Uzasadnienie
W związku z pismem H. P. z dnia 1 lutego 2002 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dokonał w dniu 26 lutym 2002 r. czynności kontrolnych nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Z ustaleń protokolarnych wynika, że na nieruchomości tej są prowadzone roboty przy budowie budynku mieszkalnego na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...]z dnia [...] czerwca 1998 r. Ponadto Inwestor T. K. wykonał drogę dojazdową utwardzoną drewnianymi balami na nasypie 80 cm, ponad teren. Inwestor wyjaśnił, że na terenie tym był składowany piasek na budowę, który zostanie jeszcze wykorzystany.
Następnie pismem z dnia 15 lipca 2002r. zawiadomił Inspektorat o usunięciu zabudowy z bali. Okoliczność ta została potwierdzona w protokole kontrolnym z dnia [...] sierpnia 2002 r. Wobec powyższego ustalenia, decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] umorzył postępowanie dotyczące przedmiotowej drogi jako bezzasadne.
Od decyzji tej odwołanie złożyła H. P., wnosząc o uchylenie decyzji nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzuciła nieuwzględnienie, że inwestor naruszył przepisy § 29 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.) oraz art. 29 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229) stanowiące, iż właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich - oraz odprowadzać wód (...) na grunty sąsiednie. H. P. podniosła też, że pismem z dnia 3 lipca 2003 r. wyjaśniła, że sprawa dotyczy podwyższenia poziomu gruntu działki nr [...], a nie wykonania drogi dojazdowej, PINB zaś rozpatrzył niezgodnie z treścią wniosku z dnia 1 lutego 2003 r., który dotyczył podwyższenia terenu działki o ok. 60-80 cm, a nie budowy drogi dojazdowej. Zarzuciła, że w konsekwencji PINB nie odniósł się do wykonanego podwyższenia terenu.
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymano decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutów sformułowanych w treści odwołania, organ wyjaśnił, że skarżąca brała udział w oględzinach działki przeprowadzonych dnia 26 lutego 2002 r., miała więc możliwość wypowiedzenia się i złożenia oświadczeń do protokołu. Organ podał, że w toku postępowania ustalono, że dnia 5 marca 2002 r. Burmistrz Gminy [...] nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia terenu do stanu poprzedniego w terminie do 31 maja 2002 r., tym samym rozpoczęte zostało - zdaniem organu II instancji - postępowanie w tej sprawie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej a objęcie decyzją PINB także podwyższenia terenu stanowiłoby naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów o właściwości organów. H. P. złożyła skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 79 i 81 k.p.a., gdyż strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, wobec czego ustalone okoliczności nie mogą być uznane za udowodnione. Organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach.
Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
W toku rozprawy przed Sądem inwestor oświadczył, że nasyp został już usunięty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Zauważyć należało przede wszystkim, że organy nadzoru budowlanego podjęły wstępne czynności procesowe bez należytego rozważenia żądań skarżącej. Jak bowiem wynikało z twierdzeń powtórzonych w odwołaniu, skarżąca dążyła do usunięcia nasypu ocenianego przez nią w skutkach jako zakłócenie stosunków wodnych, a nawet podawała przepisy prawa wodnego, które, jej zdaniem, winny znaleźć zastosowanie. Organ w takiej sytuacji powinien rozważyć na wstępie swoją właściwość, wyjaśniając ewentualnie treść żądania i w przypadku uznania swojej niewłaściwego winien przekazać pismo zgodnie z art. 65 k.p.a. do organu właściwego, nie zaś wszczynać postępowanie, a następnie je umarzać ze względu na niewłaściwość rzeczową. Jeśli zaś organ nadzoru budowlanego powziął, już po wszczęciu, wiadomość, że w sprawie toczy się przed innym organem administracyjnym postępowanie mające na celu nakazanie przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego, to powinien przede wszystkim rozważyć czy z tego powodu utracił właściwość do rozpoznania sprawy w zakresie swoich kompetencji.
Nie ma jednak w aktach sprawy dowodu na to, że było wszczęte postępowanie przez inny organ. Pismo Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 2002r. nie jest zaś decyzją administracyjną kończącą sprawę. Nie wiadomo zatem czy toczyła i zakończyła się sprawa pozostająca w kompetencjach innego organu, którą to sprawę, jako przyczynę umorzenia powoływała zaskarżona decyzja. Umorzenie postępowania było zatem przedwczesne, gdyż w oparciu o materiały sprawy nie można było stwierdzić, czy postępowanie przed organem nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe z tego powodu, iż inny organ załatwia tę sprawę w zakresie swoich kompetencji.
Niezależnie od powyższego zważyć należało, że umorzenie postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy spraw; z jakiejkolwiek przyczyny stała się bezprzedmiotowa (art. 105 k.p.a.). Jeżeli zatem organ nadzoru budowlanego wszczął już postępowanie, gdyż ustalił, że ma odpowiednie kompetencje i doszedł do przekonania, że na podstawie przepisów prawa budowlanego należy rozebrać drogę składającą się z nasypu i nawierzchni, samowolnie wykonanych przez inwestora, to nie miał dostatecznych podstaw do umorzenia postępowania po stwierdzeniu, że usunięta została jedynie nawierzchnia tej drogi. Sprawa zniesienia samowoli w pozostałej części nie stała się bowiem bezprzedmiotowa, skoro nasyp istniał w dacie wydawania decyzji.
Niewyjaśnienie przez organy powyższych okoliczności narusza art. 7, 10, 77 oraz art. 80 i 81 k.p.a., co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ administracyjny, poza ustaleniami co do przebiegu postępowania, które było przesłanką umorzenia postępowania, zbadać też winien w ponowionym postępowaniu oświadczenie inwestora złożone na rozprawie, że nasyp został już rozebrany.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.