Wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2005 r., IV SA 3553/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.),, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński
Anna Sokołowska protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. znak: [...] orzekającej o przyznaniu na rzecz J. i M. C. odszkodowania w wysokości 1150 zł od Gminy Miasta [...]– uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2003 r. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji Wojewody [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w związku z faktem, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte na wniosek Burmistrza Miasta [...] tj. podmiotu, któremu nie przysługuje w sprawie status strony w rozumieniu art. 28 kpa zachodzi konieczność umorzenia postępowania wszczętego w trybie nieważnościowym. Zdaniem organu postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych. Dla uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym konieczne jest uczestniczenie w danej sprawie w charakterze podmiotu administracyjnego a więc podmiotu o którego uprawnieniach lub obowiązkach prawnych na mocy regulacji prawa materialnego ma rozstrzygać decyzja administracyjna. Tymczasem w niniejszej sprawie, zdaniem organu, wnioskodawca występuje w charakterze podmiotu administrującego a nie administracyjnego. Burmistrz Miasta [...] nie ma legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa. Dodatkowo wskazał, że nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w/w z urzędu.

W skardze z dnia 22 września 2003 r. Gmina [...] wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, ze Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego legitymuje się interesem prawnym, gdyż na niej ciąży obowiązek nałożony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa a w takim właśnie zakresie możliwa jest sadowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych Dz. U. nr 153 poz. 1269).

Zaskarżona decyzja zapadła z obrazą przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie tj. legitymacji strony – jest wydanie decyzji w trybie art. 157 § 3 kpa. Na podstawie tego przepisu orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro organ uznał, że dochodzący stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrz Gminy nie jest stroną to nie powinien umarzać postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody a odmówić wszczęcia postępowania w tej sprawie w trybie art. 157 § 3 kpa.

Zdaniem Sadu zaskarżona decyzja zapadła z uchybieniem zasad procedury administracyjnej – dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa). Naczelne zasady postępowania obligują organy administracji do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych z określoną sprawą niezależnie od wniosków i zarzutów stron postępowania administracyjnego.

Przy stwierdzeniu nieważności stosuje się przepisy art. 28 i art. 64 § 4 kpa. Stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego ale każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ nie wykazał braku przymiotu strony w odniesieniu do dochodzącego stwierdzenia nieważności Burmistrza Miasta [...]. Istotne było ustalenie czy ten działa w imieniu Gminy i zastosowanie tu przepisów ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. (Dz. U. 01.142.1591) zgodnie z którymi Gmina posiada osobowość prawną (art. 2 w/w ustawy) a burmistrz jest organem gminy (art. 11 a w/w ustawy).

Podniesienia wymaga, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 kpa organ może wszcząć postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji – z urzędu. Ponadto nawet w postępowaniu prowadzonym na wniosek ma obowiązek badania z urzędu przesłanek nieważnościowych, którymi może być dotknięta kontrolowana decyzja.

Analizując zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że organ nie uzasadnił dlaczego nie znalazł podstaw do stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji.

Jest to o tyle istotne, że w poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji własnej z dnia [...] maja 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego znalazł podstawy do częściowego stwierdzenia nieważności badanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

Kierując się powyższą argumentacją organ rozpoznając sprawę ponownie oceni od kogo pochodzi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ ustali czy podmiot ten ma przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu wreszcie czy kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest dotknięta którąś z wad opisanych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Dodatkowo organ wyjaśni stwierdzenia nieważności, której decyzji dotyczy wniosek z dnia 9 stycznia 2003 w szczególności czy wniosek dotyczy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. czy co do daty we wniosku doszło do oczywistej pomyłki.

Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. nr 153 poz. 1270 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, ze doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.