Uzasadnienie
Na skutek zawiadomienia z dnia 14 lipca 1986 r. o wznoszeniu obiektu budowlanego na terenie Zakładu Doskonalenia Zawodowego - Oddział w Ł. przy ul. K.K. nr 9, dokonanego przez Józefa P. jako wiceprzewodniczącego Komitetu Osiedlowego w Ł. i przewodniczącego Komisji Remontowo-Budowlanej i Porządkowania tego Komitetu, Architekt Miejski w Ł., po stwierdzeniu na podstawie oględzin z dnia 14 sierpnia 1986 r., że bez pozwolenia na budowę wykonania została murowana obudowa pieca hartowniczego, decyzją z dnia 3 września 1986 nr BUA-8383-24/86 nakazał Zakładowi Doskonalenia Zawodowego - Oddział w Ł. wykonać w terminie do dnia 31 października 1986 r. inwentaryzację stanu istniejącego wykonanej obudowy pieca oraz uzyskać opinię techniczną tego obiektu.
Po dostarczeniu przez ten Zakład inwentaryzacji i opinii technicznej obiektu, Architekt Miejski w Ł. decyzją z dnia 12 listopada 1986 nr BUA-8383-24-3/86 zezwolił na wykorzystanie tego obiektu w terminie do dnia 31 grudnia 1990 r. i nakazał jego rozbiórkę w terminie do 30 czerwca 1991 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Józefa P. od tej decyzji, Główny Architekt Wojewódzki w Ł. decyzją z dnia 24 stycznia 1987 nr UAN. II. 838-42/33/87 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z uzasadnieniem, że wykonanie obudowy było niezbędne dla zapewnienia właściwego funkcjonowania skomplikowanej aparatury sterującej pracą pieca hartowniczego. Zakłady są obecnie na etapie prac przygotowawczych do realizacji nowego zaplecza produkcyjno-warsztatowego i uzyskały pozytywną opinię techniczną dla wykonanego obiektu.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Józef P. jako wiceprzewodniczący Komitetu Osiedlowego w Ł. i przewodniczący Komisji Remontowo-Budowlanej i Porządkowania tego Komitetu, zarzucając naruszenie interesu społecznego, ładu i porządku przez doprowadzenie do zaakceptowania "dzikiej" budowy w drodze "manipulacji", polegającej na przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ I instancji.
Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, gdyż "nie przedstawia ona zarzutów przemawiających za zmianą decyzji, lecz zarzuty dotyczące spraw proceduralnych".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Artykuł 221 Kpa stanowi, że obywatelom oraz organizacjom społecznym przysługuje prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych zarówno w interesie własnym, jak i w interesie innych osób, a także w interesie społecznym. Według art. 233 Kpa skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony.
Przepis art. 28 Kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast stosownie do art. 31 Kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony, jeżeli w związku z żądaniem tej organizacji organ administracji państwowej postanowił wszcząć postępowanie z urzędu lub postanowił dopuścić ją do udziału w toczącym się postępowaniu.
Według art. 197 pkt 1 i 2 Kpa skarga do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną przysługuje stronie, a organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby przysługuje tylko wówczas, gdy organizacja ta brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Odnosi się to także do samorządu mieszkańców, gdyż zgodnie z art. 154 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego /Dz.U. nr 41 poz. 185 ze zm./ samorząd ten w zakresie swoich zadań może uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym na zasadach ustalonych dla organizacji społecznych przez kodeks postępowania administracyjnego. Z przepisów art. 169 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że decydowanie o uczestnictwie samorządu mieszkańców miasta w postępowaniu administracyjnym /art. 154 ust. 1 pkt 4 tej ustawy/ należy do zebrania mieszkańców osiedla /konferencji delegatów/, a w okresach między takimi zebraniami może należeć do komitetu osiedlowego. Przewodniczący komitetu osiedlowego, stosownie do art. 171 pkt 1 powyższej ustawy, reprezentuje jedynie na zewnątrz samorząd mieszkańców osiedla.
Z przepisów tych zatem wynika, że zgłoszone w imieniu samorządu mieszkańców żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby lub dopuszczenia samorządu do udziału w takim postępowaniu musi mieć podstawę w podjętej w tym przedmiocie uchwale zebrania mieszkańców osiedla /konferencji delegatów/ lub komitetu osiedlowego /art. 169 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 171 pkt 1 omawianej ustawy/. Dotyczy to także równorzędnych organów samorządu wsi /art. 163 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 165 pkt 1 cytowanej ustawy/.
W sprawie niniejszej jest oczywiste, że skarżący Józef P. nie jest stroną w niniejszym postępowaniu, gdyż nie jest ono związane z jego własnym, indywidualnym, osobistym interesem prawnym lub obowiązkiem. Nie przysługuje mu więc jako indywidualnej osobie fizycznej prawo skargi do sądu administracyjnego na wskazaną wyżej decyzję administracyjną. Jego uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie nie może także być poczytane za udział uprawnionego organu samorządu mieszkańców osiedla w Ł. w tym postępowaniu na prawach strony, gdyż - mimo wezwania sądu - Józef P. nie przedłożył uchwały właściwego organu samorządu, która byłaby podjęta w tym zakresie przed zakończeniem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, to jest przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 24 stycznia 1987 r. Brak jest zatem podstaw do uznania, że samorząd mieszkańców brał udział w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów skarga Józefa P. podlegała odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 204 par. 1 Kpa.