Uzasadnienie
Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. na podstawie art. 42, 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy udzielił B. M. pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatu z zapleczem socjalnym i częścią mieszkalną usytuowanego przy ulicy [...] w T. - w części dotyczącej pomieszczeń parteru tj. warsztatu o powierzchni użytkowej 91,77 m z warunkiem wykonania pozostałych robót budowlanych i wykończeniowych części mieszkalnej i socjalnej tego budynku w terminie 1 roku.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Decyzją Prezydenta T. z dnia [...] września 1994 r. nakazano właścicielowi jego rozbiórkę. Jednak wobec zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i możliwości budowy obiektów o charakterze mieszkaniowym i usług rzemiosła Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na wniosek inwestora wydał na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa decyzję z dnia [...] lipca 1999 r. którą stwierdził wygaśniecie decyzji nakazującej rozbiórkę. Następnie decyzją z dnia [...] października 1999 r. nakazał B. M. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Potem organ wydał dwie decyzje pozwalające na użytkowanie, które w wyniku odwołań składanych przez sąsiadów inwestora były uchylone do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując aktualnie sprawę po raz kolejny organ ustalił i zawiadomił wszystkie strony postępowania oraz uznał, że zgodnie z art. 42 Prawa budowlanego inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego co do którego wydano nakaz przewidziany w art. 40 po wykonaniu całości robót budowlanych. Wskazał, że mógł wyrazić zgodę na wykonanie robót w części i ustalić warunki i terminy wykonania całości robót - jako podstawę takiego rozstrzygnięcia organ wskazał § 59 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.). Podniósł, że zakres wykonanych robót umożliwia bezpieczne użytkowanie części obiektu. Analiza zakresu robót pozostałych do wykonania pozwalała w ocenie organu stwierdzić, że nie będzie to miało wpływu na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.
W zakresie zacienienia nieruchomości sąsiedniej należącej do M. L. organ uznał, że opracowana na wcześniejszym etapie postępowania opinia dowodzi, iż nie powoduje go budynek inwestora bowiem odległość warsztatu od granicy wynosi 3,2 m a od budynku mieszkalnego 14,65 m, wysokość całego obiektu wynosi 6,2 m - są to zatem odległości prawidłowe.
W zakresie działek innych sąsiadów to jest A. G. i H. K. znajdujących się od strony wschodniej to organ stwierdził, iż znajdują się na terenie przeznaczonym pod zieleń urządzoną i przydomowych upraw ogrodniczych, gdzie obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych poza budynkami gospodarczymi. Dlatego budynek warsztatu nie utrudnia zabudowy działek sąsiednich. Okoliczności te organ potwierdził w dniu 5 stycznia 2002 r. podczas protokolarnego stwierdzenia zdatności pomieszczeń parteru budynku do użytku
W odwołaniu od tej decyzji, które złożyli A. G. i H. K. podnieśli, że budynek jako samowola powinien być rozebrany a działalność warsztatu powoduje zanieczyszczenie środowiska przez hałas i skażenie powietrza.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach decyzji organ wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 1999 r. wydana w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 i 2 kpa na podstawie której stwierdzono wygaśniecie nakazu rozbiórki nie była zaskarżona przez strony i funkcjonuje w obrocie prawnym. Podniósł, że skoro budynek wzniesiono w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane to do likwidacji skutków tej samowoli należało stosować także przepisy tej ustawy. Zgodnie z art. 42 ust. 3 w/w Prawa budowlanego podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Organ I instancji przeprowadził oględziny i protokół z nich dołączył do akt.
Stosownie do rozporządzenia z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego stwierdzono, że pomieszczenia warsztatu na parterze budynku są zdatne do użytku. Organ I instancji odniósł się do zarzutów stawianych przez sąsiadów inwestora w toku postępowania. Postępowanie nie potwierdziło aby budynek negatywnie oddziaływał na sąsiednie nieruchomości w zakresie zacienienia czy ograniczenia możliwości zabudowy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskutek interwencji A. G. i H. K. wszczął z urzędu postępowanie nieważnościowe i decyzją z dnia [...] maja 2003 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. oraz decyzji Prezydenta T. z dnia [...] lutego 2002 r.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Wojewody [...] utrzymała w mocy decyzję Prezydenta T. z dnia [...] lutego 2002 r., która dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa bowiem wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa.
Organ uznał,że nałożony decyzją Prezydenta warunek wykonania pozostałych robót budowlanych i wykończeniowych w części mieszkalnej i socjalnej przedmiotowego budynku w terminie 1 roku - nie znajduje oparcia w podstawie prawnej tej decyzji tj. art. 42 Prawa budowlanego, który jasno precyzuje warunki do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skoro decyzja organu II instancji utrzymywała w mocy tę decyzję to również jest nieważna.
