Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 19 czerwca 2002 r., IV SA 2275/00

Rozpoznanie

na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi Haliny O., Barbary D.-R.-R. i Józefy S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie: stanu technicznego ulicy - oddala skargę.

Teza

W przepisach prawa administracyjnego brak jest podstaw prawnych do żądania od organów nadzoru budowlanego ustalenia, że uszkodzenia budynków pozostają w związku przyczynowym z natężeniem ruchu ciężkich pojazdów mechanicznych. Roszczenia w tych sprawach mogą być dochodzone w drodze powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 4 lipca 2000 r. wydaną na podstawie art. 81 w zw. z art. 83 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 104 i art. 105 par. 1 umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego ulicy A. M. w S., stanowiącej ciąg drogi krajowej nr 952 relacji K.-S.-Z. w granicach administracyjnych miasta Skawina /odcinka w rejonie skrzyżowania z ul. Z. na wysokości budynków Nr 10 i 12/. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 lutego 1999 r. przeprowadzono w terenie oględziny drogi krajowej nr 952. W rejonie skrzyżowania z ulicą Z. w S. na wysokości budynków nr 10 i 12. Stan techniczny tej drogi był dobry. Nie stwierdzono w nawierzchni dziur ani zapadnięć czy spękań. Ubytki w nawierzchni i to tylko w warstwie ścieralnej stwierdzono jedynie na skrzyżowaniu. Stwierdzono widoczne ślady remontu nawierzchni w rejonie studzienek po przeciwnej stronie ulicy od budynków 10 i 12.

Również na podstawie przedłożonego protokołu szczegółowego przegląd odcinka drogi krajowej nr 952 od km 6 + 529 do km 12 + 400 z 14 lipca 1999 r. organ stwierdził, że w rejonie budynków 10 i 12 tzn. stan nawierzchni drogi jest dobry.

Uciążliwości bytowe wywołane natężeniem ruchu na tej drodze oraz zmiany organizacji ruchu w tym rejonie, nie mogą być przedmiotem postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Decyzje w sprawie zakazu poruszania się pojazdów ciężkich, może wydać organ zarządzający ruchem na drogach krajowych tj. Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej w W. Natomiast w sprawie stanu technicznego budynków mieszkalnych położonych poza pasem drogowym drogi krajowej właściwym organem jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu ziemskiego z siedzibą w K. W odwołaniu od tej decyzji Halina O., Barbara R. i Józefa S. wniosły o zmianę tej decyzji poprzez uznanie, że uszkodzenia budynków skarżących pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z ruchem ciężkich pojazdów i zaniedbaniami wykonywanych remontów drogi.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia 23 sierpnia 2000 r. po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie może uwzględnić odwołania, gdyż doprowadziłoby to do naruszenia przepisów o właściwości organów. Zgodnie z art. 83 ust. 3 w zw. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego właściwy jest do rozstrzygnięcia spraw dotyczących dróg krajowych i wojewódzkich. Zgromadzony materiał wskazuje, iż kwestionowany stan techniczny budynków odnosi się do budynków stojących poza pasem drogi krajowej. Zatem organem właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Jak wynika z dokumentów jezdnia została wyremontowana i jej stan techniczny jest dobry. Chodniki, których stan nie wpływa na bezpieczeństwo ruchu samochodowego będą remontowane w latach 2000-2001 r. W tej sytuacji umorzenie postępowania na podstawie art. 105 Kpa jest prawidłowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Halina O., Barbara D.-R.-R. i Józefa S. wniosły, iż przedmiotowa droga w okresie od 3.01.2000 do 15.05.2000 r. była naprawiana ponad 20 razy. W chwili obecnej powstało nowe zapadlisko. Skarżące ponowiły żądanie o uznanie, że uszkodzenia ich budynków pozostają w związku przyczynowym z ruchem ciężkich pojazdów oraz zaniedbaniem remontów drogi.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie i podtrzymał stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona. W myśl przepisów kodeksu postępowania administracyjnego decyzja administracyjna to akt stosowania normy ustawowej. Oznacza to, że ukształtowanie administracyjnego stosunku prawnego decyzją administracyjną może nastąpić tylko wtedy, gdy w ustawie istnieje przepis stanowiący podstawę do załatwienia sprawy w tej formie prawnej. Decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji przepisy nie przewidują podlega stwierdzeniu nieważności jako wydana bez podstawy prawnej /por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1985 r. III SA 988/85 - OSPiKA 1987 nr 5-6/.

Strona skarżąca w niniejszej sprawie domagała się ustalenia, że uszkodzenia ich budynków pozostają w związku przyczynowym z ruchem ciężkich pojazdów oraz zaniedbaniem remontów dróg. Jednak nie wskazała podstawy prawnej także żądania. Przepisy prawa administracyjnego nie przewidują w tej sprawie możliwości wydania żądanej decyzji. Roszczenie to może być dochodzono w drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym.

Zasadnie zatem organ nadzoru budowlanego ograniczył swoje postępowanie do badania w zakresie stanu technicznego ulicy A. M. w S. na wysokości budynków skarżących. Po stwierdzeniu, iż stan techniczny tego fragmentu drogi jest dobry umorzył postępowanie na podstawie art. 105 Kpa, zgodnie z art. 19 Kpa, który wyraźnie wskazuje, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W tej sytuacji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. był właściwy tylko w zakresie stanu technicznego drogi krajowej i wojewódzkiej. Stan techniczny innych obiektów np. budynków skarżących należy do właściwości organów nadzoru budowlanego stopnia powiatowego. Wobec tego nie był właściwy do zajęcia stanowiska w sprawie innych obiektów budowlanych niż przedmiotowa droga krajowa i wojewódzka. Naruszenie przepisów o właściwości organów administracji publicznej powoduje, że wydane orzeczenia dotknięte są wadą nieważności.

Strona skarżąca sama przyznaje w skardze, że w okresie od 3 stycznia 2000 r. do 15 maja 2000 r. przedmiotowa droga była naprawiana ponad 20 razy. Potwierdza to ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji, że droga była naprawiana. Uciążliwości związane z ruchem a zwłaszcza z jego natężeniem pojazdów ciężkich nie leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego. Wobec tego umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego należało uznać odpowiadające prawu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.