Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wojewoda [...] ustalił na podstawie art. 56 i art. 56a ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) w zw. z § 5, § 7 i § 9 ust. 1, 2, 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych (Dz. U. Nr 133, poz. 637 ze zm.) oraz art. 104 kpa dla Cukrowni [...] w W. opłatę za rok 2000 za wprowadzanie ścieków - w kwocie 583 795, 49 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania Cukrowni [...] w W. Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 56, 56a i 132a ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) oraz § 7 ust. 5 i 6 pkt 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych (Dz. U. Nr 133, poz. 637 ze zm.) -uchylił w/w decyzję Wojewody i ustalił opłatę na kwotę 549 454,61 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że po wygaśnięciu decyzji czasowo zwalniającej Cukrownię do dnia 31.XII. 1984 r. z obowiązku wykonania urządzeń zabezpieczających wody przed zanieczyszczeniem, Cukrownia nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków, jak również nie złożyła wniosku o udzielenie takiego pozwolenia wodnoprawnego w terminie określonym w art. 132a ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. Przepis art. 132a obligował organ do wymierzenia w takiej sytuacji 10-krotnie podwyższonej opłaty. Przepis ten nie umożliwia umorzenia tej podwyższonej opłaty, ani przesunięcia terminu płatności. Jednak organ odwoławczy stwierdził, że przy ustalaniu wysokości opłaty zastały przyjęte przez organ I instancji nieprawidłowe stawki.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Cukrownia [...] w W., wnosząc ojej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło już pod rządami ustawy z dnia 18.VII.2001 r. Prawo wodne, która w art. 204 ust. 2 przewidywała stosowanie przepisów dotychczasowych w "sprawach wszczętych a nie zakończonych wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, w zakresie opłat (pkt 1) za szczególne korzystanie z wód, z wyłączeniem opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków". Wskazany przepis, zdaniem skarżącego wyłączał stosowanie dotychczasowych przepisów w zakresie opłat za odprowadzanie ścieków, a także w zakresie przewidzianym w art. 132a ust. 3 dotychczasowej ustawy, który przewidywał, że w wypadku nie złożenia w terminie wniosku o zezwolenie wodnoprawne, zakłady o których mowa w ust 2 będą uiszczać do czasu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego podwyższone 10-krotnie opłaty za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych.
Ponadto skarżący podniósł, że przepis art. 132a ustawy z dnia 1974 r. uchylony został z dniem l.X.2001 r. przez art. 45 pkt 25 ustawy z dnia 27.VII.2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo o ochronie środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085) i nie mógł być traktowany w rozumieniu powołanego art. 204, jako "przepis dotychczasowy", obowiązujący przed dniem wejścia w życie nowego prawa wodnego i mogący stanowić podstawę wydania decyzji o opłacie za odprowadzanie ścieków, podwyższonej dziesięciokrotnie.
Skarżący podniósł także, że w decyzji nie wskazano podstawy prawnej, na podstawie której decyzję podjął wojewoda zamiast starosty, uprawnionego do nakładania opłat przez art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 24.X.1974 r. Prawo wodne.
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w decyzji, a nadto podnosząc, że do opłat będących przedmiotem skargi ma zastosowanie art. 204 ust. 3 nowej ustawy Prawo wodne, stanowiący, że w sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy Prawo wodne stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś potwierdzeniem tej tezy jest przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo o ochronie środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100, poz. 1085), który wskazuje, że w sprawach opłat za szczególne korzystanie z wód należnych za okres do dnia wejścia w życie art. 272 -321 Prawa wodnego stosuje się przepis dotychczasowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Decyzja organu I instancji ustalająca opłatę za szczególne korzystanie z wód, jakim w sprawie niniejszej było odprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego, zapadła dnia [...] kwietnia 2001 r., zaś decyzja organu II instancji zapadła [...] maja 2002 r. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty wszczęte zostało dnia 23 stycznia 2001 r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) Prawo wodne. Również decyzja organu I instancji zapadła pod regulacją prawna wynikającą z tejże ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 56 ust. 3 tej ustawy, w brzmieniu nadanym mu przez art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 22.XII.2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2000 r., nr 120, poz. 1268) i obowiązującym od dnia 30.111.2001 r. - opłaty za pobór wody 1 wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, ustalał i pobierał wojewoda na podstawie informacji zakładu. Zatem ten zarzut skarżącej Cukrowni, że orzekał w I instancji organ niewłaściwy jest chybiony na tle obowiązujących w dacie wydawania tej decyzji przepisów.
W dacie orzekania organu odwoławczego obowiązywała już nowa ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 229 ze zm.), która weszła w życie dnia 1 stycznia 2002 r. Zgodnie z treścią przepisu art. 204 ust. 2 tejże ustawy w sprawach wszczętych, a niezakończonych wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, dotyczących opłat za szczególne korzystanie z wód -z wyłączeniem opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków - stosuje się przepisy dotychczasowe. Właśnie do opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków została tym przepisem wyłączona możliwość stosowania przepisów dotychczasowych, mimo że są to także opłaty za szczególne korzystanie z wód.
Zauważyć także należy, że zastosowany przez organ odwoławczy przepis art. 132a ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r., pozwalający na zastosowanie 10-krotnie wyższej opłaty za szczególne korzystanie z wód bez pozwolenia wodnoprawnego został skreślony już z dniem 1 października 2001 r. (przez art. 45 pkt 25 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo o ochronie środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100, poz. 1085) i nie obowiązywał w dacie orzekania przez organ II instancji, zaś inny przepis tej ustawy nie uprawniał do dokonania podwyższonej opłaty z tego tytułu.
Zatem w zaskarżonej decyzji dokonano naliczenia 10-krotnie zwiększonej opłaty bez podstawy prawnej. Powołany przez Ministra Środowiska w odpowiedzi na skargę przepis art. 9 ust. 1 w/w ustawy wskazujący na stosowanie przepisów dotychczasowych m.in. do opłat za szczególne korzystanie z wód wprowadzony został dnia 21.X.2001 r., zaś przepis art. 204 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, wyłączający stosowanie do tych spraw przepisów dotychczasowych obowiązuje od 1 stycznia 2002 r., a zatem ten przepis był wiążący dla organu odwoławczego w sprawie niniejszej.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie niniejszej ma zastosowanie przepis art. 204 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, który stwierdza, że w sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, gdyż ustęp 3 tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy postępowanie o należne opłaty nie zostało jeszcze wszczęte.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 135, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w wyroku. Ponadto na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i 205 § 1 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wyrok ma ten skutek, iż organ odwoławczy rozstrzygnie sprawę mając na uwadze ocenę prawną zawartą w wyroku Sądu (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)