Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 r., znak: [...], nakazującej Gminnej Spółdzielni "[...]" w [...] doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku sklepu spożywczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...], rozbudowanego bez pozwolenia na budowę poprzez:
- 1) pokrycie powierzchni dachu budynku zawierającej płyty cementowo-azbestowe szczelną powłoką z głęboko penetrujących środków wiążących azbest, posiadających odpowiednią aprobatę techniczną,
- 2) zamurowanie lub wypełnienie luksferami 2 sztuk otworów okiennych istniejących w ścianie budynku (elewacja południowa) od strony granicy działki nr [...],
- 3) wykonania tynków wewnętrznych w części dobudowanej.
gdzie zastrzeżono, że nakazane czynności należy wykonać oraz zgłosić ich wykonanie w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] w terminie do dnia [...].15.2003 r.
- - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej oznaczenia terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył termin jego wykonania do dnia [...] lipca 2003 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy.
Przeprowadzając czynności kontrolne pracownicy Powiatowi Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzili, iż dokonano rozbudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę istniejącego na działce nr [...], położonej w [...], gm. [...], będącej w użytkowaniu wieczystym Gminnej Spółdzielni "[...]" w [...] budynku sklepu spożywczego.
Powyższa rozbudowa nastąpiła o szerokość budynku, tj. 9,42 m oraz długość 3,25 m, w stronę granicy z działką nr [...], stanowiącej własność J. B. (obecnie jego syna). Odległość pozostająca do istniejącego ogrodzenia z tą działką wynosi 1,43 m. Przed rozbudową przedmiotowy budynek posiadał stropodach, który obecnie pełni funkcję stropu. Na budynku powstał dach dwuspadowy.
Organ i instancji ustalił, iż w/w obiekt został rozbudowany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, tj. przed 1 stycznia 1995 r., co zgodnie z art. 103 ust. 2 powyższej ustawy daje podstawę do zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r.
Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2002 r. zobowiązał właściciela budynku do wykonania określonych czynności celem doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, tj. inwentaryzacji obiektu, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych i ekspertyzy technicznej potwierdzającej zdolność obiektu do użytkowania.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, ze w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono bezwzględnych przesłanek do zastosowania art. 37, czyli rozbiórki rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części obiektu. W dniu kontroli nie stwierdzono spowodowania poprzez wybudowanie obiektów niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Działka nr [...], na której zlokalizowany jest omawiany obiekt zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], leży na terenach przeznaczonych na usługi, tak więc nie ma bezwzględnych przesłanek do nakazania rozbi orki przedmiotowej części obiektu.
Właściciel budynku przedstawił dokumentację, z której wynikało, iż w ścianie budynku od strony południowej, tj. od strony działki sąsiedniej nr [...], zlokalizowanej w odległości 1,43 m od istniejącego ogrodzenia z tą działką, istnieją dwa otwory okienne. Przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, dopuszczają istnienie otworów okiennych lub drzwiowych tylko w ścianie obiektu oddalonej od granicy działki sąsiedniej o 4.00 m. Zalecono pokrycie powierzchni dachu budynku (eternit azbestowy) szczelną powłoką z głęboko penetrujących środków wiążących azbest, posiadających odpowiednią aprobatę techniczną w celu zachowania przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków i usuwania wyrobów zawierających azbest (DZ.U z 1998 r.. Nr 138, póz. 895). Dokumentacja techniczna wykazała również brak tynków wewnętrznych, które winny być wykonane przed przystąpieniem do użytkowania (po uzyskaniu stosownego pozwolenia).
Wobec powyższych ustaleń i faktów organ I instancji nakazał w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane wykonanie określonych robót budowlanych (zmian i przeróbek) w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził legalizację przedmiotowej rozbudowy zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. Kwestią nowego rozgraniczenia działek, tj. działki na której znajduje się budynek będący przedmiotem orzeczenia, a działki A. B., a tym samym ewentualne naruszenia prawa własności w/w może podlegać rozstrzygnięciu przez właściwy sąd powszechny w drodze postępowania cywilnego. W w/w zakresie organy nadzoru budowlanego nie posiadają żadnych kompetencji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B. zarzucił, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął fakt usytuowania sklepu w odległości 1,43m od istniejącego ogrodzenia, co rażąco narusza przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto organ pominął zupełnie sygnalizowaną przez skarżącego kwestię toczącego się postępowania o rozgraniczenie jego działki [...] z działką nr [...] zabudowaną sklepem. W tym postępowaniu zaś wykaże, że część sklepu powstała na gruncie stanowiącym własność skarżącego. Zdaniem skarżącego do czasu zakończenia postępowania rozgraniczającego nie powinno dojść do zalegalizowania rozbudowanej części sklepu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zdaniem Sądu wobec niekwestionowanej okoliczności, że budynek sklepu rozbudowany został przed [...] stycznia 1995 r., organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w związku z treścią art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
W toku postępowania administracyjnego wykluczono podstawy do zastosowania przepisu art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w tym zakresie poczynił i wypowiedział się w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] – obiekt wybudowany jest na terenie przeznaczonym pod tego typu zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), ponadto obiekt nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 20).
W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że nakaz rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 w/w ustawy. W przypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 83/89, ONSA 1989/1/38).
Organ, po tym jak ustalił, że samowolnie wzniesiony obiekt można w drodze zmian i przeróbek doprowadzić do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, zasadnie wydał decyzję przewidzianą w art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. i objął nią zakres prac, które inwestor zobowiązany jest wykonać. Zgodnie z obowiązującymi w dacie realizacji samowoli warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki z 1980 r. w przedmiotowym budynku usytuowanym w odległości mniejszej niż 4m od granicy należało zamurować otwory okienne. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie sposobu bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 1998 r. nr 138, poz. 895) należało nałożyć obowiązek szczegółowo opisany w decyzji, a dotyczący pokrycia dachu budynku.
Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącego zawarte w skardze na w/w decyzję są chybione. Skarżący błędnie powołuje się na warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki z późniejszego okresu niż obowiązujące w czasie dokonania samowoli.
Jak już wyżej wskazał Sąd zastosowanie ma w tym przedmiocie rozporządzenie z 1980 r. Zasadnie organy nie wzięły pod uwagę postępowania rozgraniczającego, na które powoływał się skarżący. Kwestie przebiegu granicy między działką objętą inwestycją a działką skarżącego mogą być podnoszone w postępowaniu cywilnym. Organy nadzoru budowlanego w tym zakresie nie mogą podejmować żądnych decyzji, a realizacja ich uprawnienia pozostaje bez związku z postępowaniem rozgraniczającym.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz 1270 z 2002 r.).