Uzasadnienie
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania O. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] stycznia 2002 r. nakazującej firmie M. W. S.A. usunięcie drzew z terenu międzywala rzeki Wisły w rejonie budowy [...] w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że O. nie jest stroną postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, ponieważ nie zgłosiło chęci udziału w tym postępowaniu. Wobec tego nie przysługuje mu prawo do wniesienia odwołania.
W skardze na powyższą decyzję O. w G. podnosząc zarzut naruszenia art. 31 § 3 kpa oraz art. 7 kpa, wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2002 r. skierowanym do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. zażądano dopuszczenia na prawach strony do udziału w tymże postępowaniu. Decyzja organu pierwszej instancji została O. doręczona, a to oznacza, że z mocy art. 31 kpa przyznano mu prawo strony do uczestniczenia w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodano ponadto, że doręczenie decyzji organu I instancji nie czyni automatycznie O. stroną postępowania. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu, nie składał żadnych pism i oświadczeń merytorycznych przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, i gdy przemawia za tym interes społeczny. Są to ustawowe przesłanki, których łączne spełnienie jest warunkiem dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym.
Instytucja organizacji społecznej działającej na prawach strony została również uregulowana w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.). Zgodnie z wolą ustawodawcy organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swego działania, zgłoszą chęć uczestnictwa w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przez organizacje ekologiczną, w ujęciu art. 3 pkt 16 cyt. ustawy rozumie się każdą organizację społeczną, której cele statutowym jest ochrona środowiska.
O. w G., jak wynika z materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy, złożyło w dniu 28 stycznia 2002 r. w organie pierwszej instancji wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym wydania nakazu wycinku drzew i krzewów w międzywalu rzeki Wisły na lewym i prawym brzegu Wisły w okolicy [...], oraz na [...] w rezerwacie przyrody "[...]". Wniosek ten został przyjęty bez żadnych zastrzeżeń.
W ocenie Sądu przytoczone okoliczności, wbrew stanowisku Ministra Środowiska, wskazują,iż strona skarżąca uzyskała przymiot strony w postępowaniu przez organem pierwszej instancji., a tym samym w postępowaniu odwoławczym. Zresztą organ I instancji uznał wymienioną organizację za stronę postępowania, skoro doręczył jej decyzję wydaną w dniu [...] stycznia 2002 r. z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania.
Warto podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że " brak formalnego postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej, która złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony oraz które składa w tym postępowaniu merytoryczne oświadczenie i której doręczono decyzję I instancji z pouczeniem o prawie odwołania nie pozbawia jej prawa wniesienia odwołania " (por. wyrok NSA z dnia 04.06.1998 r. sygn. akt
IV SA 1180/96, LEX w 45162, wyrok z dnia 08.07. 1999 r. IV SA 1938/97, LEX 47215, wyrok z dnia 15.06.2000 r. sygn. II SA /Gd 790/98, LEX w 44215, wyrok z dnia 10.08.2001r. sygn. ISA 2460/00, LEX w 54742).
Reasumując, należy stwierdzić, iż organ odwoławczy nie miał podstawy do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Odwołanie strony skarżącej zostało wniesione w terminie i powinno być merytorycznie rozpatrzone i zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, jak tego wymaga art. 138 § 1 pkt 1 lub pkt 2 albo § 2 kpa.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy.