)(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M i W W, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) jest prawidłowa. Pobudowany budynek mieszkalny wypełnia przesłanki art. 48 Prawa budowlanego. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego nie może uchylić się od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. W takim przypadku nie brane są pod uwagę okoliczności powstania samowoli budowlanej, gdyż działania organu nadzoru budowlanego w takim przypadku zostały całkowicie pozbawione elementów cennych.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M i W W. Skarżący podali, że zaskarżona decyzja narusza prawo i interes prawny oraz nie uwzględnia szczególnych okoliczności. Ze względu na opieszałość Urzędu Gminy (...) nie mogli uzyskać decyzji o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego działki. Przedmiotowa budowa była jak to określili dla nich "stanem wyższej konieczności", gdyż inaczej byliby ludźmi bezdomnymi.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji nie można zasadnie postawić zarzutu naruszenia prawa.
Treść art. 48 prawa budowlanego obowiązująca w czasie wydawania zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazywała, iż przewidziany tym przepisem obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, tj. na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane. Z powyższego wynika, iż nie można inwestorowi zarzucić samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego wówczas, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych posiadał on ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.
Bezspornym w sprawie jest fakt, że skarżący budując dom nie posiadali decyzji o pozwoleniu na budowę. Przyznają to sami inwestorzy zarówno w skardze jak i na rozprawie, a zatem przedmiotowy budynek został pobudowany samowolnie.
Dlatego prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu o jego rozbiórce, podjęte w oparciu o art. 48 ustawy prawo budowlane.
Zastosowanie tego przepisu nie jest zależne od tego, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia samowoli budowlanej. Ujawnienie samowoli budowlanej nie tylko upoważniało organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki, lecz wręcz je do tego obligowało.
Podnoszony na rozprawie w dniu (...) grudnia 2004 r. zarzut przedawnienia z art. 49 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest bezzasadny.
Skarżący konsekwentnie podają m.in. w protokole oględzin z dnia (...) września 2002 r., że budowę rozpoczęli w sierpniu (...)., a zakończyli w listopadzie (...)
Kolejny zarzut M i W W – opieszałości Urzędu Gminy (...) w przedmiocie ich starań o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego dla ich działki, czy "budowa w stanie wyższej konieczności" są bezprzedmiotowe.
Kodek postępowania administracyjnego jak i przepisy Prawa budowlanego nie zawierają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego mówiącego o zasadach współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 1`984 r. (SA/PO 1028/84) podaje, że podstawą zaskarżenia decyzji administracyjnych nie może być zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego.
Artykuły 6 i 7 kpa wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym, tym bardziej, że zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego.
Podnieść należy, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej badając legalność wydawanych decyzji. Na ocenę zgodności decyzji z przepisami prawa nie mają wpływu względy celowości ani słuszności, czy też poczucie krzywdy skarżących.
Prawo budowlane w sposób rygorystyczny traktuje wypadki tzw. "samowoli budowlanej" i wymaga bezwzględnie w wypadku jej stwierdzenia usunięcia skutków działań sprzecznych z prawem budowlanym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.