Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją orzeczono o zapewnieniu dojazdu pożarowego do budynku mieszkalnego mając na celu właściwe wykorzystanie samochodów ratowniczo-gaśniczych oraz poprawę przygotowania budynku do prowadzenia akcji ratowniczej, jak też okoliczność, iż istniejący układ zagospodarowania terenu wokół budynku nie zapewnia dojazdu pożarowego w stopniu umożliwiającym skuteczne działania ratowniczo-gaśnicze.
Strona skarżąca podniosła w skardze, iż budynek istnieje od wielu lat i został zrealizowany zgodnie z obowiązującym w dacie budowy prawem, czego nie uwzględniono w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie informując jednocześnie, iż obowiązek zapewnienia dróg pożarowych do budynków mieszkalnych średniowysokich i wyższych wynika aktualnie z postanowień par. 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego., ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe /Dz.U. nr 7 poz. 64/. Droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, możliwie od, strony wejść do klatek schodowych i umożliwiać manewr zawracania. Minimalna szerokość drogi pożarowej na całej długości budynku oraz na odcinku 10 m przed i są budynkiem powinna wynosić 4 m. "Zbliżone wymagania" wynikały z poprzednich przepisów regulujących tą samą materię.
Zarządzenie nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego /Dz. Bud. 1966 nr 10 poz. 44/ w par. 142 stanowiło, iż budynki /w tym mieszkalne/ średniowysokie, tj. posiadające więcej niż 5 kondygnacji lub przekraczające wysokość i 5 m i wyższe, powinny być usytuowane w taki sposób, aby zapewniony był dogodny i odpowiednio wytrzymały dojazd oraz dostęp dla straży pożarnej. Pismem okólnym nr 30 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia i 4 listopada 1967 r. w sprawie dojazdów pożarowych do budynków /Dz. Bud. 1967 nr 15 poz. 90/ jednoznacznie określono, iż w rozumieniu postanowień par. 142 odpowiednio wytrzymały i dogodny dojazd dla pojazdów straży pożarnej należy zapewnić do wszystkich budynków średniowysokich i wysokich, bez względu na ich położenie oraz podano zbliżone do cytowanych wyżej wymagania co do parametrów dróg pożarowych.
Wizja lokalna przeprowadzona w sprawie przez organ odwoławczy potwierdziła, iż przedmiotowy wielokondygnacyjny budynek mieszkalny nie ma doprowadzonej drogi pożarowej spełniającej kryteria wynikające z powyższych przepisów. Nie jest przy tym zasadne twierdzenie strony skarżącej, iż stan istniejący na terenie należącym do tej strony jest konsekwencją przepisów obowiązujących w czasie budowy obiektu.
Czynności kontrolno-rozpoznawcze w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone w ramach akcji kontroli budynków mieszkalnych mających więcej niż 9 kondygnacji, po tragicznych w skutkach pożarach, które miały miejsce w 1997 r. i na początku 1998 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przepisy ustawy - Prawo budowlane obowiązujące w okresie wcześniejszym, w tym również w czasie podanym przez stronę jako okres budowy przedmiotowego budynku, przewidywały konieczność zapewnienia wymogów dotyczących zarówno projektowania samego budynku, jak i sposobu zagospodarowania terenu. Dotyczyło to w szczególności zapewnienia wymagań wynikających, z przepisów mających na celu bezpieczeństwo obiektów, obejmujące także ochronę przeciwpożarową a w tym zapewnienie dojazdu na wypadek pożaru. Dokumentacja techniczna inwestycji musiała być zaopiniowana przez właściwe organy. Również organ, do którego kompetencji należała ochrona przeciwpożarowa, musiał zająć pozytywne stanowisko w sprawie zgodności z wymaganiami przepisów, przed wydaniem decyzji umożliwiającej przystąpienie do budowy obiektu. Zasada ta wynika również z obowiązującego Prawa budowlanego.
Przed wydaniem kwestionowanej przez skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową decyzji należało więc szczegółowo wyjaśnić, czy dysponuje ona decyzją uprawniającą do realizacji danej inwestycji, z której wynika, iż organ właściwy do spraw przeciwpożarowych pozytywnie zaopiniował rozwiązania w zakresie dojazdu pojazdów straży pożarnej. Sprawdzeniu podlega również to, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z uzyskaną przez Spółdzielnię decyzją.
Legitymowanie się przez stronę skarżącą pozwoleniem na budowę, z którym zgodne są aktualnie istniejące dojazdy, w tym dojazdy pożarowe, stoi na przeszkodzie wydaniu zakwestionowanego nakazu nawet wówczas, gdyby się okazało, iż decyzja o pozwoleniu na budowę naruszała przepisy obowiązujące w dacie jej wydania.
Nakaz zapewnienia, a w istocie wybudowania, nowego zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami dojazdu pożarowego byłby natomiast możliwy w razie:
1/ ustalenia, iż przedmiotowy obiekt budowlany /a w tym drogi pożarowe/ został wybudowany bez pozwolenia na budowę, 2/ stwierdzenia przez właściwy organ nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, np. wobec wydania jej z rażącym naruszeniem przepisów p.poż., 3/ uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę lub jej zmiany na podstawie art. 161 Kpa /przepis ten przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowi ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa/.
Organ orzekający w sprawie nie wykazał, iż w aktualnym stanie prawnym istnieje podstawa prawna, która pozwalałaby na wydanie przedmiotowego nakazu wobec podmiotu, który udowodni, iż stan istniejący obiektu jest zgodny z udzielonym mu pozwoleniem na budowę, które nie zostało uchylone lub zmienione jak też nie stwierdzono jego nieważności. Dokonanie zmian w istniejącym zainwestowaniu jest natomiast możliwe za zgodą podmiotu, który wprawdzie zrealizował budowę zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę jednakże mając na uwadze wagę problemu uwzględni wyniki kontroli dokonanej przez organ państwowej straży pożarnej.
Z uwagi jednak na to, iż w rozpatrywanej sprawie bez poczynienia niezbędnych ustaleń i wyjaśnień wydano zaskarżoną decyzję, zaś skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa decyzję tą kwestionuje, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. tej ustawy.