Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 10 lipca 1987 r., IV SA 337/87

Teza

Sąd uznaje wycofanie skargi na decyzję administracyjną za niedopuszczalne, jeżeli w wyniku takiego wycofania skargi i - w konsekwencji - umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym /art. 355 par. 1 Kpc/ pozostałaby w obrocie prawnym decyzja dotknięta jedną z wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności /art. 203 par. 4 Kpc w związku z art. 211 i art. 156 par. 1 Kpa/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ośrodka Usług Inwestycyjnych w W. na decyzję Naczelnego Architekta Warszawy z dnia 27 marca 1985 r. w przedmiocie nakazu dokonania remontu zabezpieczającego budynku i na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Architekta Dzielnicowego, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Naczelnego Architekta Warszawy kwotę złotych dwa tysiące tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

Ośrodek Usług Inwestycyjnych zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Naczelnego Architekta Warszawy z dnia 27 marca 1985 nr 452/85, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego z dnia 7 lipca 1984 nr UA-AN/8388/1865/84 o nakazie wykonania remontu zabezpieczającego budynku mieszkalnego przy ul. Z. nr 4 w W. Organ I instancji wydał swą decyzję z powołaniem się na art. 46 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, a w uzasadnieniu jej stwierdził, że budynek jest w złym stanie technicznym. Jest on wprawdzie przewidziany do rozbiórki, jednakże do czasu wykwaterowania lokatorów trzeba prowadzić remont zabezpieczający. Do wykonania wykazano zabezpieczenie przed zaciekami sufitów i ścian oraz sprawdzenie stanu instalacji elektrycznej i drożności przewodów kominowych.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazał, że teren, na którym znajduje się omawiany budynek, został wywłaszczony na rzecz Ośrodka Usług Inwestycyjnych z przeznaczeniem na cele budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego, dla którego Ośrodek jest inwestorem zastępczym. Jakkolwiek teren nie został formalnie przejęty przez inwestora, nie nastąpiło to z winy władz miejskich, wobec czego inwestor odpowiada za stan urządzeń znajdujących się na wywłaszczonym terenie i powinien zlikwidować zagrożenie lokatorów.

W aktach sprawy nie ma odwołania Ośrodka Usług Inwestycyjnych od decyzji organu I instancji, natomiast w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że zaskarżona decyzja nakłada obowiązek na osobę prawną nie będącą stroną w postępowaniu i nie legitymowaną biernie, ponieważ Ośrodek Usług Inwestycyjnych nigdy nie był i nie jest właścicielem, zarządcą ani też użytkownikiem nieruchomości przy ul. Z. nr 4.

W odpowiedzi na skargę Naczelny Architekt Warszawy wniósł o jej oddalenie, nie ustosunkowując się do zawartego w niej zarzutu. W toku rozprawy strony zgodnie wyjaśniły, że teren i znajdujący się na nim budynek mieszkalny stanowi nadal własność Skarbu Państwa, nie można bowiem było ustanowić użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych budynkiem mieszkalnym przeznaczonym do rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Decyzja nakazująca dokonanie napraw zabezpieczających w budynku na podstawie art. 46 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ może być skierowana tylko do osoby władającej danym budynkiem, to jest do właściciela /posiadacza/ lub zarządcy.

Teren, na którym znajdują się sporny budynek, wprawdzie był wywłaszczony na wniosek Ośrodka Usług Inwestycyjnych, nie został jednak tej instytucji przekazany. Znaczy to, że właścicielem terenu i znajdującego się tam budynku mieszkalnego jest Skarb Państwa i na tym właścicielu - reprezentowanym przez terenowy organ administracji państwowej - spoczywa obowiązek wykonywania czynności zarządu. Nałożenie zatem decyzją administracyjną obowiązku wykonania remontu zabezpieczającego budynek nr 4 przy ul. Z. w Warszawie na Ośrodek Usług Inwestycyjnych, nie korzystający z praw właściciela lub zarządcy tej nieruchomości, było równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, co w świetle art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji na zasadzie art. 207 par. 1 i 3 Kpa. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.

Sąd tym samym nie uwzględnił zgodnego wniosku stron o bezprzedmiotowości sprawy zgłaszanego w toku rozprawy, a więc zmierzającego do umorzenia - w rozumieniu art. 355 par. 1 Kpc - postępowania sądowego. Sąd uznał, że wycofanie skargi jest niedopuszczalne, jeżeli w wyniku takiego wycofania skargi i - w konsekwencji - umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym pozostałaby w obrocie prawnym decyzja administracyjna dotknięta jedną z wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności /art. 203 par. 4 Kpc w związku z art. 211 i art. 156 par. 1 Kpa/.

Na marginesie tej sprawy Sąd uważa za konieczne zwrócić uwagę, że skarga została przekazana przez organ II instancji do sądu administracyjnego po upływie blisko 2 lat od dnia jej wpływu, co stanowi rażące naruszenie przez ten organ art. 200 par. 2 Kpa.