Uzasadnienie
Grzegorz B. wystąpił do Głównego Geodety Wojewódzkiego w Z.G. o wydanie mu zezwolenia na uruchomienie i prowadzenie przedsiębiorstwa usług geodezyjnych i kartograficznych w zakresie pomiarów sytuacyjno-wysokościowych i opracowanie ich wyników, rozgraniczenia i podziału nieruchomości oraz sporządzania dokumentów do celów prawnych, a także geodezyjnych pomiarów realizacyjnych i inwentaryzacyjnych. Zakres ten odpowiada załączonemu do wniosku zaświadczeniu, stwierdzającemu kwalifikacje zawodowe w geodezji i kartografii.
Główny Geodeta Wojewódzki w Z.G. wniosku nie uwzględnił i odmówił udzielenia żądanego zezwolenia decyzją z dnia 12 czerwca 1986 nr G. VI-84346/62/86, wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, 2, 3 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 193/ oraz par. 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia 16 stycznia 1984 r. w sprawie świadczenia usług geodezyjnych i kartograficznych przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej /Dz.U. nr 10 poz. 42/. Decyzję uzasadnił tym, że "nie zachodzi potrzeba prowadzenia dodatkowych przedsiębiorstw usług geodezyjnych i kartograficznych, ponieważ istniejące przedmiotowe przedsiębiorstwa, państwowe jednostki wykonawstwa geodezyjnego oraz osoby fizyczne zatrudnione w jednostkach gospodarki uspołecznionej, a także emeryci i renciści świadczący usługi geodezyjne zabezpieczają potrzeby na roboty geodezyjne w województwie".
Grzegorz B. odwołał się od decyzji Głównego Geodety Wojewódzkiego, uznając stanowisko wyrażone przez ten organ za "nie odpowiadające potrzebom gospodarki narodowej, duchowi reformy preferującej konkurencyjność przedsiębiorstw, ich samodzielność, także w pozyskiwaniu zleceń", jednakże Prezes Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii odwołania nie uwzględnił i decyzją nr PZ-3/5625-1/721/86 z dnia 29 sierpnia 1986 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, uzasadniając ją analogicznie jak ten organ.
Grzegorz B. zaskarżył decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie, z uzasadnieniem jak w odwołaniu. Jednocześnie zwrócił uwagę, że przy załatwieniu jego odwołania naruszono przepisy określające terminy załatwienia spraw "bez poinformowania o przyczynach przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku".
Odpowiadając na skargę, Prezes Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii nie znalazł przesłanek do jej uwzględnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl przepisów ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 193/ osobie fizycznej, ubiegającej się o wydanie uprawnienie do prowadzenia działalności gospodarczej i spełniającej wymagania art. 7 ust. 1 tej ustawy, nie można wydać żądanego uprawnienia, gdy:
- została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu, jeżeli z charakteru przestępstwa wynika, że prowadzenie przez nią zamierzonej działalności gospodarczej mogłoby zagrażać interesowi społecznemu,
- w stosunku do danej osoby został prawomocnie orzeczony zakaz prowadzenia danej działalności gospodarczej,
- dana osoba ubiega się ponownie o wydanie uprawnienia przed upływem 3 lat od dnia uprawomocnienia się decyzji o cofnięciu uprawnienia z powodu prowadzenia działalności gospodarczej w sposób powodujący uzasadnione skargi na nierzetelność tej działalności, dwukrotnego ukarania w okresie ostatnich dwóch kolejnych lat za wykroczenie przeciwko interesom konsumentów oraz jeżeli nie ustała przyczyna, z powodu której uprawnienie zostało cofnięte.
Ponadto można odmówić wydania uprawnienia, jeżeli zamierzona działalność gospodarcza, ze względu na jej rodzaj, rozmiary, miejsce wykonywania lub niezgodność z zasadami regulującymi zatrudnienie wykwalifikowanych kadr byłaby sprzeczna z interesem społecznym /art. 7 ust. 7 tej ustawy/.
Wskazane przepisy dotyczą wszystkich rodzajów działalności gospodarczej, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 193/, w tym również działalności obejmującej usługi geodezyjne i kartograficzne. W odniesieniu do tych usług właściwy organ administracji państwowej nie może wydać żądanego uprawnienia także w wypadku, gdyby prowadzenie działalności, mającej być przedmiotem uprawnienia, godziło w interes Państwa.
Wyliczenie w omawianej ustawie okoliczności, przy stwierdzeniu których należy lub można odmówić żądanego uprawnienia, oznacza, że we wszystkich innych wypadkach uprawnienie należy wydać, natomiast odmowa wydania żądanego uprawnienia z określonych wyżej przyczyn musi być obiektywnie i przekonująco udowodniona /wykazana/. Tego wymagają w szczególności przepisy art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 1 i 3 Kpa, przy czym art. 7 Kpa w części końcowej zobowiązuje organ orzekający do wzięcia pod uwagę przy załatwieniu sprawy słusznego interesu obywatela.
W rozpoznanej sprawie zarówno Prezes Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, jak też organ orzekający w I instancji odmówili Grzegorzowi B. wydania zezwolenia na uruchomienie i prowadzenie przedsiębiorstwa usług geodezyjnych i kartograficznych w Z. G., uzasadniając swoje decyzje zaspokojeniem potrzeb na usługi geodezyjne i kartograficzne przez działające na terenie województwa jednostki geodezyjne i inne podmioty uprawnione do wykonywania takich usług. Tego rodzaju okoliczność nie została przewidziana w omawianej ustawie jako podstawa odmowy wydania żądanego uprawnienia. Organy natomiast nie wykazały, aby w sprawie z wniosku Grzegorza B. zachodziła którakolwiek z okoliczności wskazanych w art. 7 ust. 7-9 tej ustawy, uzasadniających odmowę udzielenia uprawnienia.
Należy podkreślić, że ograniczenie wydawania decyzji administracyjnych uprawniających do wykonywania działalności usługowej z powołaniem się na zaspokojenie potrzeb na danego rodzaju usługi na danym terenie, ocenione metodami administracyjnymi, jest sprzeczne z celami ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 193/, wyrażonymi we wstępie /preambule/ do niej, ponieważ nie dopuszcza - na przykład - do podnoszenia jakości usług i skracania czasu ich wykonywania z powodu braku konkurencyjności między świadczącymi usługi. Zawarte tam stwierdzenia o potrzebie wykorzystania możliwości gospodarczych oraz inicjatywy jednostek gospodarki nie uspołecznionej w zakresie zaspokajania potrzeb ludności zgodnie z potrzebami społecznymi i ogólnym rozwojem gospodarki narodowej ustala obowiązujący kierunek wykładni przepisów ustawy.
Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7 ust. 1, 7, 8, 9 cytowanej wyżej ustawy, a także przepisów o postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza art. 7 Kpa. Te naruszenia przepisów miały istotny wpływ na wynik sprawy i z tego względu - stosownie do art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 oraz art. 208 Kpa - należało orzec jak w sentencji.