Tezy
Decyzja nakazująca poprawę stanu technicznego budynku wydana pomimo pozostawania w obrocie prawnym decyzji nakazującej rozbiórkę tego budynku, w istocie prowadzi do nie respektowania wcześniej wydanego aktu prawnego, a zatem do naruszenia określonego tą decyzją porządku prawnego.
Taki stan należy określić jako powodujący rażące naruszenie zarówno określonej w art. 7 Kpa zasady praworządności jak i zasady trwałości decyzji administracyjnych /art. 16 Kpa/, stosownie do której usunięcie ostatecznej decyzji administracyjnej jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Ostateczna decyzja administracyjna podlega ochronie określonej tą zasadą. Działania organu administracji publicznej polegające na naruszeniu zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz zasady praworządności, wywołują skutek w postaci braku poszanowania dla porządku prawnego, a więc należy ocenić je jako rażąco naruszające prawo.
Uzasadnienie
Stanowisko powyższe wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie rozpatrywanej w wyniku skargi wniesionej do tego Sądu na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązującej stronę skarżącą do poprawy stanu technicznego budynku mieszkalno-gospodarczego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, iż w odniesieniu do tego samego budynku decyzją z 1987 roku nakazano skarżącej dokonanie rozbiórki. Następnie kwestionowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał skarżącą do poprawy stanu technicznego tego budynku. Organ wydający tą decyzję wyjaśnił, iż miał na uwadze brak akt sprawy w zasobach Urzędu Miasta i Gminy oraz oświadczenie właściciela o chęci przeprowadzenia remontu pokrycia budynku.
Organy obu instancji orzekające w postępowaniu nieważnościowym uznały, iż kwestionowana decyzja nakazująca poprawę stanu technicznego budynku, co do którego wcześniej wydano decyzję nakazującą rozbiórkę, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż "nie budzi wątpliwości stwierdzenie", że kwestionowana decyzja dotyczy sprawy "już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną".
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucono, błędne przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że decyzja kwestionowana jest dotknięta wadą określoną w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, to jest dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie z następujących przyczyn:
Strona skarżąca podniosła, iż błędnie w zaskarżonej decyzji wskazano jako przesłankę rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności kwestionowanej decyzji art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, ze względu na to, że decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W nowej decyzji nie rozstrzyga się bowiem o tym samym, czego dotyczyła decyzja wydana wcześniej. To twierdzenie skarżącej jest zgodne ze stanem faktycznym.
Wprawdzie bowiem obie przytoczone wyżej decyzje dotyczyły tego samego budynku i brały w wydaniu tych decyzji te same strony, jednakże przedmiotem sprawy nie był "budynek" jako część nieruchomości, gdyż tylko wtedy można byłoby mówić o tożsamości sprawy.
Przedmiotem sprawy zakończonej decyzją z 1987 r. było wydanie nakazu rozbiórki budynku. Sprawa toczyła się bowiem w przedmiocie nałożenia na skarżącą obowiązku polegającego na rozbiórce budynku. Natomiast sprawa zakończona decyzją kwestionowaną, to jest z 1999 r., prowadzona była w przedmiocie nałożenia na skarżącą zupełnie innego obowiązku, a więc "poprawy stanu technicznego" tego budynku. Przedmiot obu spraw był więc całkowicie odmienny. Przyjęcie zatem w zaskarżonej decyzji, że zaistniała przesłanka z art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa należało uznać za wadliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny przyszedł jednak do przekonania, iż pomimo powyższej wadliwości zaskarżone rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności kwestionowanej decyzji jest prawidłowe. Przesłankę tego rozstrzygnięcia stanowi natomiast przepis art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, nie zaś jak to błędnie przyjęły organy obu instancji orzekające w postępowaniu nieważnościowym, art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa.
Nie można bowiem pominąć tak istotnej okoliczności, iż wcześniej wydana decyzja nakazująca rozbiórkę budynku, która pomimo iż nie została usunięta w trybie prawem przewidzianym, nie została jednak wykonana. Kwestionowana natomiast w postępowaniu nieważnościowym decyzja nakazująca poprawę stanu technicznego budynku w istocie prowadziła do nie respektowania wcześniej wydanego aktu prawnego, to jest ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę tego samego budynku a zatem do naruszenia określonego tą decyzją porządku prawnego.
Taki stan należy określić jako powodujący rażące naruszenie zarówno określonej w art. 7 Kpa zasady praworządności jak i zasady trwałości decyzji administracyjnych /art. 16 Kpa/, stosownie do której usunięcie ostatecznej decyzji administracyjnej jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Ostateczna decyzja administracyjna podlega ochronie określonej tą zasadą. Działania organu administracji publicznej polegające na naruszeniu zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz zasady praworządności, które wywołują skutek w postaci braku poszanowania dla porządku prawnego, w rozpatrywanej sprawie należy ocenić jako rażące naruszenie prawa.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż pomimo powołania w zaskarżonej decyzji niewłaściwej podstawy prawnej, zaskarżona decyzja jest jednak z prawem zgodna, oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.