Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 16 marca 2001 r., IV SA 271/00

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi Tomasza Borysa G. na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie wyrażenia zgody na wymianę gruntów postanawia - odrzucić skargę.

Teza

Zgoda Ministra Środowiska na wymianę gruntów nie jest dokonywana w żadnej z form określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Zgoda ta jest wyrażana na wniosek organu /dyrektora parku narodowego/ a nie na wniosek podmiotu /osoby fizycznej/ zainteresowanego wymianą gruntów, czynność ta więc dokonuje się w sferze wewnętrznej administracji publicznej pomiędzy organami administracji publicznej różnych szczebli i pomiędzy przełożonymi i podwładnymi, co wynika ze stosunków podległości służbowej. Brak więc tu obowiązku do działania nałożonego przez prawo na organ administracji publicznej względem podmiotu zewnętrznego /obywatela, strony, zainteresowanego/, co jest podstawowym warunkiem do uznania, że dany organ jest w bezczynności. Co najwyżej można tu mówić o uprawnieniu Ministra Środowiska do wyrażania swego stanowiska w stosunku do zamierzeń dyrektora parku narodowego w przedmiocie wymiany gruntów.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Pismem z dnia 22.12.2000 r. Tomasz Borys G. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. skargę na bezczynność Ministra Środowiska, który nie zajął stanowiska w kwestii zamiany gruntów pomiędzy Kampinowskim Parkiem Narodowym a Tomaszem Borysem G. W dniu 4.12.1998 r. ww. strony zawarły umowę, w której ustaliły, że w terminie do końca I kwartału 1999 r. dokonają wymiany gruntów opisanych w par. 1 omawianej umowy. W przypadku nie dojścia do przedmiotowej wymiany gruntów z powodu braku zgody Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Kampinowski Park Narodowy nie będzie ponosił odpowiedzialności finansowej za nakłady poniesione w związku z tą transakcją, Kampinowski Park Narodowy będzie sukcesywnie nabywał od Tomasza Borysa G. grunty w drodze umów kupna-sprzedaży /par 4 umowy/.

Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wnosi o odrzucenie skargi, gdyż sprawa niewykonania umowy cywilnoprawnej nie jest sprawą należącą do właściwości NSA, tylko do sądu powszechnego. Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ "ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o decyzjach, postanowieniach, innych aktach lub czynnościach oraz o sprawach z zakresu administracji publicznej, należy przez to rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego". Nie należy do właściwości NSA sprawa wyrażenia zgody przez Ministra na wymianę nieruchomości przez Kampinowski Park Narodowy, gdyż jest to sprawa wynikająca z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach miedzy organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi w urzędach tych organów, które z mocy art. 19 pkt 2 ustawy o NSA są wy łączone z właściwości tego sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej należy w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę brzmienie przepisów art. 17, art. 19-20 wcześniej powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zgoda Ministra Środowiska na wymianę gruntów, której brak w tym przypadku spowodował wniesienie skargi na bezczynność, nie jest dokonywana w żadnej z form określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o NSA. Zgoda ta jest wyrażana na wniosek organu /dyrektora parku narodowego/ a nie na wniosek podmiotu /osoby fizycznej/ zainteresowanego wymianą gruntów, czynność ta więc dokonuje się w sferze wewnętrznej administracji publicznej pomiędzy organami administracji publicznej różnych szczebli i pomiędzy przełożonymi i podwładnymi co wynika ze stosunków podległości służbowej. Brak więc tu obowiązku do działania nałożonego przez prawo na organ administracji publicznej względem podmiotu zewnętrznego /obywatela, strony, zainteresowanego/, co jest podstawowym warunkiem do uznania, że dany organ jest w bezczynności. Co najwyżej można tu mówić o uprawnieniu Ministra Środowiska do wyrażania swego stanowiska w stosunku do zamierzeń dyrektora parku narodowego w przedmiocie wymiany gruntów. Nie można więc tu mówić o jakiejkolwiek zwłoce w działaniach Ministra Środowiska w stosunku do skarżącego. Wynika to również z treści przywołanej na wstępie umowy cywilnoprawnej z dnia 4.12.1998 r., gdzie zamiar wymiany gruntów został wyrażony przez strony warunkowo, bez radnych konsekwencji, jeśli Minister nie wyrazi zgody. Należy więc tu zgodzić się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że zachodzi tu również przesłanka negatywna określona w art. 19 pkt 2 ustawy o NSA. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z brzmieniem art. 3 par. 3 i par. 4 Kpa przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw wynikających z - nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnym, a także podległości służbowej pracowników tych organów i jednostek.

W sprawach tych jedynie mają zastosowanie przepisy dział VIII dotyczące skarg i wniosków. Kolejna przesłanka negatywna, którą należy przywołać w niniejszej sprawie, została zawarta w art. 20 ust. 3 ustawy o NSA. Nie ma chyba wątpliwości, że ewentualne roszczenia wynikające z zawarcia umowy z dnia 4.12.1998 r. tak jak sama umowa, mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone tylko przed sądem powszechnym. Reasumując należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 17 ustawy o NSA. W tym stanie rzeczy skarga jest niedopuszczalna, należało więc orzec na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak w sentencji.