Uzasadnienie
7/IV SA 3417/02
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art. 138 par.2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] grudnia 200 lr. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W.z dnia [...] listopada 1998r. udzielającej I. i J, M. pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w W.- uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż wydanie decyzji przez Wojewodę M. nastąpiło bez uprzedniego powiadomienia stron o wszczęciu postępowania do czego zobowiązuje art. 157 par.2 kpa. Zgodnie zaś z art.9 i 10 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tych przyczyn organ odwoławczy, jak podniósł to w uzasadnieniu swej decyzji, nie ustosunkował się do zarzutów odwołania ani też do rozstrzygnięcia merytorycznego organu I instancji. Stwierdził, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien dokonać wnikliwej oceny merytorycznej decyzji w aspekcie zaistnienia przesłanek z art. 156 par.l kpa. a w szczególności z pkt.2 tego przepisu -"decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana bez uprzedniego rozpatrzenia sprawy wybudowanego samowolnie budynku przez organy nadzoru budowlanego pod względem jego zgodności z warunkami technicznymi..."
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. M.przedstawiła historię wybudowania przez nią spornego budynku i wniosła o utrzymanie w mocy kontrolowanej decyzji z dnia [...] listopada 1998r..
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Stosownie do art. 134 par.l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem w myśl tego przepisu Sąd nie jest związany granicami skargi.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 par.3 kpa i art. 138 par.2 kpa. Organ odwoławczy może wydać decyzję określoną w art. 138 § 2 kpa, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości zachodzi wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, zaś przeprowadzenia go w znacznej części konieczne jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego. Dotyczyć będzie to także wypadków, gdy postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów procesowych.
W zaskarżonej decyzji wskazano, że przyczyną uchylenia decyzji Wojewody M. jest fakt jej wydania bez uprzedniego powiadomienia stron o wszczęciu postępowania / art.61 par.4 kpa i art.l57par.2 kpa/, naruszeniu art.9 i lOkpa i dlatego jak stwierdził organ odwoławczy nie było potrzeby zajęcia stanowiska, co do zarzutów odwołania jak i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu takiego poglądu organu odwoławczego nie można podzielić. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji / art. 107 par.3 kpa/.
Nawet jeśli organ odwoławczy stwierdził naruszenie art.64 par.4 kpa w zw. z art. 157 par.2 kpa oraz art.9 ilO kpa, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia kasacyjnego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, to nie mógł uchylić się od obowiązku odniesienia się do zarzutów odwołania i oceny materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji nie wykazano, by zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie wskazując jedynie, na konieczność dokonania oceny, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana bez uprzedniego rozpatrzenia sprawy wybudowanego samowolnie budynku, przez organy nadzoru budowlanego w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.
Organ orzekający wydając w niniejszej sprawie decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 par.2 kpa. winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób wyczerpujący i umotywowany wskazać, jakie okoliczności nie zostały zbadane. Zaskarżona decyzja nie spełnia tych wymogów.
W ocenie Sądu naruszenie w/w przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art.145 par.l ust.lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153/ orzeczono jak w wyroku. Sąd uznał, iż brak jest podstaw do zastosowania art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.