Uzasadnienie
Wojewoda M. postanowieniem (...) z 4 czerwca 2001 r. na podstawie art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie udzielonego Marcjannie B. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny z Z. przy ul. O.
7. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że Burmistrz Miasta Z. decyzją (...) z 6 lutego 1998 r. zezwolił Marcjannie B. na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Od tej decyzji odwołanie wniosła Janina B., która została poinformowana pismem z 5 lutego 1999 r., że rozpatrzenie tego odwołania nastąpi po otrzymaniu akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W toku postępowania inwestorka Marcjanna B. zmarła w dniu 23 sierpnia 1998 r. Z uwagi na brak ustanowienia spadkobierców organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy. Brak jest bowiem "prawnie stwierdzonej osoby przejmującej zobowiązania w tej sprawie". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia Janiny B., postanowieniem z 18 lipca 2001 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa, albowiem rozpatrzenie odwołania Janiny B. od decyzji Burmistrza Miasta Z. z 6 lutego 1998 r. nie jest uzależnione od ustanowienia spadkobierców w postępowaniu przed sądem cywilnym. Powyższa decyzja zezwalająca Marcjannie B. na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny przyznała adresatce uprawnienia o charakterze administracyjnym, które nie jest zbywalne na rzecz spadkobierców.
Jedynie w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni - art. 30 par. 4 Kpa. W związku z tym, należało zaskarżone postanowienie uchylić i umorzyć postępowanie prowadzone przez organ wojewódzki jako bezprzedmiotowe. W skardze na to postanowienie Janina B. podniosła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Wojewody i umorzył postępowanie organu I instancji czyli Urzędu Miasta w Z. Decyzja (...) Burmistrza Miasta Z. została wydana z naruszeniem prawa i dlatego wnosi o spowodowanie rozpatrzenia wniesionego odwołania w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, że uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak podstaw z art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa. Oznacza to, że odwołanie Janiny B. wniesione od decyzji Burmistrza Miasta Z. z 6 lutego 1998 r. powinno być rozpatrzone na podstawie art. 138 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, uprawnienie Sądu do uwzględnienia z urzędu stwierdzonych uchybień prawa mimo, że nie zostały one podniesione w skardze.
Nietrafne są wy wody Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja o zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny przyznała Marcjannie B. uprawnienia o charakterze administracyjnym, które nie jest zbywalne na rzecz jej spadkobierców.
Art. 30 par. 4 Kpa reguluje dwie odrębne kwestie, pierwszą stanowi przeniesienie na inny podmiot praw zbywalnych, a drugą - nabycie składników masy spadkowej przez spadkobierców strony.
Decyzja o zmianie sposobu użytkowania budynku dotyczy nieruchomości, a ta bezspornie stanowi składnik masy spadkowej. Wobec tego w przypadku śmierci strony do udziału w postępowaniu należy wezwać spadkobierców ustawowych lub testamentowych. W przypadku trudności w ich ustaleniu lub wezwaniu do postępowania należy zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 922 par. 1 Kc prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców w chwili ich śmierci. Jednak dopiero po stwierdzeniu przez Sąd nabycia spadku obowiązuje ustanowienie w art. 102 par. 2 Kc domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą.
Zgodnie z art. 922 par. 2 Kc do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą. Do takich praw i obowiązków należą w szczególności: pełnomocnictwo, służebność osobista, renta, dożywocie, obowiązek alimentacyjny czy stosunek pracy. Decyzja o zmianie sposobu użytkowania dotyczyła nieruchomości stanowiącej własność zmarłej. Przymiot strony wynika właśnie z prawa własności do tej nieruchomości.
Zatem skoro przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład masy spadkowej, to następcy prawni Marcjanny B. również uzyskują prawa strony w tym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa.
Wobec tego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.