Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 74 § 2 kpa, po rozpatrzeniu wniosku S. L. z dnia [...]marca 2003 r. w sprawie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy zakończonych decyzja ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]marca 2003 r., odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów objętych wnioskiem.
W uzasadnieniu wskazał, iż w złożonym wniosku S. L. żądał wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów oświadczeń świadków w osobach M i L K. oraz G C.dotyczących pobudowania silosu w [...] r.
Zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego uregulowania prawne ustanawiają zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej. Stronie służy prawo do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w każdym stadium postępowania administracyjnego. Przepis art. 73 § 1 nie stawia w tym zakresie żadnych ograniczeń.
W przypadku jednak żądania strony wydania uwierzytelnionych odpisów organ administracji publicznej sprawuje kontrolę nad ich uzyskiwaniem. Potwierdzone kopie kserograficzne są nowymi dokumentami, które mogą być wykorzystywane poza prowadzonym postępowaniem. Zgodnie z art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. W ocenie organu wymaganie z tego przepisu nie zostało przez stronę dopełnione.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia S. L, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu stwierdził, że strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony.
W rozpoznawanej sprawie wniosek S. L o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego ostateczna decyzją [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. został uzasadniony ważnym interesem strony, bez jego sprecyzowania.
Dlatego też należy uznać, iż zajęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego o odmowie sporządzenia uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów nie narusza prawa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S. L. Skarżący wskazał na naruszenie, jego zdaniem, art. 73 § 2 kpa. W uzasadnieniu podał, że jako strona postępowania ma pełne prawo żądać wydania odpisów z akt sprawy, a reguluje to nie tylko kodeks postępowania administracyjnego, ale także kodeks postępowania cywilnego i karnego.
W konkluzji wniósł o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z zaleceniem wydania odpisów z akt toczącej się sprawy w toku administracyjnym w postaci uwierzytelnionych odpisów oświadczeń świadków występujących w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg miedzy innymi na postanowienia kończące postępowanie w sprawie. Sąd uwzględnia skargę na postanowienie w przypadku stwierdzenia jego wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Stosownie do art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. W § 2 tego przepisu określono, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Oznacza to, że prawne unormowania zasad udostępniania stronie akt prowadzonego w jej sprawie postępowania administracyjnego ma podwójne konsekwencje. W pierwszym przypadku, podmiot ma prawo dostępu do akt, zaś w drugim przypadku prawo do uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy. O ile jest mowa o prawie dostępu do akt, to chodzi o środek polegający na zapoznaniu się przez stronę z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Uwierzytelnienie zaś, to utrwalenie w formie dokumentu, informacji wynikającej z akt sprawy. Powstają wówczas nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem. Z tego też względu przepis art. 73 § 2 kpa wymaga wykazania przez stronę ważnego interesu prawnego, a nie faktycznego w jego uzyskaniu.
Otrzymanie pozostaje wówczas pod kontrolą organu administracji. Chodzi o interes, którego stosunek oparty jest na prawie, a więc podmiot związany jest prawnie z jego przedmiotem.
W przedmiotowej sprawie organ przyjął, że skarżący tego interesu nie wykazał i Sąd w pełni podziela powyższa ocenę. Istotnie żądanie skarżącego sprowadziło się do osiągnięcia celów określonych w art. 73 § 1 kpa za pomocą środków przewidzianych w art. 73 § 2 kpa.
Działanie takie nie jest dopuszczalne, skoro specyfika sposobu udostępniania akt została zróżnicowana co do metod i przeznaczenia. W sytuacji, gdy ustawodawca różnicując je uczynił to celowo i ze skutkiem normatywnym, to nie można przyjąć, że interes skarżącego został wykazany, a poprzez odmowę naruszony.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i doktryny strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzebę strony w innej sprawie, zaistniał ważny interes strony (np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 302/96, Lex nr 29358).
W związku z tym, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest podstaw, które należałoby brać pod rozwagę z urzędu, Sad na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.