Uzasadnienie
Pismem z dnia 19.02.2001 r., skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., Andrzej B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.-M. z dnia 3 listopada 2000 r. (...), nakładającej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego na Zygmunta B., obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku - kotłowni, stanowiącego dobudowę do istniejącego budynku mieszkalnego, na działce nr 242 przy ulicy P. 7 w T.-M. oraz ścianki działowej wybudowanej na strychu budynku mieszkalnego, w terminie do dnia 20.12.2000 r.
Jak wynika z powyższego pisma, Zygmunt B. - inwestor w miesiącach czerwiec - lipiec 1999 r. bez wymaganego pozwolenia wybudował kotłownię olejową. Andrzej B. - wnioskodawca, jest współwłaścicielem nieruchomości, na której wybudowano przedmiotowy obiekt. Zdaniem wnioskodawcy, decyzja z dnia 3 listopada 2000 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w tym przypadku powinien mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, a nie przepisy zmierzające do legalizacji popełnionej samowoli budowlanej.
Pismem z dnia 20.03.2001 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 3 listopada 2000 r.
Decyzją (...) z dnia 15 maja 2001 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.-M. z dnia 3 listopada 2000 r. /dotyczącej obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku kotłowni oraz ścianki działowej wybudowanej na strychu budynku/.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w trakcie przeprowadzanej w dniu 18.10.2000 r. wizji lokalnej stwierdzono, iż do istniejącego budynku mieszkalnego Zygmunt B. w lipcu 1999 r. dobudował, bez wymaganej zgody właściwego organu, kotłownię o wymiarach 3,60 x 6,60 m, zagłębioną poniżej poziomu terenu i wzniesioną ponad poziom terenu 1,00 m. Ściany poniżej poziomu terenu wykonano z cegły pełnej, powyżej - z pianobetonu, strop drewniany ocieplony styropianem, pokrycie z papy. W kotłowni znajduje się piec olejowy i zbiornik paliwa. Obiekt jest użytkowany od października 1999 r. Ponadto na strychu budynku mieszkalnego wybudowano samowolnie we wrześniu 1999 r. ściankę działową z bloczków gazobetonowych gr. 24 cm i ocieploną styropianem gr. 10 cm.
W ocenie organu wojewódzkiego, decyzji z dnia 3 listopada nie można zarzucić, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z par. 132 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację centralnego ogrzewania lub inne rodzaje instalacji albo urządzeń grzewczych. Przedmiotowa kotłownia obsługuje budynek mieszkalny i nakazanie jej rozbiórki w trybie art. 48 Prawa budowlanego pozbawiłoby ten budynek ogrzewania.
Zatem działania zmierzające do legalizacji kotłowni, należy uznać za prawidłowe. Natomiast wykonanie ścianki działowej na strychu budynku, należy zakwalifikować jako roboty budowlane inne niż określone w art. 48 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Andrzej B., wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 3 listopada 2000 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.-M. Zdaniem odwołującego się, stan faktyczny sprawy jest bezsporny, Zygmunt B. do istniejącego budynku mieszkalnego, bez wymaganego pozwolenia, dobudował kotłownię o powierzchni prawie 24 m2. Przepis art. 48 Prawa budowlanego jest jednoznaczny i w tej sprawie, powinna być wydana na podstawie tego przepisu decyzja nakazująca rozbiórkę.
Stosując tok rozumowania przyjęty przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, można by zalegalizować także dobudowaną kuchnię, czy łazienkę, argumentując to tym, że rozbiórka pozbawiła by ten budynek kuchni czy łazienki - a jest to sprzeczne z zasadami higieny. W demokratycznym Państwie prawnym, prawo musi obowiązywać wszystkich obywateli. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nakaz rozbiórki, o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego, nie może dokonywać ewentualnej legalizacji budowy bądź wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 26 lipca 2001 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2000 r. (...) w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku - kotłowni.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przypadku samowoli budowlanej, tak jak to zostało określone w art. 48 Prawa budowlanego, podjęcie przez właściwy organ decyzji o rozbiórce, nie zależy od uznania organu, ale jak wynika z konieczności przestrzegania obligatoryjnego zapisu art.
