Uzasadnienie
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B. wniósł o wymierzenie Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywny wobec nie wykonania przez ten organ wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.05.1995 r. (sygn. akt IV SA 3818/01).
Wyżej wskazanym orzeczeniem WSA uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].10.2001 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].04.1999 r. stwierdzając w uzasadnieniu, że obydwa orzeczenia będące przedmiotem postępowania przed Ministrem zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej.
Minister ponownie rozpoznając sprawę nie zastosował się do tego poglądu prawnego i wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego takie działanie Ministra winno skutkować nałożeniem na niego grzywny w trybie art. 30 i 31 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r.
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone (podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zważywszy na powyższe sąd administracyjny przy wydawaniu orzeczenia w niniejszej sprawie miał obowiązek stosować ww. przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując jednakże oceny zachowania przez skarżącego warunków formalnych skargi, Sąd miał na uwadze przepisy już nie obowiązującej ustawy z dn. 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) wymóg stosowania nowych przepisów dotyczy sądu, nie zaś skarżącego.
W obowiązującej ustawie odpowiednikiem wskazanych przez skarżącego przepisów jest art. 153 i 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obecnie, jak i poprzednio ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Podstawę natomiast wymierzenia organowi grzywny stanowi art. 154 cyt. ustawy, który przewiduje dwie sytuacje:
- - niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność
- - bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu.
Poprzednie natomiast obowiązujące przepisy art. 56 i 31 ustawy o NSA dawały możliwość nałożenia na organ grzywny w razie uchylania się organu od zastosowania się do orzeczenia sądowego oraz w wypadku niewykonania orzeczenia sądowego, dotyczącego działania bądź bezczynności.
Istota natomiast zagadnienia w niniejszej sprawie, niezależnie od tego, który przepis zostałby zastosowany, sprowadza się do oceny, czy zaskarżenie zachowania organu polegającego na nie zastosowaniu się do wytycznych wskazanych przez Sąd Administracyjny jest dopuszczalne w świetle obowiązujących obecnie przepisów, jak również w dacie wnoszenia przez skarżącego skargi.
W ocenie Sądu, zarówno obecnie, jak również pod rządami ustawy o NSA, przepisy nie zezwalały na dyscyplinowanie organów w formie nakładania grzywien z powodu nie zastosowania się do wykładni lub oceny prawnej wyrażonej w wyroku.
Niewątpliwie organy administracyjne były i są obecnie związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Sądu, jednakże odstąpienie organu od wiążącej oceny prawnej nie stanowi uchylania się od zastosowania orzeczenia sądowego (vide wyrok NSA z 27.03.2001 r., sygn. akt I S.A. 2519/00, wyrok NSA z 13.10.1999 r. sygn. akt IV SA 1618/97, postanowienie NSA z 25.05.2001 r., sygn. akt V SA 355/01), a tylko takie zachowanie organu stanowiłoby o dopuszczalności wniesienia skargi o wymierzeniu grzywny. Nie zastosowanie się przez organ do oceny prawnej wyrażonej w wyroku podlegać może tylko kontroli instancyjnej w roku rozpoznawania skargi na tę decyzję, gdy są podnoszone zarzuty i uchybienia o charakterze merytorycznym i proceduralnym. Nie jest natomiast możliwe dyscyplinowanie organu poprzez wymierzanie grzywien, aby ten przy orzekaniu zastosował się do poglądu prawnego wyrażonego w tej konkretnej sprawie przez Sąd uprzednio rozpoznający skargę.
Sąd orzekający zwraca uwagę, że orzeczenia sądowe, które przywołał w niniejszym uzasadnieniu na potwierdzenie zaprezentowanego tutaj poglądu zostały wydane pod rządami ustawy o NSA. Nie mniej jednak obecne brzmienie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a brak innych przepisów regulujących tę kwestię, również nie zezwala na składanie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykonuje zaleceń Sądu i stosuje się do poglądu prawnego przezeń wyrażonego.
W tej sytuacji Sąd uznał za bezprzedmiotowe badanie okoliczności, czy skarżący wzywał na piśmie organ do zastosowania się do wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.