Wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2005 r., IV SA 3583/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skargi K. i K. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Skład

Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński
Anna Sokołowska protokolant

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.l28§l pkt.2 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwał K. i K. J. zamieszkałych przy ul. [...] w [...] do wykonania w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia obowiązku wymienionego w Tytule Wykonawczym, Nr [...] z dnia [...] września 1995 roku wystawionym przez Urząd Rejonowy w [...]. W postanowieniu zawarty też został warunek, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie zostanie w ciągu jednego miesiąca zlecone wykonanie tego obowiązku Zarządowi Dróg Powiatowych w [...] na koszt i niebezpieczeństwo K. i K. J. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobowiązał K. i K. J. do wpłacenia kwoty 3000 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania obowiązku. W wypadku nie wpłacenia w/w kwoty w terminie kwota ta ma być ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

W postanowieniu zawarto też stwierdzenie, że wykonanie obowiązku spowoduje jego wygaśnięcie i zwolnienie K. i K. J. z obowiązku uiszczenia kwoty 3000 zł na pokrycie kosztów wykonania zastępczego.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli K. i K. J. podnosząc zarzut, iż zastosowany środek egzekucyjny jest dla nich zbyt uciążliwy. Nadto podnieśli, że w pokoju na poddaszu zamieszkuje ich córka wraz z rodziną, a zamurowanie otworu w tym pokoju nie pozwoli na korzystanie z niego jako mieszkania. Pozostanie jedynie możliwość wykorzystania go jako schowek. Ponieważ oni oraz ich córka są bezrobotni nie stać ich na wynajęcie mieszkania i opłacenie czynszu konieczne jest zachowanie funkcji mieszkalnych tego pokoju.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie z Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 roku.

W uzasadnieniu swojego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rozstrzygniecie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe. Wobec niewypełnienia przez K. i K. J. dobrowolnie nałożonego na nich obowiązku konieczne stało się zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli K. i K. J. W obszernej skardze opisali przebieg dotychczasowych postępowań administracyjnych związanych z ich budynkiem. W dalszej części skargi skarżący podnieśli zarzut, że ich dom znajduje się w odległości 5,08 m od budynku sąsiadów, który miał być rozebrany ze względu na bezpieczeństwo pożarowe. Podnieśli, że ich skargi, odwołania i zażalenia nie były rozpatrywane dość starannie pod względem merytorycznym. Nadto podnieśli, że nie sposób zrozumieć jak można zlikwidować okna balkonu w domu mieszkalnym, w którym mieszka 6 osób i który posiada wszystkie media. Niezrozumiałym ich zdaniem jest wykonywanie decyzji po upływie 24 lat od jej wydania. W dalszej części skargi podnieśli, że wykonana została inwentaryzacja ich budynku co potwierdza pismo Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Podnieśli też, że sąsiedzi budują szereg budynków nie posiadając pozwolenia na budowę. Nadto nigdzie nie zostało wyjaśnione czy korzystanie z ich nieruchomości ma jakikolwiek wpływ na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej. Wobec faktu, iż prawo własności jest podstawową zasadą ustrojową konieczne jest zdaniem skarżących stwierdzenie nieważności tytułu wykonawczego z uwagi na wady wynikające z art.l56§l pkt.2 i pkt.4 kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 8 kpa oraz art.110 kpa w zw. z art. 126 kpa.

Zgodnie z treścią art.8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z kolei zgodnie z treścią art.110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przepis art.110 kpa stosuje się odpowiednio do postanowień. Do postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz.151 ze zm.) zastosowane mają przepisy kpa o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej.

Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadani Budowlanego wydane zostało w dniu [...] lipca 2003 roku zaś utrzymane ran w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostało w dniu [...] marca 2003 roku. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] na mocy którego zastosowano wobec K. i K. J. środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego. Na postanowienie to zażalenie złożyli K. i K. J. Zażalenie to nie zostało dotychczas rozpoznane. Z akt sprawy wynika, że zażalenie to zostało przekazane do Urzędu Wojewódzkiego w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 1998 roku. Następnie w piśmie z dnia [...] września 1998 roku skierowanym do Dyrektora Wydziału Nadzoru Architektoniczno - Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w [...] przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zawarte zostało stwierdzenie, że wobec wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zażalenie K. i K. J. uznać należy za bezprzedmiotowe. Wreszcie w uzasadnieniu postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 roku o uchyleniu postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1998 roku, Nr [...] o zwieszeniu postępowania egzekucyjnego i umorzeniu postępowania również znalazło się stwierdzenie, że zażalenie K. i K.J. uznać należy za bezprzedmiotowe.

Postanowienie z dnia [...] sierpnia 1998 roku, wydane zostało w oparciu o art.56§l pkt.l i §3 przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią tego przepisu - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania postanowienia o zawieszeniu postępowania - organ egzekucyjny mógł wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania jeżeli uznał zarzuty za uzasadnione. Skoro jednak postanowienie to zostało uchylone i postępowanie w tym przedmiocie umorzone to postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] powróciło do obrotu prawnego. Tym samym winno być rozpoznanie zażalenie K. i K. J. na to postanowienie.

Organ administracji publicznej wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] i doręczając je stronom postępowania został nim związany. Adresatom tego postanowienia wskazał bowiem w jaki sposób wpływać będzie ono na ich prawa lub obowiązki. Nie może go w żaden sposób zmieniać ani modyfikować. Nie można też w trakcie toczącego się postępowania wydawać w tym samym przedmiocie nowego rozstrzygnięcia, gdyż będzie to nic innego jak zmiana rozstrzygnięcia pierwotnego. Wydanie nowego rozstrzygnięcia narusza przepis art.110 kpa w zw. z art.126 kpa. Narusza to również przepis art. 8 kpa tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Jeżeli w tej samej sprawie wydawane są dwa rozstrzygnięcia to osoba do której kierowane są takie rozstrzygnięcia nie wie w istocie jakie nałożone zostają na nią obowiązki. W niniejszej sprawie prowadziłoby to również do pogorszenia sytuacji K. i K. J. W postanowieniu z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] zobowiązani zostali oni do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego w wysokości 2000 zł. W postanowieniu z dnia [...] marca 2003 roku kwota zaliczki do wpłacenia której zostali zobowiązani wnosi już 3000 zł.

Nadto stwierdzić należy, że gdyby nawet organ odwoławczy uznał, że zażalenie K. i K. J. stało się bezprzedmiotowe to winien wydać w tym przedmiocie stosowne rozstrzygnięcie tj. umorzyć postępowanie na podstawie art.138§l pkt.3 kpa. Niedopuszczalne jest stwierdzanie, że zażalenie jest bezprzedmiotowe w piśmie lub w uzasadnieniu innego postanowienia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących stwierdzić należy, iż nie mogą być one podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. W niniejszym postępowaniu nie podlega ocenie prawidłowości wydania decyzji o nakazie rozbiórki balkonu i zamurowaniu okna. Wyrokiem dnia 07 marca 1995 roku, sygn. akt IV SA 467/94 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż decyzja ta została wydana zgodnie z prawem oddalając wniesioną na nią przez K. i K. J. skargę. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki płyty balkonowej i zamurowaniu okna nie ulega przedawnieniu. Niezależnie od tego, ile lat minęło od jej wydania organy egzekucyjne mają obowiązek jej egzekwowania.

Z powyższych względów na podstawie art. 154§1 pkt.l pkt.c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.