48. Zatem kwestionowana decyzja z dnia 3 listopada 2000 r. w części dotyczącej budynku - kotłowni, obarczona jest wadą z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Natomiast samowolne wykonanie ścianki działowej na strychu budynku, należy do samowoli budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę i stanowi podstawę do zastosowania art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję Zygmunt B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącego, wybudowana kotłownia w miejsce rozebranych pieców kaflowych, jest związana z budynkiem mieszkalnym, czyli zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, jest urządzeniem związanym z istniejącym obiektem budowlanym, a nie obiektem budowlanym. Kotłownia ta jest elementem centralnego ogrzewania, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie jest więc trafny pogląd, że zachodzą w tym przypadku okoliczności, o których mowa w art. 48 Prawa budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Bezspornym jest, że skarżący wybudował budynek - kotłowni, a w nim zainstalował kocioł centralnego ogrzewania, zbiornik na olej opałowy i inne urządzenia niezbędne do prawidłowego funkcjonowania instalacji centralnego ogrzewania, która zastąpiła wcześniej rozebrane w budynku mieszkalnym piece kaflowe. Tych faktów zdaje się nie dostrzegać organ pierwszej instancji i skarżący, który w skardze odwołuje się do art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Przy kwalifikacji prawnej tej inwestycji, nie można zapomnieć, że oprócz urządzeń technicznych związanych z instalacją kotłowni, o których mowa w art. 3 pkt 1a i pkt 9 Prawa budowlanego, skarżący wybudował budynek - kotłownię o powierzchni prawie 24 m2, zagłębiony w ziemi i posiadający zadaszenie. I ten fakt decyduje o tym, że jest to obiekt budowlany z wszelkimi tego konsekwencjami, a przede wszystkim wymagający uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżący w skardze, używając różnych niejednoznacznych określeń, stara się uciec od określenia tego co wybudował obiektem budowlanym, bądź wprost budynkiem. Argumentacja skarżącego byłaby ewentualnie do przyjęcia, gdyby on zainstalował urządzenie centralnego ogrzewania opalonego olejem w jednym z istniejących pomieszczeń budynku mieszkalnego, a nie dobudował do tego nowego budynku. Wówczas byłoby uzasadnione odwoływanie się do przepisu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Podobny błąd popełnia organ pierwszej instancji, który z brzmienia par. 132 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ wywodzi wręcz usprawiedliwienie i uzasadnienie dla popełnionej samowoli budowlanej. Tymczasem z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nie można wyciągnąć wniosków przyzwalających na działania sprzeczne z ustawą - Prawo budowlane.
Postanowienia rozporządzenia - aktu wykonawczego do ustawy, nie mogą być interpretowane sprzecznie z ustawą. Sama instalacja centralnego ogrzewania w tym kocioł c.o., i zbiornik na olej opałowy, mogą być zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, traktowane jako urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu /budynku mieszkalnego/ zgodnie z jego przeznaczeniem, jednak nie zwalnia to inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynku - kotłowni, jeżeli urządzenia tej kotłowni mają być zainstalowane w oddzielnym budynku.
W świetle powyższych rozważań, stanowisko organu było całkowicie błędne i opierało się na niewłaściwej kwalifikacji prawnej, gdyż w tym przypadku organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 51 ust. 1 pkt 2, tak jak to uczyniono w decyzji z dnia 3 listopada 2000 r. Ten błąd nie mógł być inaczej zakwalifikowany, jak rażące naruszenie prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, co znalazło swój wyraz w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Na marginesie należy również zauważyć, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowiący odpowiednik art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nie może służyć takim celom, jak zobowiązanie inwestora do przedłożenia określonych dokumentów, gdyż podstawę prawną nałożenia takich obowiązków może stanowić np. art. 81c Prawa budowlanego. Przedłożenie wymaganych dokumentów, nie jest wykonaniem "określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż samo to, nie może doprowadzić "wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem" i co leży u podstaw tego przepisu.
Biorąc powyższe pod uwagę. Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.