Inwestor B. M. złożył odwołanie od tej decyzji w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wskazał w nim, że art. 42 Prawa budowlanego pozwala na częściowe oddanie do użytkowania obiektu, gdyż ust.4 art. 42 tej ustawy daje delegację do określenia w drodze rozporządzenia zakresu i trybu zawiadomienia o oddaniu do użytku obiektu, zasady stwierdzania zdatności do użytku oraz rodzaje obiektów nie wymagających tego zawiadomienia.
Zgodnie z § 59 ust 2 rozporządzenia z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru budowlanego wydanego na ustawowej podstawie dopuszcza się w uzasadnionych wypadkach wykonanie robót w częściach na które wyraża zgodę właściwy organ, ustalając warunki i terminy wykonania całości robót.
Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli także A. G. i H. K. wskazując na wadliwość kwestionowanej decyzji.
Po rozpatrzeniu tych wniosków Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji organów obu instancji wydanych w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
Organ ponowił twierdzenie, że zawarty w decyzji warunek wykonania pozostałych robót budowlanych w terminie 1 roku nie znajduje oparcia we wskazanej podstawie prawnej tj. art. 42 prawa budowlanego.
Skargę na tę decyzję wniósł B. M. i podniósł w zgodnie z przepisami art. 42 ust 4 prawa budowlanego oraz § 59 rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego organ mógł udzielić pozwolenia na użytkowanie części budynku ustalając jednocześnie warunki i terminy wykonania całości robót.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna. Jak wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2002r. sygn. I SA 1506/00 LEX nr 81968).
W sprawie niniejszej stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta T. z dnia 25 lutego o pozwoleniu na użytkowanie budynku w części, organ uznał że w zakresie nałożonego obowiązku wykonania pozostałych robót budowlanych i wykończeniowych w części mieszkalnej i socjalnej przedmiotowego budynku w terminie 1 roku - brak jest oparcia w podstawie prawnej tej decyzji tj. art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.
Tymczasem jak zasadnie podniesiono w skardze wydane na ustawowej podstawie artykułu 42 ust 4 w/w Prawa budowlanego rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.) w § 59 ust. 2 wskazuje, że w uzasadnionych przypadkach właściwy organ może wyrazić zgodę na wykonanie robót w częściach ustalając termin i warunki wykonania całości robót.
Mimo,że skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił ten argument to nie był on przedmiotem oceny organu a poddany analizie być powinien choćby z tej przyczyny, że uzasadnienie decyzji będącej przedmiotem badania wskazuje także ten przepis za podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Natomiast analiza uzasadnienia decyzji stwierdzającej nieważność dowodzi, że organ co do istoty kwestionowanej decyzji - to jest udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku nie widział podstaw do stwierdzania nieważności, poza jednym, to jest tym że w decyzji wskazano warunek wykonania pozostałych robót budowlanych w terminie jednego roku. Już choćby ta okoliczność powoduje, że gdyby podzielić zarzuty organu co do kwalifikowanej wady decyzji (Sąd ich jednak nie podziela) to należałoby stwierdzić nieważność decyzji jedynie w części dotyczącej tego rozstrzygnięcia a nie całości. Poza tym na uwagę zasługuje fakt, że rozstrzygnięcie organu nie narusza interesów inwestora który zainteresowany był uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie części obiektu.
W tej sytuacji trudno uznać, że przy wydaniu decyzji Prezydenta T. doszło do rażącego naruszenia prawa które zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2000 r. sygn. V SA 2998/99 LEX nr 51249).
Wprawdzie organ nadzoru przytoczył orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjny odnoszące się do oceny wad nieważności decyzji, wydaje się jednak że w niniejszej sprawie do wskazań w nich zawartych nie zastosował się.
Nie można bowiem uznać, że przedmiotowa decyzja narusza prawo w sposób rażący (a nie jakikolwiek) - nie została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie art. 42 Prawa budowlanego, ani też wbrew wszystkim przesłankom tego przepisu nie nadano prawa inwestorowi lub obarczono go obowiązkiem. (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2000 r. sygn. III SA 1935/99 LEX nr 47008).
Dlatego w ocenie Sądu istniały przesłanki do stwierdzenia, że wydane w toku postępowania nieważnościowego decyzje są wadliwe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę podniesione argumenty i wyda prawidłowe rozstrzygniecie.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.