Uzasadnienie
Minister Kultury postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., po rozpatrzeniu wniosku E. i P. T., umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2003 r., uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejącego budynku i budowie nowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w J., został złożony przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] Zgodnie z art. 28 k.p.a. stronąjest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego.
W świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, na tle przedstawionego stanu faktycznego, dla wnioskodawców nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym. Z tej przyczyny wnioskodawcy nie mogą być uznani za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu prowadzonym przez organy konserwatorskie w odniesieniu do sąsiedniej nieruchomości. Tym samym nie są oni legitymowani do wniesienia zażalenia, ani do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Minister Kultury podkreślił, że w sprawach dotyczących wyłącznie ustalenia zgodności zamierzenia inwestorskiego z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod względem konserwatorskim, właściciele sąsiednich nieruchomości nie mają żadnego interesu prawnego i powołał się w tej mierze na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W związku z powyższym, zdaniem Ministra Kultury, brak jest podstaw prawnych do rozpatrzeniu wniosku osoby, która nie ma "legitymacji strony" w postępowaniu o uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, prowadzonym przez organy służby ochrony zabytków.
Skargę na postanowienie wnieśli E. i P. T., domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 10 k.p.a.. W obszernych wywodach skargi, powołując się na liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i poglądy doktryny, skoncentrowali się na zakwestionowaniu stanowiska Ministra Kultury, iż nie mają oni przymiotu strony w postępowaniu uzgadniającym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Należy zgodzić się z wywodami Ministra Kultury co do tego komu służy przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że postanowienie uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest orzeczeniem wydanym w trybie art. 106 k.p.a., a zatem dla rozstrzygnięcia, czy skarżący są stronami postępowania prowadzonego przez Ministra Kultury decydujące znaczenie ma to czy są oni stronami postępowania prowadzonego przez organ wydający decyzję w sprawie.
Należy przy tym mieć na uwadze, że współdziałanie, o którym mowa w art. 106 k.p.a., jest podejmowane przed załatwieniem sprawy przez organ prowadzący postępowanie główne. Powyższe wynika wprost z treści art. 106§l k.p.a., który stanowi, że w wypadku gdy przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W związku z tym stwierdzić należy, że postępowanie organu współdziałającego jest ściśle związane z postępowaniem prowadzonym przez organ właściwy do załatwienia sprawy. Organ współdziałający nie prowadzi bowiem postępowania w odrębnej sprawie administracyjnej, lecz jego rola polega na zajęciu stanowiska w sprawie, która już zawisła przed innym organem.
Zauważyć przy tym należy, że ani przedmiot postępowania prowadzonego przez organ współdziałający, ani jego rozstrzygnięcie nie mają samodzielnego bytu prawnego. Charakter tego postępowania, który można określić jako pomocniczy, służebny, wskazuje, że po wydaniu decyzji przez organ załatwiający odpada podstawa prowadzenia postępowania przez organ współdziałający. Strony postępowania głównego mają w postępowaniu przed organem współdziałającym te same uprawnienia procesowe, które przysługują im w postępowaniu prowadzonym przez organ rozstrzygający sprawę co do jej istoty. Obowiązkiem organu współdziałającego jest zapewnienie wszystkim podmiotom uczestniczącym w postępowaniu głównym, prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Burmistrz Miasta J., jako organ właściwy do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania i przesłaniu [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków projektu decyzji do uzgodnienia. Oznacza to, że organ prowadzący postępowania główne traktował skarżących jak strony tego postępowania. Stanowisko to jest ze wszech miar słuszne albowiem skarżący są właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...], sąsiadującej z terenem inwestycji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym przyjmuje się, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji mają przymiot strony.
Powyższe prowadzi do wniosku, że Minister Kultury umarzając postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, naruszył art. 28 w związku z art. 105§l k.p.a. oraz art. 106§l i 5 w związku z art. 144 i art. 138§1 pkt 3 k.p.a.
Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.