Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 listopada 2000 r. Wojewoda (...), po rozpatrzeniu odwołania "O. (...)" sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 24 listopada 1999 r. o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia z dnia 24 września 1999 r. przez wyżej wymienioną osobę prawną zamiaru montażu dwóch tablic reklamowych na budynku przy ul. M. nr 4 w W. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem inwestora, że sprzeciw wniesiono po upływie obowiązującego terminu i podzielił stanowisko organu I instancji.
W złożonej do Sądu skardze spółka "O. (...)" zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ oraz art. 110 Kpa. Skarżąca podniosła, że postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia zgłoszenia dokonanego w dniu 24 września 1999 r. nie mogło przerwać 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, skoro zostało ono jej doręczone dopiero po upływie wskazanego terminu. Rozstrzygnięcia organów administracji publicznej wywołują skutki dla stron dopiero z chwilą ich doręczenia. Nawet gdyby przyjąć przerwanie terminu, zaczął on biec od dnia 28 października 1999 r., a zatem sprzeciw doręczony 1 grudnia 1999 r. musiałby być uznany za wniesiony po terminie.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim należy podzielić pogląd, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, iż akt administracyjny wywiera skutki prawne /zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji jego adresata/ dopiero od dnia jego doręczenia bądź ogłoszenia stronie /wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1989 r. IV SA 455/89 - Prawo i Życie 1990 nr 2 str. 15/. Pogląd ten znajduje podstawę w art. 110 Kpa, mającym w świetle art. 126 Kpa odpowiednie zastosowanie do postanowień.
Wyjątki od zasady, że doręczenie lub ogłoszenie aktu administracyjnego stanowi o wprowadzeniu go do obrotu prawnego, muszą wynikać z przepisu szczególnego. Podstawy do odstępstwa od omawianej zasady nie sformułowano w odniesieniu do rozstrzygnięć przewidzianych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, to znaczy zarówno co do wniesienia sprzeciwu, jak i zobowiązania do uzupełnienia zgłoszenia. Treść zawarta w wymienionym przepisie stanowi na gruncie Prawa budowlanego jeden z nielicznych przejawów dążenia ustawodawcy do uproszczenia i odformalizowania procesu inwestycyjnego i w takim kierunku należy dokonywać jej wykładni.
Co prawda w okolicznościach określonych w tym przepisie przewidziano reglamentacje ze strony organów administracji publicznej, ale z zasady możliwość rozpoczęcia realizacji inwestycji nie jest tu uzależniona od uzyskania przez inwestora akceptacji jego zamierzeń w formie decyzji o pozwoleniu na budowę. Regułą jest natomiast, że samo milczenie właściwego organu administracji publicznej upoważnia inwestora do wykonania robót budowlanych. W szczególności, w razie braku w ustanowionym przez prawo terminie reakcji właściwego organu na dokonanie zgłoszenia, wykluczone byłoby uznawanie samowoli budowlanej /wyroki NSA z dnia 23 marca 1999 r. IV SA 1793/96 i z dnia 27 lipca 1999 r. IV SA 797/97 - nie publ./.
Z punktu widzenia literalnej wykładni wyłącznie wniesienie sprzeciwu zapobiega uznaniu, że w przewidzianym przez prawo 30-dniowym terminie nastąpiło milczenie właściwego organu, upoważniające do wykonania zgłoszonych mu robót budowlanych. Uwzględniając jednak całokształt uregulowań zawartych w art. 30 Prawa budowlanego, należy przyjąć, że upływ terminu wskazanego w ust. 2 tego artykułu nie będzie stanowił upoważnienia do realizacji inwestycji także wówczas, gdy przed upływem tego terminu właściwy organ uzewnętrzni wobec strony konieczność uzupełnienia zgłoszenia w granicach określonych w ust. 1a powołanego artykułu. W takim wypadku zakreślony przez organ czas na uzupełnienie zgłoszenia musiałby być dostosowany do okoliczności sprawy, a zwłaszcza do realnych możliwości wykonania przez zgłaszającego. Termin na zgłoszenie sprzeciwu byłby liczony wtedy od dnia uzupełnienia zgłoszenia /wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r. IV SA 747/97 - nie publ./, nie zaś od dnia doręczenia wezwania do usunięcia braków zgłoszenia, jak sugeruje skarżący.
W rozpatrywanej sprawie jej wynik przesądza już to, że doręczenie inwestorowi postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia nastąpiło po upływie czasu przewidzianego w art. 30 Prawa budowlanego na stosowną reakcję właściwego organu na dokonane zgłoszenie. Taki stan wykluczał w konsekwencji możliwość skutecznego wniesienia sprzeciwu w związku z niezastosowaniem się inwestora do nałożonego obowiązku, skoro cała reakcja organu była od początku spóźniona.
Niezależnie od decydującej w sprawie spóźnionej reakcji organu na dokonane mu zgłoszenie, celowe będzie podkreślenie, że organy obu instancji w ogóle nie uzasadniały potrzeby dostarczenia oryginałów dokumentów wskazanych w postanowieniu (...) i to w sytuacji, gdy dokonujący zgłoszenie od początku sygnalizował, iż oryginały dokumentów /bądź ich potwierdzone kopie/ znajdują się już w dyspozycji organu I instancji (...).
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na mocy art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.