Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków z siedzibą w [...] Delegatura w [...] na podstawie art. 21 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury odmówił J. G. wydania zezwolenia na wykonanie tymczasowej wymiany istniejącego pokrycia dachowego w postaci gontu na blachę w drewnianym domu podcieniowym położonym w K. Tą samą decyzją organ wyraził zgodę na wykonanie: nowego fundamentu pod całym budynkiem, odprowadzenia wód opadowych, demontaż i odbudowę górnej części komina, wymianę i uzupełnienie zniszczonych elementów zrębowej konstrukcji ścian..
W uzasadnieniu organ podniósł,że drewniany dom podcieniowy został wpisany do rejestru zabytków województwa rzeszowskiego decyzją z 1959 r. Na mocy tej decyzji pokrycie gontowe jest integralnym elementem substancji zabytkowej i podlega ochronie prawnej. Tymczasowa wymiana istniejącego pokrycia na blachę wykracza poza właściwy program użytkowy obiektu zabytkowego. W ocenie organu pokrycie z blachy nie stanowi tymczasowego pokrycia zmierzającego do czasowego zabezpieczenie obiektu przed skutkami czynników atmosferycznych. Usunięcie gontu i założenie pokrycia z blachy jest daleko idącą ingerencją w utrwalone walory zabytku. Niezależnie od tego organ stwierdził,że stan obiektu ulega systematycznemu pogorszeniu, następuje osiadanie całego budynku, degradacja ścian.
Odwołanie od tej decyzji złożył J.G. i domagał się uchylenia pkt I decyzji i wydania zezwolenia na tymczasową wymianę (do 10 lat) istniejącego pokrycia dachowego w postaci gontu na pokrycie z blachy, na połaci północnej i wschodniej.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. Generalny Konserwator Zabytków utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł,że budzi zastrzeżenia "tymczasowość " proponowanego przez inwestora pokrycia dachowego. W omawianym przypadku tymczasowe pokrycie dachu potrzebne jest na czas wykonywania remontu kapitalnego budynku.. Według organu okres 10 lat przeznaczony na remont niewielkiego budynku jest zdecydowanie za długi i niedopuszczalny w przypadku obiektu będącego w złym stanie technicznym.
Odnośnie zarzutu dotyczącego przedłużania się czasu rozpoczęcia remontu, organ wskazał,że zezwolenie na jego przeprowadzenie inwestor uzyskał w roku 1991 ale remontu tego nadal nie wykonał.
17 stycznia 2002 r. J.G. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie tymczasowej wymiany (na okres do 10 lat - na czas remontu) istniejącego pokrycia dachowego. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa i przedłożył opinię biegłego sądowego z dziedziny budownictwa. Z opinii tej wynikało,że część prac, bardzo kosztownych została już wykonana, było to pokrycie nowym gontem połaci dachowych południowej i zachodniej. Nadto,że ostateczna wymiana pokrycia dachowego na północnej i wschodniej połaci na nowy gont możliwa będzie po wykonaniu remontu fundamentów, ścian, więźby dachowej, komina. Wynika to z faktu, że w czasie prac ulegać będą przemieszczeniu elementy konstrukcji dachu co spowodowałoby zniszczenie bardzo drogich gontów.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Minister Kultury odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na wykonanie tymczasowej (na 10 lat) wymiany istniejącego pokrycia dachowego w postaci gontu na blachę trapezową drewnianego domu podcieniowego w K. W uzasadnieniu organ stwierdził,że opinia wykonana na zlecenie inwestora w dniu [...] grudnia 2001 r. nie może stanowić przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa gdyż nie istniała w dacie wydawania decyzji. A są to nowe okoliczności i dowody, które pojawiły się po wydaniu decyzji. Omawiana opinia nie stanowi według organu również przesłanki wznowienia postępowania na podstawie innych przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 kpa.
Nadto według organu przedmiotowa opinia wydana została z naruszeniem rozporządzenia z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, bowiem biegły nie mógł używać swojego tytułu poza postępowaniem sądowym.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 127 § 3 kpa Minister Kultury utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 24.05.2002 r. W uzasadnieniu podniósł, że opinia biegłego sądowego opracowana po wydaniu decyzji nie stanowi przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa ani też innej określonej przez kodeks. Nadto wskazał, że nowe okoliczności które zdaniem strony mają wynikać z tej opinii nie są nowymi okolicznościami faktycznymi a jedynie oceną pewnych faktów, które były wcześniej organowi znane.
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.G. Podniósł w niej, że chciał wyremontować swój dom rodzinny i zwrócił się o pozwolenie na wykonanie tymczasowej wymiany istniejącego pokrycia dachowego ale odmówiono mu tego. Zlecił wykonanie opinii i uznał że zaszły nowe okoliczności nieznane organowi który wydawał decyzje i na tej podstawie wnosi o wznowienie.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenie, że w sprawie nie ma nowych okoliczności czy dowodów stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna. Podstawowym zagadnieniem w sprawie jest ocena przedstawionej przez skarżącego opinii jako przesłanki do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Na gruncie tego przepisu nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Jeżeli skarżący uważa, że w sprawie pojawił się nowy dowód w postaci opinii biegłego, to dowód ten nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w momencie wydania decyzji. Jeśli natomiast skarżący stoi na stanowisku, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być sam fakt wydania opinii, lecz co najwyżej twierdzenia z opinii tej wynikające. Jednakże treść opinii stanowi w istocie odmienną ocenę stanu faktycznego od tej którą organ przeprowadził w ostatecznej decyzji administracyjnej.
Wobec powoływania się przez skarżącego w sprawie niniejszej na istnienie nowych faktów i dowodów podkreślenia wymaga, iż pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję.
Okolicznościami faktycznymi są przy tym okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, w tym przypadku stan zabytku i potrzeba jego zabezpieczenia na czas koniecznego remontu. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. Dokonaną oceną organ jest związany i ani zmiana tej oceny, ani odmienna ocena przez stronę dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia wznowienia postępowania (por.: wyrok NSA z dnia 15 września 1987 r., IV SA 436/87).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej organy prawidłowo przyjęły w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, iż nie występuje w sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 kpa, w szczególności zaś skarżący nie wskazał istotnych dla sprawy nowych faktów lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.
Twierdzenia strony, zawarte zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, oraz w skardze nie stanowią w istocie powołania się na fakty i dowody, o jakich mowa jest w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, lecz zawierają polemikę z dokonaną przez organ oceną stanu faktycznego sprawy w zakresie uznania, czy wymiana pokrycia dachowego czyli gontu na blachę na okres 10 lat jest dopuszczalna i wskazana w tym zabytkowym obiekcie, zważywszy na niekwestionowaną konieczność przeprowadzenia jego gruntownego remontu.
Skoro odmienna ocena przez stronę stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy, nie stanowi zgodnie z art. 145 § 1 kpa przesłanki wznowienia postępowania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odmawiającą wznowienia postępowania nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na zasadzie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).