Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 22 września 1989 r., IV SA 327/89

Teza

W sprawach, w których obowiązek dotyczy na przykład usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej obciąża aktualnego właściciela budynku, bez względu na to, czy właścicielem stał się z mocy umowy, czy też dziedziczenia.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Marianny L. na decyzję Dyrektora Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia 1 lutego 1989 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku i na podstawie art.. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy w J., a także - zgodnie z art.. 208 Kpa - zasądził od Dyrektora Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Urzędu Wojewódzkiego w S. kwotę dwa tysiące złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Naczelnik Gminy w J. decyzją z dnia 10 grudnia 1988 r. nr GKB.8385/1/88 nakazał Janowi i Marii małżonkom P. dokonanie rozbiórki budynku przy ul. Nr 45. Jednocześnie odroczył termin rozbiórki tego budynku do czasu przystąpienie do modernizacji drogi krajowej Rawa Mazowiecka - Łódź, pod warunkiem wykonania przez małżonków P. - w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna - przeróbek polegających na obniżeniu budynku przez obniżenie muru ogniowego, tak aby krawędź dachu, przylegająca do budynku Marianny L., przebiegała na całej długości poniżej gzymsu loggii, przy czym na styku dachu ze ścianą należy wykonać obróbkę blacharską.

Dyrektor Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Urzędu Wojewódzkiego w S., rozpatrując odwołanie od tej decyzji wniesione przez Mariannę L., odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia 1 lutego 1989 nr IV.8382/1/89 decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy stwierdził między innymi, że: "W wyniku pisemnej interwencji Ob. L. Marianny w sprawie wyegzekwowania decyzji rozbiórkowej Urzędu Wojewódzkiego w Ł. nr GP I.6020/2/1/74 z dnia 20.06.1974 r. Naczelnik Gminy w J. podjął czynności egzekucyjne, wysyłając upomnienia z dnia 8.09.1988 r. do Ob. P. Rozpatrując skargi Ob. L. Marianny i Ob. P., tutejszy Wydział stwierdził, że organy administracji państwowej nie wyegzekwowały prawomocnej decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 20.06.1974 r. nr GP.I.6020/2/1/74, nakazującej Ob. Bronisławie G. rozbiórkę samowolnie wykończonego budynku do dnia 31.12.1974 r. Stwierdzono również, że ww. decyzja nie może być realizowana z uwagi na śmierć zobowiązanej /tj. Bronisławy G./. Wobec powyższego zobowiązano Obywatela Naczelnika Gminy w J. do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania stosownej decyzji". W dalszej części uzasadnienia decyzji Dyrektor Wydziału omówił przebieg postępowania administracyjnego, dokonane ustalenia oraz stwierdził, iż "Konstrukcja budynku Ob. P. na styku z budynkiem Ob. L. powoduje, że opady atmosferyczne mają ujemny wpływ na budynek Ob. L. W związku z tym, że usterki te dadzą się usunąć, nie orzeczono rozbiórki, a jedynie doprowadzenie budynku Ob. P. do stanu zgodnego ze sztuką budowlaną".

Na decyzję tę Marianna L. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i, nie precyzując żądania skargi, stwierdziła, że prosi Sąd o rozstrzygnięcie sprawy, gdyż dotychczas wydawane decyzje są - w jej przekonaniu - "pozbawione elementarnych podstaw prawnych, stronnicze i nieuzasadnione społecznie", a jednocześnie dla niej krzywdzące.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu tego wniosku argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Obowiązek rozbiórki budynku przy Nr 15 został nałożony na ówczesną właścicielkę budynku Bronisławę G. decyzją z dnia 16 maja 1974 r. znak B.610/27/75/74, wydaną z upoważnienia Naczelnika Powiatu w B. Decyzja ta w części dotyczącej rygoru natychmiastowej wykonalności została uchylona z urzędu decyzją Wojewody Ł-kiego nr GP.I.6020/2/1/74 z dnia 20 czerwca 1974 r., a termin rozbiórki określono na dzień 31 grudnia 1974 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Dyrektor Wydziału stwierdził, że organy administracji nie wykonały decyzji z 1974 r. w zakreślonym w niej terminie, to jest do dnia 31 grudnia 1974 r., i wyraził pogląd, że decyzja ta "nie może być realizowana z uwagi na śmierć zobowiązanej /tj. Bronisławy G./".

Ten pogląd nie może być uznany za trafny. Uprawnienia i obowiązki wynikające dla strony z decyzji administracyjnej wygasają wprawdzie ze śmiercią strony, ale tylko wówczas, gdy mają charakter ściśle osobisty. Natomiast w sprawach, w których obowiązek dotyczy na przykład usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej obciąża aktualnego właściciela budynku, bez względu na to, czy stał się jego właścicielem na mocy umowy, czy też dziedziczenia, gdyż obowiązek administracyjny nie ulega przedawnieniu, chyba że przewiduje to przepis szczególny.

Skoro więc decyzją z 1974 r. nałożono obowiązek rozbiórki budynku, brak było podstaw do przyjęcia, że spadkobierca zabudowanej nieruchomości nie jest zobowiązany do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej, nakazującej rozbiórkę budynku, a organ administracji państwowej powinien przeprowadzić nowe postępowanie w celu ustalenia, na kim ciąży obowiązek rozbiórki.

Z tego względu należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Naczelnika Gminy w J. zostały wydane w sprawie zakończonej inną decyzją ostateczną, i na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdzić ich nieważność z przyczyny określonej w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, o kosztach postępowania zaś orzec stosownie do art. 208 Kpa.