Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. uzgodnił przedłożony przez Burmistrza Miasta i Gminy S. projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, sporządzony na wniosek inwestora M. D., dla przebudowy wraz z rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w S..
Zażalenie na to postanowienie z zarzutem iż nie uwzględnia ono kwestii samowoli budowlanej dokonanej na w/w działce przez poprzedniego inwestora, wniosła D. S. - sąsiadka inwestora.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Minister Kultury umorzył postępowanie odwoławcze (zażalenie) ze względu na brak przymiotu strony D.S. w postępowaniu dotyczącym ochrony konserwatorskiej nieruchomości.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Ministra Kultury wniosła D. S., kwestionując ustalenie organu odwoławczego co do braku przymiotu strony w odniesieniu do jej osoby, w sytuacji gdy uzgodnienia konserwatorskie faktycznie dotyczą jej budynku. Jej zdaniem "uzgodnienie w sprawie przecież winno wskazywać konkretną odległość od budynku", a także szczegółowe obwarowania wynikające ze stanu technicznego i ujmować gabaryty przebudowanego budynku sprzed samowoli budowlanej, aby w ten sposób doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w aspekcie granicy i oddzielenia tych budynków".
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi podtrzymując uzasadnianie zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy w sprawie w związku z reformą sądownictwa administracyjnego zważył co następuję.
Stosownie do regulacji art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego stroną w określonym postępowaniu administracyjnym jest każdy czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jeżeli tak to o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym.
Organ odwoławczy, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie przyjął, w ślad za jednym z wcześniejszych wyroków NSA z dnia 21.11.2001 - IV SA 2025/99, że w postępowaniu konserwatorskim właściciele (użytkownicy mieszkań) nie mają przymiotu strony, jako że w tym postępowaniu chodzi o uzgodnienie zamierzenia inwestycyjnego wyłącznie z wymogami interesu publicznego. Tak kategorycznie sformułowanego poglądu nie sposób podzielić, zwłaszcza w sprawie rozpoznawanej przez Sąd, gdzie skarżąca swój interes prawny wywodzi z faktu, iż uzgodnienie dotyczy rozbudowy budynku położona częściowo na jej działce, a organ tej okoliczności nie ocenia.
Przede wszystkim zaś trzeba zauważyć, że postępowanie uzgadniające w zakresie ochrony konserwatorskiej nie jest postępowaniem samoistnym. Jest częścią postępowania kończącego się wydaniem decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli tak to ocenie organów uzgadniających powinien podlegać udział skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem podmiot dopuszczony do udziału w tym postępowaniu zachowuje prawa strony w postępowaniu uzgadniającym i taki jest kierunek orzecznictwa sadownictwa administracyjnego (zob. np. wyrok NSA w sprawie oznaczonej sygn. akt IV SA 104/02). Trzeba zauważyć, że Minister Kultury, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tej istotnej kwestii nie wyjaśnił i nie wziął pod uwagę. Ma racje zatem skarżąca, że zaskarżone rozstrzygniecie zapadło w jej sprawie przedwczesnie, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, a wiec z naruszeniem art 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr. 153, poz.1270)