Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. (o nr [...] - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania W. I. zam. N. [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. (o nr [...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 1993 r. (o nr [...]) udzielającej H. i W. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z trójkomorowym bezodpływowym osadnikiem ścieków oraz studnią kopaną na działce [...] położonej w miejscowości N. – uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 1993 r. o nr [...].
W uzasadnieniu podał, że sprawa została ponownie rozpatrzona w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2002 r. o sygnaturze IV SA 2310/98. organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji przyjmując, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa. Pozostaje w zgodności z przepisami – Prawa budowlanego i przepisami techniczno-budowlanymi. Fakt wybudowania budynku mieszkalnego przez rolnika na terenach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod uprawy polowe nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
W ocenie organu II instancji stanowisko organu I instancji nie jest uzasadnione. Istotnie, zapis planu nie wyłączył dopuszczalności wybudowania na tym terenie spornej nieruchomości, jednakże winna być związana bezpośrednio z prowadzoną na tej nieruchomości produkcją rolną i służyć rozwijaniu tej produkcji oraz intensywnemu i zgodnemu z przeznaczeniem wykorzystaniu gruntów. Tymczasem w przedmiotowej sprawie budynek mieszkalny usytuowany na działce nie stanowi obiektu, który służy bezpośrednio produkcji rolnej. Z planu realizacyjnego zagospodarowania działki o powierzchni 8 arów wynika, że pozostałe po wybudowaniu budynku mieszkalnego 4 ary powierzchni działki nie są przeznaczone dla produkcji rolnej. Oznacza to, że wybudowanie obiektu mieszkalnego na tej działce nie służy intensywniejszemu a więc zgodnemu z przeznaczeniem wykorzystaniu tych gruntów.
Nadto decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 1993 r. o nr [...] o wyłączeniu części nieruchomości nr [...] z przeznaczeniem na budowę budynku jednorodzinnego mieszkalnego nie była jeszcze ostateczna w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Fakt wyłączenia części nieruchomości z produkcji rolnej nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrzenia wniosku o pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. W ocenie organu II instancji w sprawie nastąpiło rażące naruszenia art. 3 ustawy – Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. i dlatego uchylono decyzję organu I instancji i sprawę rozstrzygnięto merytorycznie.
Skargę na powyższą decyzję złożyli: H. i W. K. Zarzucili, że wydana decyzja jest sprzeczna z prawem. Domagali się jej uchylenia.
W uzasadnieniu podali, że nieruchomość na której wybudowali sporną inwestycję nabyli w drodze przetargu od Urzędu Gminy w D. Plan przestrzenny zagospodarowania Gminy zatwierdzony uchwałą, nie przewiduje zakazu sytuowania budynków mieszkalnych dla rolników na terenie upraw rolnych. Działka na której zlokalizowany był budynek mieszkalno-gospodarczy w którym poprzednio mieszkali (przed wybudowaniem nowego budynku mieszkalnego) zlokalizowany był na stoku góry o bardzo dużym spadzie. Brak było dogodnego dojazdu a dojście w trudnych warunkach utrudnione. Powyższe powody sprawiły, że skarżący nabyli działkę aby wybudować dom mieszkalny. Nie otrzymali zezwolenia na budowę budynku gospodarczego z uwagi na usytuowanie zakładu W. I. Budynek jest zamieszkały. Kwestionowanie budowy domu przez W. I., który ma zakład po byłym SKR jest pozbawione podstaw prawnych. W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już tym przedmiocie, dalsze kwestionowanie budowy jest bez znaczenia w sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) - Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad o których mowa w art. 145 tej ustawie.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona skoro zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" cytowanej wyże4j ustawy a więc naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z zasadami zawartymi w art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej, zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowania w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Brak prawidłowego zastosowania przepisów prawa jak też nie wyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów, które zobligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Postępowanie nadzorcze mające zastosowanie w niniejszej sprawie, oparte jest o treść art. 156 kpa. W postępowaniu tym, chodzi wyłącznie o ustalenie i ocenę – czy kontrolowany akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych numerycznie w § 1 tego przepisu. Działając w granicach tego postępowania organ administracji nie może wydawać innych rozstrzygnięć niż te, które wynikają z oceny legalności kontrolowanego aktu.
Przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu przez organy nadzoru budowlanego była decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 1993 r. (o nr [...]) udzielająca H. i W. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z trójkomorowym bezodpływowym osadnikiem ścieków oraz studnią kopaną na działce nr [...] położonej w miejscowości N. wydanej na podstawie art. 3, art. 28 ust. 1 i art. 29 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229) i planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w D. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] (Dz. Urzędowy Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]).
Przedstawione we wniesionej skardze zarzuty należy uznać za uzasadnione skoro w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne a nie poprzedzające ją postępowanie zwykłe.
Zarzuty skargi dotyczą w istocie oceny, że nie ma podstawy z art. 156 § 1 kpa aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję.
Organ II instancji wydając decyzję zreformowaną przyjął, że w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa a więc rażące naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa organ upatruje w art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawa budowlanego (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) a więc jednej z podstaw prawnych na której została wydana decyzja. Oznacza to, że obowiązkiem Sądu było ocenić – czy istotnie podstawa powyższa zachodzi. Przy ocenie tej zgodnie z art. 153 powołanej wyżej ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd związany był też oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., o sygnaturze akt IV SA 2301/98. chodzi w pierwszej kolejności o ocenę zgodności wydanego pozwolenia na budowę z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym i wydanej decyzji o wyłączeniu części działki (na której wzniesione zostały sporne inwestycje) z gruntów rolnych w kontekście prowadzonego przez skarżących w tej miejscowości gospodarstwa rolnego.
Organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję przyjął, że na spornym terenie nie jest wyłączona dopuszczalność wybudowania obiektu budowlanego, o którym mowa w kwestionowanej decyzji lecz winien to być jednak obiekt bezpośrednio związany z prowadzoną na tej nieruchomości produkcją rolną i służyć rozwijaniu tej produkcji. W sytuacji gdy taki warunek nie został spełniony, organ II instancji dopatrzył się rażącego naruszenia prawa o którym mowa wyżej.
Sad nie podziela powyższej argumentacji z następujących powodów.
Istota zagadnienia w sprawie sprowadza się obecnie już tylko do oceny – czy wybudowany budynek mieszkalny mający zapewnić odpowiednie warunki bytowe osobom prowadzącym gospodarstwo rolne pozostaje w sprzeczności z art. 3 ustawy powołanej prze organ II instancji jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu sprzeczności takiej nie ma a organ II instancji tezę powyższą także potwierdził w powołanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Teza ta została zawarta w ONSA z 1981 roku, nr 2, poz. 120.
W sprawie podkreślenia wymaga fakt, że decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej dotyczy powierzchni 4 arów zaś pozostałe 4 ary mają nadal charakter rolny. Decyzja o wyłączeniu przeznacza grunty pod budownictwo mieszkaniowe.
Istotnie, w dacie wydania kwestionowanej decyzji nie była ona ostateczna, ale do chwili obecnej, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w sposób określony w przepisach. Oznacza zatem, że jest wiążąca.
Skarżący w tej samej miejscowości prowadzą inne gospodarstwo rolne o powierzchni 3,18 ha. Z treści zaś aktu notarialnego o nabyciu tegoż gruntu wynika (§ 1), że przeznaczony jest pod indywidualne działki budowlane.
Powyższe okoliczności zostały przez organ II instancji przy ocenie zupełnie pominięte. Stanowi to naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać oceny z uwzględnieniem wyżej wymienionych okoliczności – czy istotnie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Mając na względzie wskazane wyżej uchybienia i uznając, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie wyżej powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ustawy wyżej powołanej – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na zrealizowanie inwestycji.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 powyższej ustawy.