Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 lipca 1999 r. (...) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w (...), po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Usług Komunalnych w W., odmówił odroczenia terminu płatności kary łącznej pieniężnej w wysokości 26.977,40 zł, ustalonej dla Zakładu Usług Komunalnych w W. decyzją z dnia 17 marca 1999 r. za przekroczenie ładunków zanieczyszczeń w ściekach odprowadzanych w okresie od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 1998 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 130c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji podał, że wystąpienie o odroczenie płatności kary pieniężnej wymierzonej decyzją z dnia 17 marca 1999 r. Zakład uzasadnił tym, iż realizuje wstępny etap modernizacji i rozbudowy oczyszczalni miejskiej w W., dodając, że w czerwcu 1999 r. w drodze przetargu wyłoniony zostanie wykonawca projektu modernizacji oczyszczalni, po czym zostaną podjęte prace budowlane i zakup urządzeń. Przeprowadzona w dniach 5, 7, 10 i 12 maja 1999 r. kontrola gospodarki wodno-ściekowej wykazała, że Zakład nie realizuje żadnych prac inwestycyjnych i nawet nie wyłoniono wykonawcy modernizacji oczyszczalni. Powyższe fakty świadczą o tym, że Zakład nie prowadzi inwestycji zmierzającej do usunięcia przyczyn wymierzenia kary, a nawet nie dokonał czynności wstępnych. Artykuł 130c Prawa wodnego uzależnia możliwość odroczenia od "faktycznej realizacji", wobec czego należało odmówić uwzględnienia wniosku.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Zakład Usług Komunalnych. Domagając się jej uchylenia, podał, że realizuje prace inwestycyjne, których oddanie do użytku przewiduje w okresie nie dłuższym niż 5 lat. W biuletynie zamówień publicznych został ogłoszony przetarg na koncepcję modernizacji i rozbudowy oczyszczalni. Wpłynęło 11 ofert. Do 28 lipca 1999 r. ma zostać wyłoniony zwycięzca przetargu (...). Zakład ma zabezpieczenie finansowe na realizację projektowanej inwestycji, o czym świadczy uchwała Rady Miejskiej w W. z dnia 9 grudnia 1998 r.
Decyzją z dnia 30 października 2000 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, odroczenie terminu płatności kary może nastąpić jedynie wówczas, kiedy zakład realizuje terminowo inwestycje, których wykonanie oraz oddanie do użytku w okresie 5 lat zapewni usunięcie przyczyn wymierzania kary. Z zawartej umowy z dnia 20 lipca 2000 r. między Gminą W. a wykonawcą modernizacji oczyszczalni wynika, że prace inwestycyjne przewidziane są na okres 1 marca 2001 r. - 31 października 2002 r. W chwili obecnej nie można przyjąć, że strona "realizuje inwestycje". Wskazane czynności są czynnościami wstępnymi, przygotowującymi inwestycje. Do obecnej chwili strona nie posiada pozwolenia na modernizację oczyszczalni.
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił Zakład Usług Komunalnych. Wnosząc o uchylenie decyzji, podał, że podjął działania inwestycyjne, a wydatkowana w latach 1999-2000 kwota 3.028.579 zł świadczy o tym, że inwestycja jest realizowana. Pieniądze te zostały wydane na zakup: urządzeń mających na celu poprawę jakości odprowadzanych ścieków, dokonanie przedpłat na zamówione przez wykonawcę urządzenia docelowe, wykonanie ekspertyz, dokumentacji, map itp. Zgodnie z zawartą umową wartość całej inwestycji wynosi 12.168.400 zł.
Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że projekt modernizacji miejskiej oczyszczalni miał być wykonany do IV kwartału 1999 r. i do obecnej chwili nie został wykonany. Dokumentacja dotycząca inwestycji jest jeszcze w fazie projektowania, wobec czego trudno stwierdzić, na czym ta modernizacja będzie polegała i czy zapewni ona usunięcie przyczyn wymierzania kar pieniężnych. Jak wykazała kontrola, zakup podanych w skardze urządzeń spowodowany był koniecznością bieżącej eksploatacji. Zastosowane urządzenia nie poprawiły jakości odprowadzanych ścieków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wbrew zawartym w niej zarzutom decyzja nie narusza przepisów prawa, a do tych kwestii sprowadza się sądowa kontrola decyzji administracyjnych /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 130c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./. W myśl tego przepisu odroczenie terminu płatności kary pieniężnej za odprowadzenie ścieków może nastąpić wyłącznie wówczas, kiedy zostanie stwierdzone, że zakład zobowiązany do zapłacenia kary "realizuje inwestycje, których wykonanie i oddanie do użytku, w okresie nie dłuższym niż 5 lat, zapewni usunięcie przyczyn wymierzania kary". Tak więc pozytywna dla strony decyzja może być wydana jedynie wówczas, gdy ukarany podmiot realizuje inwestycję, która zapewni usunięcie przyczyn wymierzonej kary.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji, że podejmowane przez skarżący zakład czynności zmierzające do modernizacji oczyszczalni wkroczyły co najwyżej w fazę projektowania tej inwestycji. Poza sporem bowiem jest, że do czasu wydania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji skarżący nie uzyskał ostatecznej decyzji pozwalającej na modernizację oczyszczalni.
O realizowaniu inwestycji w rozumieniu art. 130c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne można mówić dopiero wówczas, kiedy strona dysponować będzie ostateczną decyzją pozwalającą na budowę projektowanej inwestycji. Taka decyzja bowiem upoważnia ją do rozpoczęcia robót budowlanych i zezwala na realizację projektowanego zamierzenia. Skoro więc skarżący Zakład w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie dysponował ostateczną decyzją pozwalającą na modernizację oczyszczalni, organy administracji trafnie uznały, że brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o odroczenie terminu należności płatności orzeczonej kary łącznej.
Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.