Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymało zakwestionowaną w odwołaniu [...] Przedsiębiorstwa [...] "W." Sp. z o. o. decyzję
Burmistrza Gminy W. wymierzającą odwołującemu się karę za usunięcie bez pozwolenia 12 drzew - klonów jesionolistnych z terenu posesji przy ul. [...] w W..
Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7 kpa bowiem organ nie zażądał wyjaśnień od zarządu skarżącej spółki, nie zawiadomił spółki o terminie wizji lokalnej, dokonał oględzin bez udziału chociażby jednej osoby z zarządu -organ odwoławczy podał, że jak wynika z treści (decyzji) organ I instancji w dniu 19 lutego 2002 r. uzyskał informację o wycinaniu drzew na ul. [...] w W. Tego samego dnia przedstawiciele Straży Miejskiej i Urzędu Dzielnicy [...] przy udziale pracowników W. Sp. z o.o. przeprowadzili oględziny w/w nieruchomości. W protokole dokonanych oględzin w oparciu o wyjaśnienia pracowników W. podano że wycięcia drzew z terenu będącego we władaniu spółki dokonali jej pracownicy, gdyż wrastały w ogrodzenie i zagrażały napowietrznej linii telefonicznej. "Skoro, co jest niesporne, W. Sp. z o. o. nie miało wymaganego pozwolenia na wycięcie drzew, to" organ I instancji prawidłowo orzekł o nałożeniu na nią kary pieniężnej bowiem ona jest sprawcą tego usunięcia.
Skargę na tę decyzję wniosło [...] Przedsiębiorstwo [...] W. Sp. z o. o. która zarzuca, że decyzja ta wydana została z istotnym naruszeniem art. 7 i 77 kpa, bowiem organ zaniechał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. Zarzuca także naruszenie art. 10 kpa statuującego zasadę wymaganego udziału strony w postępowaniu.
Organ I instancji nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Organy orzekające w sprawie nie dysponowały żadnym materiałem dowodowym zgromadzonym zgodnie z zasadami określonymi w kpa.
Organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, że organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Z zasady tej wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Czynny udział strony w każdym stadium postępowania ma na celu zapewnienie jej wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa.
Prawu strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów towarzyszy obowiązek organu prowadzącego postępowanie pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie.
Odnosząc powyższe uwagi ogólne do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji nie powiadomił skarżących o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia, nie zamieścił w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady. W następstwie tego zaniechania organ pierwszej instancji pozbawił skarżących możliwości złożenia ewentualnego zażalenia w przypadku odmowy umożliwienia im przeglądania akt, w oparciu o które organ wydał decyzję. Uchybienie to stanowiło naruszenie nie tylko zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), ale także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Naruszenie zasady ogólnej również w wyniku zaniechania przez organ pierwszej instancji zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania z urzędu w tej sprawie (art. 61 pkt 4 kpa). Stanowi to kwalifikowaną wadę procesową, która uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 pow. ustawy.