Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. powołując się na art.8 ust.l pkt 3 i ust-2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury oraz art.106 § 1 i 5 kpa i art.40 ust.4 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie kiosku kolportażowo-handlowego na działce nr [...] położonej w B. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że planowana inwestycja znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. i wartość zabytkowa tego terenu nie zostanie naruszona w wyniku ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla powyższej inwestycji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. S. właściciel nieruchomości sąsiadującej z działką nr [...] zarzucając że lokalizacja projektowanej inwestycji z punktu widzenia architektonicznej zabudowy placu budzi wątpliwości i winna być zweryfikowana przez osobę kompetentną.
Minister Kultury postanowieniem z dnia [...].04.2002 r. powołując się na przepis art.138 § 1 pkt 3 kpa w zw.z art.144 kpa umorzył postępowanie zażaleniowe.
W uzasadnieniu postanowienia powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 13.02.1998 r. I SA 1264/97 i z dnia 21.11.2001 r. IV SA 2025/99 stwierdził, że wnoszącemu zażalenie tylko z racji, że jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości w stosunku do nieruchomości objętej projektowaną inwestycją nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa. W przypadku zaś stwierdzenia, że podmiot wnoszący odwołanie (zażalenie)nie ma przymiotu strony organ odwoławczy w drodze decyzji (postanowienia) umarza postępowanie odwoławcze.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Kultury wniósł J. S. W skardze zarzuca, że organ błędnie zinterpretował przepisy prawa przez co pozbawił go przymiotu strony w tym postępowaniu, podczas gdy prawo takie, daje mu ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. oraz obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów Nr 139 z dnia 22 stycznia 1999 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i podtrzymał stanowisko, że skarżący nie ma przymiotu strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna.
Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości i może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania (zażalenia). Legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki wynikające z art.28 kpa.
W przypadku stwierdzenia, że środek odwoławczy został wniesiony przez nieuprawniony podmiot, organ umarza postępowanie odwoławcze.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, że wnoszący zażalenie J. S. nie ma przymiotu strony, co spowodowało umorzenie postępowania.
Stanowisko to jest nieprawidłowe i nie może być zaakceptowane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie prezentowany jest pogląd, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mają właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której projektowana jest zabudowa.
Skarżący jest właścicielem działki [...] przylegającej bezpośrednio do działki Nr [...], na której projektowana jest budowa kiosku. Ma zatem przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji zlokalizowanej na sąsiedniej działce nr [...]. Z akt sprawy wynika, że jest stroną tego postępowania. Kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ współdziałający. Nie jest to organ prowadzący postępowanie w samodzielnej odrębnej sprawie administracyjnej. Jest on powołany jedynie do zajęcia stanowiska w sprawie, która jest już zawisła przed innym organem a zajęte przez niego stanowisko zawarte w postanowieniu nie załatwia zawisłej sprawy ponieważ nie rozstrzyga o jej istocie ani jej nie kończy. Strony postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ wydający decyzję mają zapewniony czynny udział w postępowaniu wszczętym przez organ współdziałający. Organ zwracając się do innego organu z żądaniem podjęcia współdziałania ma obowiązek zawiadomić o tym strony (art.106 § 2 kpa).
W postępowaniu przed organem współdziałającym strony mają te same uprawnienia procesowe, które służą im w postępowaniu głównym. Mogą więc dochodzić swoich racji zaskarżając postanowienie organu współdziałającego. Tak więc postępowanie uzgadniające w zakresie ochrony konserwatorskiej nie jest postępowaniem samodzielnym a jedynie częścią postępowania kończącego się wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Podmiot będący stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zachowuje prawa strony w postępowaniu uzgadniającym.
Odmawiając skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu uzgadniającym organ powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których Sąd wyraził pogląd, że w sprawach dotyczących wyłącznie ochrony konserwatorskiej właścicielom nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości objętej projektowaną inwestycją - nie przysługuje przymiot strony (IV SA 2025/99, I SA 1264/97). Stanowisko powyższe zajęte we wskazanych konkretnych sprawach nie utrwaliło się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w obecnym składzie stanowiska tego nie podziela uznając jako słuszne zarzuty skarżącego, że organ błędnie ocenił, iż nie ma on przymiotu strony w tym postępowaniu.
Z powyższych względów na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153 poz.1270) należało uchylić zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu oparto o przepis art.152 wskazanej wyżej ustawy.