Wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2004 r., IV SA 2944/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi H. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.)
Edyta Kuczkowska protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2000 r. nakazującej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego o wym. 8m x 8,10m wybudowanego bez uzyskania pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...], Obr. [...] w L. przy ul. R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, iż organ I instancji na podstawie przeprowadzonej w terenie kontroli ustalił, iż na działce nr ew. [...] dobudowano do istniejącego budynku mieszkalnego pomieszczenie o wym. 8m x 8,10m. Inwestorem była H. L., która podczas wizji oświadczyła, że nie występowała o uzyskanie pozwolenia na budowę, ponieważ działka ma nieuregulowany stan prawny. Ustalono nadto, że inwestor wykonał dobudowę w latach 1994-1996.

W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia obligują organ do wydania decyzji nakazującej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, co prawidłowo orzekł organ I instancji.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję utrzymującą nakaz rozbiórki wniosła H. L..

Zdaniem skarżącej, organ zarówno I, jak i II instancji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie określono czasu wykonania dobudowy, wskazując ogólnikowo, że zrealizowana została w latach 1994-1996.

Skarżąca wskazała, iż zarzut ten podniosła już w skierowanym odwołaniu od decyzji I instancji, jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustosunkował się do niego opierając swoje ustalenia na postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona skarżąca.

Dokonując kontroli decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r., utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki, Sąd wziął pod uwagę, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie. Dlatego też organ odwoławczy powinien zbadać zarówno legalność kontrolowanej decyzji, jak i ocenić aktualny stan prawny sprawy.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji w dacie wydania decyzji było prawidłowe. Jak wynikało z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. dobudowa pomieszczenia mieszkalnego do istniejącego budynku nastąpiła w latach 1994-1996 bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Potwierdziła to sama inwestorka w oświadczeniu złożonym podczas oględzin. Wydanie zatem w dniu [...].01.2000 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki dobudowanego pomieszczenia było zasadne, gdyż od daty zakończenia budowy nie upłynęło 5 lat. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Mimo swojej prawidłowości decyzja organu I instancji nie mogła zostać utrzymana przez organ odwoławczy, który powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydawania przez siebie decyzji.

Organ odwoławczy orzekał merytorycznie (jako organ apelacyjny) i miał obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego i prawnego, który nastąpił po wydaniu decyzji przez organ I instancji. w niniejszej sprawie zmiana taka nastąpiła przed datą wydania przez organ II instancji decyzji z dnia [...].06.2003 r. Przed datą tą upłynęło 5 lat od zakończenia budowy. Zakończenie budowy według ustaleń organów obu instancji nastąpiło w 1996 r., zatem pięcioletni okres przedawnienia nastąpił z końcem 2001 r.

Orzekając zatem w czerwcu 2003 r. organ II instancji nie mógł utrzymać w mocy decyzji orzekającej nakaz rozbiórki. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 Prawa budowlanego "nie można nakazać rozbiórki..." co oznacza, że nie można jej nakazać w sposób ostateczny. Zatem póki decyzja organu I instancji nie uzyskała waloru ostateczności nakaz rozbiórki nie jest w istocie orzeczony.

Z tej przyczyny organ odwoławczy powinien z urzędu uwzględnić upływ 5-letniego terminu, mający miejsce przed wydaniem własnej decyzji, co skutkowałoby koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania.

Ujawnione naruszenia przepisów prawa materialnego powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Ponadto na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, jak w pkt II wyroku.