Uzasadnienie
Wnioskujący do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpoznanie sporu kompetencyjnego negatywnego podniósł, iż zarówno Burmistrz Miasta (...) jak i Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w (...) uznali swoją niewłaściwość do rozstrzygnięcia żądania strony zobowiązania właściciela sąsiedniej nieruchomości do usunięcia odchodów trzody chlewnej stanowiących w ocenie strony zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz powodujących naruszenie wymagań higienicznych.
Badając dopuszczalność wniosku o rozpoznanie sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż jest to negatywny spór kompetencyjny pomiędzy organem gminy i organem terenowej administracji rządowej specjalnej /do spraw sanitarnych/. Wniosek zatem został złożony przez uprawniony podmiot, to jest stronę, stosownie do art. 22 par. 3 pkt 2 Kpa , zgodnie z którym w razie sporu negatywnego, a więc wówczas, gdy oba organy pozostające w sporze uznają się za niewłaściwe do załatwienia sprawy, wniosek może złożyć strona. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia tego sporu w myśl art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Oceniając zasadność argumentów, które przedstawił każdy z organów pozostających w sporze uznając swoją niewłaściwość w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny przyszedł do przekonania, iż to organ administracji do spraw sanitarnych jest zobligowany prawem do wydania stosownego rozstrzygnięcia w celu usunięcia stwierdzonego naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Przepis art. 27 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 14 marca 1995 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przewiduje, iż "w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień".
To zatem organ zobowiązany powyższą ustawą powinien na wniosek strony przeprowadzić odpowiednie postępowanie wyjaśniające w kwestii, czy składowanie na gruncie obornika w obrębie nieruchomości sąsiadującej z działką strony istotnie stanowi naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych i w zależności od dokonanych ustaleń wydać odpowiednie rozstrzygnięcie /decyzję administracyjną/. Może to być na przykład żądana przez stronę decyzja nakazująca usunięcie z nieruchomości przedmiotowego obornika, przeniesienie go w inne miejsce nie powodujące naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych itp.
Brak jest natomiast podstaw do wskazania przez Naczelny Sąd Administracyjny jako organu właściwego w sprawie burmistrza gminy, stanowisko zatem zajęte w sprawie przez ten organ jest zasadne. Nie bez znaczenia w sprawie ma również przepis art. 2 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym z dnia 8 marca 1990 r., zgodnie z którym samodzielność gminy podlega ochronie sądowej, pozostający w ścisłym związku z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, stanowiącym, iż samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej, jak też art. 163 Konstytucji RP w myśl którego samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Skoro sprawy naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych zostały zastrzeżone do właściwości państwowego inspektora sanitarnego, przeto niedopuszczalnym jest orzekanie w tej sprawie przez burmistrza gminy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia z mocy art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.