Uzasadnienie
Skarżący kwestionują decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Wojewody W. z dnia 3 listopada 1997 r. (...) stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta N.-D.-M. z dnia 3 sierpnia 1992 r. (...) orzekającej przymusową rozbiórkę "starej altany" i "obniżenie dachu altany, która pozostaje w użytkowaniu" oraz "wyburzenie istniejącej na granicy ściany kominowej" na działce nr 156 położonej na terenie Pracowniczego Ogrodu Działkowego "P." w N.-D.-M.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje się na to, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga "bezspornego" ustalenia, że decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 par. 1 Kpa.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotem decyzji orzekającej rozbiórkę są "altany" /nie przystosowane do stałego zamieszkania/ na terenie Pracowniczego Ogrodu Działkowego, to jest obiekty pobudowane na terenie przeznaczonym na ten cel.
Zgodnie z "ówcześnie obowiązującym" rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48 ze zm./ budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych nie wymagała pozwolenia na budowę /par. 44 ust. 2 pkt 1/. Rozporządzenie to nie określało w stosunku do altanek żadnych innych warunków, ani co do powierzchni ani co do wysokości.
Z tych względów organ wydający zaskarżoną decyzję uznał, iż istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią powołanego w kwestionowanej decyzji przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ a rozstrzygnięciem objętym decyzją nr 147/92 Burmistrza Miasta N.-D.-M. - co stanowi bezspornie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
W skardze na powyższą decyzję podnosi się, iż inwestor obiektów będących przedmiotem sprawy zrealizował je na granicy działki skarżących, których nieruchomość nie wchodzi w skład terenu należącego do Pracowniczego Ogrodu Działkowego, utrudniając im w niedopuszczalny sposób korzystanie z tej nieruchomości. Ponadto w istocie obiekty te nie są altanami służącymi do korzystania z ogrodu działkowego, bowiem są zamieszkałe na stałe, prowadzona jest w nich działalność handlowa /nielegalna sprzedaż alkoholu/ oraz innego rodzaju uciążliwa działalność /m. in. nadmierna ilość inwentarza żywego/.
W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie. Uczestniczący w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Zarząd Pracowniczego Ogrodu Działkowego "P." zajął stanowisko w piśmie z dnia 12 czerwca 2000 r. popierając skargę ze względu na to, że "samowola budowlana, jakiej dopuścił się" inwestor Bolesław B. wobec właścicieli sąsiedniej nieruchomości powinna zostać poddana "surowej ocenie prawnej". Na rozprawie przed Sądem przedstawiciel Zarządu POD podtrzymał stanowisko zawarte w powyższym piśmie wyjaśniając dodatkowo, że aktualnie przedmiotowe obiekty są wykorzystywane nadal na cele nie związane z funkcjonowaniem Pracowniczego Ogrodu Działkowego lecz znajduje się w nich skład materiałów budowlanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności kwestionowanej decyzji w niniejszej sprawie nastąpiło przy założeniu, że dotyczy ona obiektów rzeczywiście będących "altanami", wybudowanymi w warunkach określonych w regulaminie pracowniczego ogrodu działkowego, nie wymagającymi pozwolenia na budowę wydanego przez organ budowlany. Strona skarżąca zarzuca natomiast, że tzw. "altana" została wybudowana na granicy z nieruchomością skarżących a ponadto ze względu na wybudowanie komina przy granicy nieruchomości, użytkowania obiektu jako całoroczny i do innych celów niż korzystanie z pracowniczego ogrodu działkowego, stanowi obiekt uciążliwy dla właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Zarzuty podniesione przez skarżących zdaje się potwierdzać stanowisko zajęte w sprawie przez Zarząd Pracowniczego Ogrodu Działkowego "P.".
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przyszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez szczegółowego wyjaśnienia, czy nazwa "altana" zastosowana w kwestionowanej decyzji rzeczywiście odpowiada faktycznemu charakterowi przedmiotowych obiektów. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji stwierdza się "na podstawie akt sprawy", że chodzi o altany, jednakże materiał zgromadzony w aktach nie umożliwia w tym względzie jednoznacznej oceny. Jeżeli więc po szczegółowym wyjaśnieniu sprawy okaże się, że w istocie są one wykorzystywane do całorocznego zamieszkania a nie jako sezonowe altany związane z korzystaniem z ogrodu działkowego, względnie na inne jeszcze cele /magazynowe, inwentarskie, przemysłowe itp./, to nie można takiego obiektu traktować jako "altany" przy założeniu, że przepisy ustawy - Prawo budowlane nie wymagają pozwolenia na jego budowę a tym samym brak podstaw, prawnych do orzeczenia o rozbiórce. Przeciwnie, każdy obiekt realizowany na terenie ogrodu działkowego i nie zwolniony ustawą od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, podlega wszelkim rygorom przewidzianym w Prawie i budowlanym łącznie z możliwością wydania przez organ nadzoru budowlanego orzeczenia o rozbiórce.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 75 par. 1 i art. 77 par. 1 Kpa wobec nie wyjaśnienia rzeczywistego przeznaczenia przedmiotowego obiektu, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.